Berria
Errugabetzat jo dituzte Udalbiltza eta hogei auzipetuak
ETAren eta Udalbiltzaren arteko loturarik ez dela frogatu argudiatuta, absoluzio epaia eman dute, auzia abiatu eta ia zortzi urtera
«Froga falta» onartu du Fiskaltzak, eta jakinarazi du ez duela helegiterik jarriko
Oihana Elduaien
Udalbiltzaren eta ETAren artean loturarik txikiena ere ez dela frogatu uste du Espainiako Auzitegi Nazionaleko 1. zigor salak, eta, horregatik, absolbitu egin ditu Udalbiltza bera eta hango kide edo langile izateagatik auzi horretan epaitu dituzten hogei euskal herritarrak —hautetsi edo alkateak, guztiak—. «Udalbiltza ETAren proiektu bat dela esaten duen hipotesiak ez du balio. Hautetsien batzarra ideia eta proiektu abertzale bat da, besterik gabe; ez proiektu terrorista bat», dio Javier Gomez Bermudez, Manuela Fernandez Prado eta Ramon Saez Valcarcel magistratuek idatzi duten epaiak. Horrela, hankaz gora bota du Baltasar Garzon epaileak polizia txostenetan oinarriturik aurrera eraman zuen tesia. Nolanahi ere, Espainiako Auzitegi Nazionalak ia zortzi urte behar izan ditu berak abiatutako auzibidea ixteko, eta, bitarte horretan, hamahiru lagun pasatu dira espetxetik eta 21 lagun auzipetu dituzte.
Epaia irmoa izateko bidean da, gainera, Fiskaltzak atzo jakinarazi baitzuen helegiterik ez duela jarriko. Berri agentziei Fiskaltzako iturriek esan dietenez, ondo argudiatuta dago atzo ateratako epaia, eta «froga faltan» oinarritzen da. Orain froga falta onartzen duen arren, auzipetuak errudun zirela defendatu zuen Juan Moral fiskalak epaiketaren azkenen egunera arte. Nolanahi ere, Dignidad y Justicia herri akusazioak ere badu aukera Espainiako Auzitegi Gorenean helegitea jartzeko.
61 orrialdeko epai zorrotza idatzi du Egunkaria auziko absoluzio epaia eman zuen epaimahai berberak. Udalbiltzaren eta ETAren arteko loturak frogatzeko ezer ez dagoela dio, behin eta berriz. Eta, hori pentsatzeko zantzuak egon daitezkeela aitortu arren, haiek inondik inora froga gisa ezin direla hartu nabarmendu du. Areago, zantzu horien gainean interpretazio bat baino gehiago egin daitezkeela dio, eta, beraz, ez dutela indarrik. Horren guztiaren ondorioz, argi idatzi du: «Ez da frogatu Udalbiltza ETAren proiektu bat denik, edo talde kriminalaren kontrolpean edo zuzendaritzapean aritzen denik. ETAk bere jarduera delituzkoa justifikatzeko erabiltzen dituen helburuak Udalbiltzaren helburuekin sintonian egoteak eta bat etortzeak ez du esan nahi delitua dagoenik».
Hogei auzipetuak banaka hartuta, haien kontra egiteko ezer ez dagoela ere ebatzi du epaimahaiak. Eta azpimarratu du poliziek beraiek aitortu zutela epaiketan auzipetu bakoitzari buruzko ikerketa pertsonalik ez dela egin.
Epaimahaiak puntuz puntu aztertu ditu Fiskaltzak eta Dignidad y Justiciak (DJ) auzipetuen kontra egindako akusazioak, haiei arrazoia kenduz.
1. Diru publikoen erabilera okerra
DJk bukaeraraino eutsi dio diru kontu publikoen erabilera okerra egin izanaren akusazioari. Hiru auzipeturen kontrako akusazio hori defendatu zuen Juan Moral fiskalak ere hasieran, baina bukaeran erretiratu egin zuen. Honela dio epaiak: «Ez da agertu ETAk Udalbiltzatik, Udalbiltza Partzuergotik edo haren barneko beste ezein egituretatik dirua jaso duenik». Gogora ekarri du perituek beraiek epaiketan aitortu zutela «inoiz ez dutela esan Udalbiltzan irregulartasun ekonomikoak izan direnik».
