{"id":67698,"date":"2026-04-23T20:58:26","date_gmt":"2026-04-23T19:58:26","guid":{"rendered":"https:\/\/nabarralde.eus\/?p=67698"},"modified":"2026-04-23T20:58:26","modified_gmt":"2026-04-23T19:58:26","slug":"egia-faktikoa-eta-boterearen-fikzioa-iruna-veleian-hannah-arendt-eta-eliseo-gil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/egia-faktikoa-eta-boterearen-fikzioa-iruna-veleian-hannah-arendt-eta-eliseo-gil\/","title":{"rendered":"Egia faktikoa eta boterearen fikzioa Iru\u00f1a Veleian: Hannah Arendt eta Eliseo Gil"},"content":{"rendered":"

(ESP beherago)<\/p>\n

\u201cEgia bilatzeko mekanismoen ahultzea eta boterearen kontakizunaren nagusitzea\u201d<\/span><\/p>\n

Hannah Arendtek azaldu zuen egia faktikoa ez dela inoiz erosoa boterearentzat. Gertatu dena ezin da moldatu, negoziatu edo isilarazi, eta horregatik botereak sarritan joera du errealitatea lausotzeko eta bere kontakizun egonkorragoa ezartzeko. Arendtentzat, hori da arriskua: egia bilatzeko mekanismoak ahultzen direnean, fikzio politikoak hartzen du lekua.<\/b><\/p>\n

Iru\u00f1a Veleiako aferan dinamika hori oso garbi ikusi zen. Egia argitzeko behar ziren prozedurak eten ziren, eztabaida zientifikoa baztertu zen eta administrazioak ezarritako bertsioa bihurtu zen nagusi. Testuinguru horretan, Eliseo Gil ez da soilik auzi baten protagonista: egia deserosoaren aurkako erreakzio politikoaren sinbolo bihurtu da, Arendtek deskribatzen duen logika beraren arabera.<\/span><\/p>\n

1-Arendten marko teorikoa: egia faktikoa eta boterearen fikzio politikoa<\/b><\/p>\n

\u201cTruth and Politics\u201d testuan, Hannah Arendtek bi eremu bereizi zituen. Batetik, egia faktikoa: gertatu diren gauzak, egiaztatu daitezkeenak eta eztabaida demokratikoaren oinarria direnak. Bestetik, botereak eraikitako fikzio politikoa: egiaztapen<\/span>i<\/span><\/a>k behar ez duen kontakizuna, autoritatearen bidez ezartzen dena eta errealitatea ordezkatzeko gaitasuna duena.<\/span><\/p>\n

Arendtentzat, egia faktikoa bereziki hauskorra da. Ez da bere kabuz mantentzen: defendatu egin behar da. Botereak bere interesak arriskuan ikusten dituenean, lehenik egia bilatzeko mekanismoak ahultzen ditu \u2014gardentasuna, kontrastea, eztabaida\u2014 eta ondoren bere fikzio politikoa ezartzen du. Ez da gezur soil bat: errealitatea ordezkatzeko modu antolatua da.<\/span><\/p>\n

Galdera irekia: zer gertatzen da botereak fikzio politikoa egia faktikoaren gainetik ezartzen duenean, eta nola eragiten dio horrek gizarteari errealitatea partekatzeko duen gaitasunean.<\/span><\/p>\n

2-Egia faktikoa bilatzeko mekanismoen ahultzea Iru\u00f1a Veleian<\/b><\/p>\n

Arendten arabera, egia faktikoa defendatzeko ezinbestekoak dira gardentasuna, kontraste independentea eta eztabaida zientifiko irekia. Egia ez da berez mantentzen: zaindu egin behar da.<\/span><\/p>\n

Iru\u00f1a Veleiako aferan, mekanismo horiek eten egin ziren. Ez zen ikerketa zientifiko integrala egin, ez zen indusketa-datuen dokumentazio osoa argitaratu, ez ziren analisi fisiko-kimiko sistematikoak aplikatu eta ez zen kontraste-laginik egin. Batzorde ofizialak ez zuen metodologia bateraturik, eta eztabaida zientifikoa administrazio-prozedura batekin ordezkatu zen. <\/span>
\n<\/span>Arendtek deskribitutako lehen fasea bete zen: gardentasunaren haustura, kontraste independenteen desaktibazioa eta egia bilatzeko espazioaren ordezkapen politikoa.<\/span><\/p>\n

Galdera findua: nola eragiten du egia bilatzeko mekanismoen ahultzeak gizarteak gertatutakoaren inguruan irudi fidagarri bat osatzeko duen gaitasunean.<\/span><\/p>\n

3-Boterearen fikzio politikoaren ezarpena<\/b><\/p>\n

Egia bilatzeko mekanismoak ahultzen direnean, Arendten arabera, botereak ez du egia frogatu behar: nahikoa du bere kontakizuna ezartzea eta alternatibak deslegitimatzea. Egia faktikoa lausotzen denean, botereak sortutako fikzio politikoak hartzen du lekua, eta fikzio horrek ez du egiaztapenik behar; autoritatearen indarra da bere oinarri bakarra.<\/span><\/p>\n

