
ABUZTUAN, “SORGIN-EHIZA 1525-2025” ASTE KULTURALA AURITZEN
Aurten, 2025ean, 500 urte betetzen dira Nafarroa Garaian sorginkeriaren aurkako lehenengo prozesu orokorra gertatu zela, haren konkista prozesua bete-betean zegoela. Behin lurraldea indarrez menpean hartu eta gero, gizartea bera kontrolatzea zen helburua. Horretarako, herri-nortasunaren muinean ziren emakumeak errudun bihurtu zituzten konkistatzaileek, haien bertako laguntzaileek, eta, nola ez, Inkisizioak. Hau ahalbidetzeko, “sorgina”-ren pertsonaia sortu zuten.
Aski ezaguna da handik ia mende batera (1609-1610) Zugarramurdiko herritarren aurka abiatutako prozesua. Baina hau mende batez luzatu zen prozesu kate luze baten azken katebegia baino ez zen izan. 1525eko lehenengo prozesu honen data nagusia ekainaren 19a izan zen, Auritzeko plazan lau emakume eta gizon bat erre zituztenean, sorginak izatea leporatuta.
Joan den urtean gaiari ekin genion, baina, hainbat zailtasunen ondorioz, ezin izan genuen guk nahi bezalako jardunaldi nagusirik osatu. Aurten, aldiz, oztopo horiek gainditu ahal izan ditugu, eta zuen gustukoa izatea espero dugun honako EGITARAUA prestatu dugu, AURITZEKO KULTUR ETXEAN:
- KULTUR ASTEA
Abuztuak 18-23: “Sorgin ehiza Pirinioetan” ERAKUSKETA ikusgai.
Abuztuak 20 asteazkena (19:00):
Amaia Nausiaren HITZALDIA (euskaraz eta gazteleraz) – “Sorginak, nor ziren?”
Abuztuak 22 ostirala (19:00): BISITA GIDATUA (euskaraz eta gazteleraz): “Sorgin-ehiza Auritzeko toponimian”
- JARDUNALDI NAGUSIA (abuztuak 23 larunbata)
9:15-9:45 Harrera, akreditazioak eta materialaren banaketa.
09:45-10:00 Sarrera: Unai Irigarai (Auritzeko alkatea) / Iñigo Larramendi (Nabarraldeko zuzendaria)
10:00-10:30 Koro Irazoki: Loturik dauden hiru “Su” (euskaraz)
10:30-11:00 Kike Fdz. de Pinedo: Sorgin-ehiza Arabako ekialdean (euskaraz eta gazteleraz)
11:00-11:30 Angel Rekalde: La construcción del relato de las brujas (euskaraz eta gazteleraz)
11:30-12:00 Atsedenaldia eta kafea.
12:00-13:30 Mahai-ingurua (euskaraz):
“Baina… sorginik ba al zegoen? Geure kontakizunaz hausnartuz”
Senpereko “Lapurdi 1609” elkartea / Kati Leatxe Aristu (Kultur kudeatzailea) / Iñaki López de Luzuriaga (Euskal Wikilarien Elkarte Kulturaleko kidea).
Jardunaldia Streaming bidez jarraitu ahal izango da.
EN AGOSTO, SEMANA CULTURAL “SORGIN EHIZA 1525-2025”
En este año 2025 se cumplen 500 años del primer proceso general contra la brujería en la Alta Navarra, celebrado en pleno proceso de conquista. Una vez dominado el territorio por la fuerza, ahora se trataba de controlar a la propia sociedad. Y para ello, los conquistadores, sus colaboradores locales y, cómo no, la Inquisición culpabilizaron a las mujeres, que estaban en el centro de la identidad popular. Para hacerlo posible, crearon el personaje de la “bruja”.
Es bien conocido el proceso iniciado casi un siglo después (1609-1610) contra los vecinos de Zugarramurdi. Pero éste no fue más que el último eslabón de una larga cadena de procesos que se prolongó durante todo un siglo. La fecha clave de este primer proceso de 1525 fue el 19 de junio, cuando cuatro mujeres y un hombre fueron quemados en la plaza de Burguete acusados de bruxas.
El año pasado nos metimos con este tema, pero, debido a diversas dificultades, no pudimos completar una jornada principal tal y como nos habría gustado. Este año, en cambio, hemos podido superar dichos obstáculos, y hemos preparado el siguiente PROGRAMA que esperamos sea de vuestro agrado, en la CASA DE CULTURA DE AURITZ/BURGUETE:
- SEMANA CULTURAL
18-23 de agosto: EXPOSICIÓN “Caza de brujas en los Pirineos”.
Miércoles 20 de agosto (19:00):
CHARLA de Amaia Nausia (euskaraz eta gazteleraz) – “Sorginak, nor ziren?”
Viernes 22 de agosto (19:00):
VISITA GUIADA (euskara y castellano): “La caza de brujas en la toponimia de Auritz/Burguete”
- JORNADA PRINCIPAL (sábado 23 de agosto)
09:15-09:45 Recepción, acreditaciones y entrega de material.
09:45-10:00 Saludo: Unai Irigarai (Alcalde de Auritz/Burguete) / Iñigo Larramendi (Director de Nabarralde)
10:00-10:30 Koro Irazoki: Loturik dauden hiru “Su” (euskaraz)
10:30-11:00 Kike Fdz. de Pinedo: Sorgin-ehiza Arabako ekialdean (euskera y castellano)
11:00-11:30 Angel Rekalde: La construcción del relato de las brujas (euskera y castellano)
11:30-12:00 Descanso y café.
12:00-13:30 Mesa redonda (euskaraz):
““Baina… sorginik ba al zegoen? Geure kontakizunaz hausnartuz“
“Lapurdi 1609” elkartea (Senpere, Lapurdi) / Kati Leatxe Aristu (Gestora cultural) / Iñaki López de Luzuriaga (miembro de Euskal Wikilarien Kultur Elkartea).
La jornada se podrá seguir por Streaming.