2. Perituak
Auzitegi Nazionalean ohikoa da poliziek eta guardia zibilek peritu gisa deklaratzea. Gomez Bermudez buru duen epaimahaiak dio Auzitegi Goreneko jurisprudentzian oinarrituta haiei onartu dakiekeela peritu izaera. Nolanahi ere, haiek aurkezten dituzten txostenek izaera periziala duten edo ez aztertu behar dela dio. Auzitegiak, gaian aditua ez delako, bere kabuz atera ezin dituen ondorioetara iristeko balio dutenean dira txosten horiek perizialak, baina, tribunalaren irudiko, hau ez da kasua. Txostenak «jakintza iturri desberdinen analisiaren ostean egindako tesia» direla dio. «Tesi hori akritikoki hartu zuten instruktoreak eta akusazioek, eta ez dute bat egiten Tribunalak froga multzoaren analisi zuzen eta ordezkaezina egin ostean atera duen ondorioarekin».
3. Talde terroristako kide
Talde terroristako kide izatearen akusazio horren oinarrian polizien hipotesia dagoela dio tribunalak, eta hipotesi hori Udalbiltzaren beraren dokumentuetan eta beste batzuetan oinarritzen dela. Baina tesia Udalbiltzako kide batzuen eta ETAren «bat-egite ideologikoan» oinarritzen dela dio; «eta hori ez da inongo delitua». Gainera, perituek auzi saioetan onartutakoa absoluzioa emateko nahikoa dela dio. Izan ere, haiek esan zuten ezin dutela frogatu auzipetuak ETAren aginduz aritu zirenik.
4. ‘Zutabe’-ak
ETAren Zutabe aldizkari batzuk, Alternatiba demokratikoa eta beste zenbait testu ETAren eta Udalbiltzaren arteko loturatzat aurkeztu zituzten akusazioek. Baina haietan agertzen diren testuen gainean egiten diren interpretazioak ez dira «posible diren bakarrak», epaimahaiaren iritzian, eta kasu batzuetan «arrazoizkoenak» ere ez direla dio. Honela dio une batean: «Auzipetuen kontrako ondoriorik ezin daiteke atera, Udalbiltzako kide izate hutsagatik».
2003ko foru eta udal hauteskundeetan aurkeztu ziren herri plataformen sorreran ETAren aginduz parte hartzea ere egozten die akusazioek Udalbiltzari. Halako baieztapenik ezin duela bere egin dio epaimahaiak. Gainera, baieztatuko balitz ere hori ez litzatekeela froga dio, baizik eta zantzua.
5. Nazioarteko biltzarra
Udalbiltzak nazioarteko biltzarra «Ekin-Batasunaren» aginduz antolatu zuela diote akusazioek. Hori, frogatzekotan ere, zantzua litzatekeela dio tribunalak: «Erabat frogatu gabeko zantzua litzateke, eta, beraz, akusazioentzako ez luke balioko».
Auzipetuak
• Loren Arkotxa. Ondarroako alkate ohia.
• Xabier Iragorri. Oiartzungo alkate ohia.
• Joseba Garmendia. Urretxuko zinegotzi ohia.
• *Xabier Alegria. Lezoko zinegotzi ohia.
• Juan Carlos Alduntzin. Pasaiako alkate ohia.
• Maribi Ugarteburu. Amorotoko alkate ohia.
• Lander Etxebarria. Bilboko zinegotzi ohia.
• Ibon Arbulu. Bilboko zinegotzi ohia.
• Expe Iriarte. Iruñeko zinegotzi ohia.
• Eider Casanova. Barakaldoko zinegotzi ohia.
• Imanol Esnaola. Lezoko zinegotzi ohia.
• Larraitz Sanzberro. Oiartzungo zinegotzi ohia.
• Karmele Urbistondo. Urnietako zinegotzi ohia.
• Miren Josu Aranburu. Urretxuko zinegotzi ohia.
• Urko Irastorza. Lazkaoko zinegotzi ohia.
• Miren Odriozola. Azpeitiko zinegotzi ohia.
• Oscar Goñi. Berako zinegotzi ohia.
• Txema Jurado. Atarrabiako zinegotzi ohia.
• Jasone Astibia. Zubietako zinegotzi ohia.
• Leire Idoiaga. Udalbiltzako langile ohia.
*Miriam Campos. Epaiketaren aurreneko egunean auzitik kanpo utzi zuen epaimahaiak. Defentsak aurretiazko gai gisa argudiatu zuen 18/98 auzian epaitu eta zigortu zutela eta ezin dela berriz epaitu.
• Xarlo Etxezaharreta. Hazparneko zinegotzi ohia. Ez zen aurkeztu epaiketara, Madrilera —iragarri zuen bezala—, eta epaimahaiak hura atxilotzeko eta euroagindu eskaera martxan jartzeko agindu zuen. Bera atxilotzeko aginduak indarrean jarraitzen du.
* Kartzelan daude, 18/98 auziko zigorragatik.
Boto partikularra, DJk gastuak ordaintzearen alde
Udalbiltzaren eta auzipetu gehienen defentsa egin zuten Jone Goirizelaia, Kepa Landa eta Kepa Mancisidor abokatuek, auziaren zati ekonomikoarengatik sortutako gastuen kargu Dignidad y Justicia elkartea egitea eskatu zuten epaiketaren azken egunean, Fiskaltzak akusazioa hori erretiratu ostean, hark «asmo txarrez» eutsi ziola argudiatuz. Epaian ez da halakorik jasotzen, baina Ramon Saez Valcarcelek boto partikularra idatzi zuen, defentsari arrazoia eman behar litzaiokeela argudiatuz.
Haren esanetan, DJren akusazioa «funsgabea eta batere sendotasun gabea izateaz gain, arbitrarioa ere bazen». Hipotesiari eusteko ekinbide bakar bat ere ez zutela aurkeztu nabarmendu du: «Ez dakigu auzipetuei zein jokaera egozten zaien». Poliziako ikerlariek epaiketan aitortutakoa ere ekarri du gogora, hau da, Udalbiltzaren diru kontuetan ez zutela irregulartasunik topatu.
Gainera, defentsak «asmo txarrez» aritzea egotzi zionean DJko abokatuak diru kontuetan irregulartasuna izan direla argudiatzeko ahaleginik ere ez zuela egin azpimarratu du Valcarcel epaileak.
Epaiaren pasarteak
Frogarik gabeko akusazioak
Hainbat arrazoi idatzi ditu tribunalak epaian, Udalbiltzaren zein hango kideen eta ETAren artean loturarik ez dagoela argudiatzeko. Hona hemen pasarte esanguratsuenak:
Diru kontuez. «Poliziako funtzionarioen logika bera jarraituz gero, ikastolek eta euskal hedabideek jasotzen dituzten donazio ez anonimoei buruz ETAri kontuak eman behar izaten diela ondoriozta daiteke, eta hori absurdua da. Bestalde, ETAk aipatzen duen guztia bere kontrolpean dagoela dion premisak (…) euskal kultura, kirola, ideia independentista edo subiranistak kriminalizatzea dakar. Horrenbestez, logika guztiaren kontra talde kriminalen borondatea da zuzenbide estatu sozial eta demokratikoan onartutakoaren muga, eta ez herri subiranotasunean jatorria duten legeak».
Talde terroristako kide izateaz. «Estatu demokratiko batean zigor alorretik kanpo geratzen dira ekintza politikoak, iritziak eta manifestazio ideologikoak, haiek gustatu edo ez, gehiengoarenak edo gutxiengoarenak izan, partekatuak izan edo ez. Eta hala dira gehiengoari nazka ematen diotenean ere; atentatu terroristen aurrean isiltasunak edo kondena ezak sortzen duten gisan».
«Zilegi da bide baketsuak erabiliz ideia guztien defentsa —baita sezesionista eta subiranistena ere— eta haiei dagokien proiektu politikoen garapen eta defentsa. Horrek ez du arau konstituzionalaren aurkako erasorik adierazten, eta ezin da horregatik herritarren edo hautetsien batzar bat legalitate alternatibotzat jo».
«Ez da eztabaidarako gaia Konstituzioak bide baketsuetatik edozein ideia defendatzea ahalbidetzen duela; baita Konstituzioa bera edo Estatuaren egungo osaketa aldatzea aldarrikatzen duten ideiak ere».
‘Zutabe’ eta agiriez. «Ondorio logikoa da ETAk data horretan ez duela Udalbiltza kontrolatzen, eta, beraz, Udalbiltza ETAren proiektua dela dioen hipotesiak ez du balio. Hautetsien batzarra ideia eta proiektu abertzalea da, besterik gabe, ez proiektu terrorista».
«Tribunalaren iritzian, dokumentu hauek dira akusazioaren tesiaren ahultasunaren froga. Beren jarrera indartzen duten zatiak hartzean oinarritzen dira, hari balioa kentzen dioten beste zatiak kontuan hartu gabe».
Herri plataformen sorreraz. «Talde politiko, koalizio, hautesle elkarte edo bozetan parte hartzeko beste bide batzuen ilegaltasunak ez du nahitaez adierazten haren sustatzaile, bultzatzaile edo koordinatzaileak erakunde terrorista bateko kide edo laguntzaile direnik; hau da, Alderdien Legeak eta ondorio penalek ez daukate kausa-ondorio harremanik».
Naziotasunaz. «Naziotasuna hasieratik agertzen da herrien biltzarreko helburu gisa. Ez da ETAren inposizioa, eta are gutxiago talde terroristaren ideia originala; baizik eta nazionalista ororen zilegizko xedea da».
«Laburtuz, eztabaidatu daiteke ekimena legezkoa den edo ez, baina inolaz ere ez du delitu izaera, eta dagoen terminoetan ezin daiteke delitu ekintza baten zantzu gisa ere hartu».
Nazioarteko biltzarraz. «Berriro ere zuzenbidean onartezina den ondorio bat atera nahi da, hau da, ekintza edo ekimen batean parte hartzen badute gerora ETArekin zerikusia izateagatik inputatu edo zigortu diren pertsonak, kutsadura bidez, haiekin harremana duen guztia ETA dela».
Frogez, orokorrean. «Ondorioz, ez da frogatu Udalbiltza ETAren proiektua denik edo talde kriminalaren kontrol edo zuzendaritzapean dagoenik. ETAk bere delitu jarduera justifikatzeko aldarrikatzen dituen helburuak eta Udalbiltzarenak bat etortzea edo sintonia izatea ez da delitua».
Zorionak Udalbiltzako auzipetuei; elkartasunak bidea segitu behar du
Editorial
Udalbiltza auziko akusatuen amesgaiztoa, ia zortzi urte geroago, amaitu da. Inoiz zabaldu behar izan ez zuten auzia, inoiz egin behar izan ez zen epaiketa, hogei auzipetuen absoluzioa iragarrita amaitu da. Berriro entzungo dira, nonbait, Justizia espainolaren funtzionamendu onaren goraipamenak, auzipetuak kartzelan nahi zituzten berberek eginak, urteotan jasan duten oinazea «hemen ez da ezer gertatu» esateko modukoa balitz bezala.
Nolanahi ere, Auzitegi Nazionalaren ebazpena zorionak emateko modukoa da. Lehenik, auzipetuei eta haien sendiei, jakina, baita oro har euskal gizarteari ere, bertatik sortu zen instituzio nazionalaren zilegitasuna ez ezik, hura ordezkatzen zutenen errugabetasuna ere onartu behar izan dutelako. Nork eta Madrilgo auzitegi bereziak. Euskal herritarrak zoriondu beharra dago, gizarteko sektore zabalek egindako askotariko ekintza eta mobilizazioen bidez erakutsi duten elkartasunagatik. Zorionak, halaber, nazioartetik auzipetuekiko atxikimendua helarazi zutenei. Baina ezin zorionak eman inoiz gertatu behar ez zuen epaiketa egin baino lehen erruduntzat jo zituzten politikari eta hedabideei, auziaren bultzada politikoarekin bat etorri eta hura berretsi zuten horiei, hain zuzen.
Udalbiltza herri erakunde ezinago zilegizkoa da. Euskal Herriko herrialde guztietako herritarrek hautatutako lagunek osatua eta herritar horien nahia gauzatzeko proiektua duena. Horixe da gogor zigortu nahi izateko «delitu» ikaragarria: herritarren agindua betetzea. Euskal Herrirako proiektu hori eteten saiatu zirenean, herritik bertatik sortu zen elkartasun mugimendua, «Egunkaria»-ren auziaren inguruan sortu zen bezala. Bi kasuetan auzipetuek ez zuten espero absoluzioaz besteko ebazpenik, euskal herritar gehienek bezala; hala ere, izan dira beste auzi batzuk, bidegabekeria berberaren menpekoak, eta oraindik badira beste hainbat antzeko akusazioen pean zigor gogorren arriskua iragarria dutenak. Horregatik, hain zuzen, herri elkartasuna eta gizartearen mobilizazioak beharrezkoak dira. «Egunkaria», Elkoro, Udalbiltza… horien eraginkortasunaren erakusgarri dira eta, zoritxarrez, berriro erakusteko aukerak izango ditu.
Absueltos todos los encausados en el sumario contra Udalbiltza
Iñaki Iriondo
La Audiencia Nacional ha absuelto a los procesados de Udalbiltza del delito de «integración en organización armada» porque no existen pruebas de ninguna relación entre la asociación de municipios y ETA, tan sólo «hipótesis» basadas en «deducciones extraídas» por la Policía. La Fiscalía, que mantuvo la acusación durante ocho años, anunció que no recurrirá la sentencia porque la considera «bien fundada».
La Audiencia Nacional ha absuelto a los procesados porque «las acusaciones se basan en los informes policiales de análisis de información y como los que los elaboraron afirmaron en el plenario que no han encontrado datos o hechos que relacionen económicamente a ETA con Udalbiltza, o viceversa, y que no pueden probar que las actividades desarrolladas por los procesados en Udalbiltza lo sean como consecuencia de las órdenes o instrucciones de ETA, la consecuencia es que la acusación se reduce a la coincidencia de alguno de los objetivos de Udalbiltza con los que los terroristas proclaman como propios».
El tribunal, compuesto por Manuela Fernández y Ramón Sáez Valcárcel, con Javier Gómez Bermúdez como presidente y ponente, se muestra contundente al afirmar que «lo dicho sería suficiente para dictar sentencia». Sin embargo, decide tomarse el trabajo de dedicar otra treintena de folios a analizar los hechos y desmontar a continuación «la interpretación de ellos que hacen el Ministerio Fiscal y la acusación particular».
El trabajo parece haber resultado tan contundente como efectivo, puesto que fuentes de la Fiscalía anunciaron ayer que no recurrirán la sentencia por considerarla bien fundada, según informó Europa Press.
Las acusaciones basó sus informes en dar por hecho que algunos de los detenidos pertenecían a Ekin, en menciones que en documentación atribuida a ETA se hacían a Udalbiltza, y en la coincidencia de algunos objetivos entre la organización armada y la asamblea de electos, lo que les llevaba a sostener que Udalbiltza actuaba a las órdenes de ETA y que, por tanto, los miembros de los órganos directivos de la asociación podían ser acusados por «pertenencia a banda armada».
Interpretación no razonable
La sentencia comienza desmontando la existencia de dos Udalbiltza y señala que «Udalbiltza Kursaal» es «una denominación meramente policial», por cuanto los objetivos de la asociación permanecen inalterados desde la asamblea constitutiva de Iruñea en febrero de 1999 y que, «aunque coinciden con algunas de las pretensiones de ETA, esas ideas y objetivos no son exclusivos de la banda criminal».
Se esgrimía que ETA hacía mención a Udalbiltza en algunas de sus publicaciones y que incluso «se anticipa lo que luego hace la asamblea de electos». Por contra, el tribunal estima que la interpretación que las acusaciones dan a esos textos «no es la única posible. Ni siquiera la más razonable, pues del contexto se extrae que Udalbiltza es una iniciativa que no desagrada a ETA, incluso le interesa, pero no se puede concluir que sea una iniciativa de ETA ni que se haya constituido porque ETA lo ordena».
También recoge que sentar «la premisa de que todo lo que nombre ETA está bajo su control, sea la lengua, el deporte, la soberanía, la autodeterminación, la nacionalidad, o la política en general», conduce «contra toda lógica» a «criminalizar la cultura y el deporte vasco o las ideas independentistas o secesionistas».
El tribunal considera una «prueba de la endeblez de la tesis acusatoria», que se haya basado en la «extracción de aquellas partes de los documentos [aportados a la causa] que parecen reforzar su postura sin tener en cuenta aquellas otras que la desvirtúan».
Ilegal no es terrorista
Esa misma vía de que no todo lo que nombre ETA pasa a ser criminalizable también es recorrida por el tribunal que encabeza Gómez Bermúdez para aplicarlo a las personas. Y en la sentencia se deja claro que no cabe, como pretenden las acusaciones, «extraer la conclusión inadmisible en Derecho, por vía de contaminación, de que si en un acto o iniciativa están presentes determinadas personas que posteriormente han sido imputadas y/o condenadas por su relación con ETA, todo lo que entre en contacto con ellos es ETA».
También recoge que «la ilegalidad de una formación política, coalición, agrupación de electores o cualquier otra forma de participación en unas elecciones no implica necesariamente que sus promotores, impulsores o coordinadores sean integrantes o colaboradores con una organización terrorista; es decir, las consecuencias de la Ley de Partidos y las consecuencias penales no están en relación de causa-efecto».
Palo al instructor
La causa por la que se juzgó a los procesados de Udalbiltza estuvo basada en la documentación aportada por la Policía y en las declaraciones de agentes que actuaban como peritos.
Los magistrados explican que una auténtica prueba pericial debe basarse en aportar «conocimientos prácticos distintos de una interpretación/valoración a la que podría llegar» directamente el tribunal sin necesidad de expertos.
Y la sentencia llega a una doble conclusión altamente crítica con los llamados peritos y con el juez que instruyó el caso, Baltasar Garzón. Por un lado, afirma que «del examen de la documentación unida a los informes y del propio resultado del interrogatorio en el plenario de los comparecientes como peritos, concluimos que no estamos ante una auténtica pericial». Y por otro, que la tesis de estos policías «ha sido asumida acríticamente por el instructor y las acusaciones».
No hubo malversación
Además de no existir delito de «pertenencia a banda armada», el tribunal sentencia que tampoco existió un delito de «malversación de caudales públicos». La Fiscalía ya retiró esa última acusación durante la vista oral, pero la acusación particular de Dignidad y Justicia la mantuvo.
No han encontrado los jueces ninguna prueba de malversación ni de relación económica entre Udalbiltza y ETA.
En base a ello, el magistrado Ramón Sáez Valcárcel emitió un voto particular en el que discrepa de la decisión de decretar que las costas se paguen de oficio. Considera que Dignidad y Justicia tiene que pagar parte de las mismas por haber mantenido esta acusación de manera injustificada. Cree que es «la única manera de exigir la responsabilidad debida a los actores privados del proceso».
Udalbiltza «es una idea o proyecto nacionalista, pero no terrorista»
Contrariamente a lo dictado en otras muchas sentencias, en las que la defensa de determinadas ideas o proyectos conlleva la acusación de pertenencia o colaboración con ETA, en este caso la Audiencia Nacional hace una interpretación totalmente contraria, en la que viene a decir que es ETA la que trata de apropiarse de «objetivos naturales de los nacionalistas, como son el reconocimiento de Euskal Herria, del derecho de autodeterminación y de la unidad territorial o territorialidad».
Por ejemplo, uno de los motivos de acusación era la puesta en marcha por Udalbiltza de un documento nacional vasco (Euskal Herriko Naziotasun Aitormena) que se interpretaba como una acción de «desobediencia civil promovida por ETA dentro de su estrategia subversiva del Estado democrático».
Por contra, el tribunal concluye que «la nacionalidad aparece desde el inicio como uno de los principios o líneas programáticas de la asamblea de municipios. No es una imposición de ETA ni, menos aún, una idea original de la banda terrorista, sino una aspiración legítima de todo nacionalista». Y a esto añade que «tampoco existe la menor prueba de que dicho documento fuese usado como un instrumento para la desobediencia civil».
En la sentencia se aclara que «en un Estado democrático quedan fuera del ámbito penal la acción política y las opiniones y manifestaciones ideológicas, gusten éstas o no, sean mayoritarias o minoritarias, sean compartidas o no. Y lo hace incluso cuando estas repugnen a la inmensa mayoría, como ocurre con el silencio o la falta de condena de los atentados terroristas».
El tribunal asegura que «la asamblea de electos es, simplemente, una idea y un proyecto nacionalista, pero no terrorista».
Y concluye que «la mera coincidencia o sintonía entre los objetivos que ETA autoproclama como justificación de su actividad delictiva y los de Udalbiltza no son constitutivo de delito alguno».
La Audiencia Nacional absuelve a los 20 procesados de Udalbiltza
La Audiencia Nacional ha absuelto a los 20 procesados de Udalbiltza, acusados por la policía de pertenencia o colaboración con organización terrorista y malversación de caudales públicos por lo que el fiscal pedía diez años de cárcel para cada uno de los veinte. “En un estado democrático -dice la sentencia absolutoria-, quedan fuera del ámbito penal la acción política y las manifestaciones ideológicas incluso cuando repugnen a la inmensa mayoría, como ocurre con el silencio o la falta de condena de atentados terroristas”.
Udalabiltza, asamblea de electos locales vascos, fue fundada en 1998 y tenía como objetivo la creación de “una institución nacional de Euskal Herria” en la que estuvieran presentes representantes de los siete territorios que constituyen el País Vasco. Tres años después, esa organización, quedó conformada únicamente por miembros de la izquierda abertzale.
Veinte de sus miembros, todos integrantes de partidos y agrupaciones herederos de Batasuna, fueron detenidos en 2003 y procesados por pertenencia o colaboración con banda armada y malversación. La investigación consideraba que los arrestados habían puesto la asamblea de electos al servicio de ETA y que la habían financiado con fondos procedentes de los municipios en los que habían resultado elegidos.
La sentencia no encuentra pruebas de ninguno de esos delitos. El tribunal, formado por Javier Gómez Bermúdez, Manuela Fernández de Prado y Ramón Sáez Valcárcel, concluye que la única relación de Udalbiltza con ETA era meramente ideológica.
Los magistrados recuerdan que los informes policiales del caso no lograron demostrar la relación económica de ETA y Udalbiltza o viceversa, ni pudieron probar que las actividades de los 20 procesados en la organización fueran “consecuencia de las órdenes o instrucciones de ETA”.
La conclusión, prosigue la sentencia, “es que la acusación se reduce a la coincidencia de alguno de los objetivos de Udalbiltza con los que ETA proclama como propio”. Como esa coincidencia no constituye delito, la única salida es la absolución. Dignidad y Justicia, que ejerció la acusación popular, ha sido condenada a pagar las costas referentes a su acusación por un delito de malversación de caudales.