Iru\u00f1a Veleiako aferan dinamika hori oso agerian geratu zen. Batzorde ofizialaren ondorioak egia-iturri gisa aurkeztu ziren, nahiz eta ez zegoen egiaztapen zientifiko bateraturik. Txostenen arteko desadostasunak ezkutatu ziren, ahots disidenteak baztertu edo karikaturizatu ziren, komunikabideek bertsio bakarra zabaldu zuten eta eztabaida frogetatik pertsonara desplazatu zen. Horrela, administrazio-espedienteak hartu zuen eztabaida zientifikoaren lekua, eta kontakizun ofizialak ez zuen egiaztapen zorrotzik behar izan: autoritatearen performatibitatea izan zen nahikoa.<\/span><\/p>\n

Galdera moldatua: zer ondorio ditu fikzio politikoak egiaztapen-mekanismoak ordezkatzen dituenean<\/span><\/p>\n

4-Ondorio sozialak: errealitate partekatuaren desegitea<\/b><\/p>\n

Arendtek ohartarazten du egia faktikoa ahultzen denean ez dela gertakarien erregistroa bakarrik lausotzen: errealitate partekatuaren oinarria bera desegiten da. Egia ez dagoenean, ez dago oinarri komun segururik, eta horrek gizartea zaurgarri bihurtzen du.<\/span><\/p>\n

Iru\u00f1a Veleiako aferan hori hainbat modutan ikusi zen: komunitate zientifikoa polarizatu egin zen, herritarren konfiantza instituzionala higatu zen eta eztabaida publikoa iritzi-joko bihurtu zen. Froga-galderaren ordez narratiba-gatazka nagusitu zen, eta herritarrek gero eta zailagoa izan zuten egia eta fikzio politikoa bereiztea.<\/span><\/p>\n

Arendtentzat, horiek ez dira auzi arkeologiko baten ondorio hutsak: egia faktikoa lausotzen denean, demokraziaren funtzionamendua bera ahultzen dela erakusten duten seinaleak dira.<\/span>
\n<\/span>Galdera nagusia: nola eraiki daiteke berriro errealitate partekatu bat, egia bilatzeko mekanismoak ahuldu direnean eta gizarteak oinarri komun segururik ez duenean.<\/span><\/p>\n

5-Eliseo Gil: egia faktikoaren ordezkapenaren sinbolo politikoa<\/b><\/p>\n

Arendtek ohartarazten du botereak askotan pertsonak erabiltzen dituela egia faktikoa ordezkatzeko. Eztabaida datuetatik pertsonara mugitzen denean, egia bera lausotzen da, eta subjektua bihurtzen da kontakizun politikoaren pieza nagusi.<\/span><\/p>\n

Iru\u00f1a Veleiako aferan hori argi ikusi zen. Ostraken inguruko eztabaida teknikoa bigarren planoan geratu zen, eta fokua Eliseo Gilen irudiaren kriminalizaziora desplazatu zen. Moralizazio diskurtsiboak \u2014\u201csinesgarritasuna\u201d (ez zen galdetzen zer dioten analisi objektiboek, baizik eta pertsona \u201csinesgarri\u201d den ala ez), \u201casmoak\u201d (diskurtso publikoan gero eta pisu handiagoa hartu zuten pertsonaren \u201casmoei\u201d buruzko espekulazioek: zer nahi omen zuen, zer bilatzen omen zuen, zer interes omen zituen), \u201cportaera\u201d (pertsonaren portaera erabili zen haren aurkako argudio gisa: \u201carraroa zen\u201d, \u201csusmagarria zen\u201d, \u201cportaera ez-profesionala zuen\u201d)\u2014 estali egin zuen datuen kontrastea. Eliseo Gilen isolamendu epistemikoa, \u201ckasua\u201d pertsonalizatzea eta haren figura sinbolo bihurtzea Arendtek deskribatzen duen mekanismo beraren parte dira: egia faktikoa ahultzen denean, pertsona bihurtzen da frogen ordezko.<\/span><\/p>\n

Galdera egokia: zer gertatzen da pertsona bihurtzen denean egia-galderaren ordezko, eta nola baldintzatzen du horrek gizarteak gertatutakoa modu objektiboan aztertzeko duen gaitasuna.<\/span><\/p>\n

**<\/b>Hannah Arendt-en irakaspenak Iru\u00f1a Veleiako auzian, laburzki<\/b><\/p>\n

Arendtek gogorarazten du egia faktikoa ez dela datuen bilduma neutro bat: gizarte demokratikoaren oinarri komuna da. Oinarri hori ahultzen denean, botereak bere fikzioa ezartzeko aukera zabaltzen da, eta fikzio hori mantentzeko, sarritan egia bilatzen duenari berari egiten zaio aurre.<\/span><\/p>\n

Iru\u00f1a Veleiako auzian hori gertatu da: egia argitzeko mekanismoak ahuldu dira, errealitatea lausotu da eta kontakizun ofizialak hartu du lekua. Testuinguru horretan, Eliseo Gil ez da soilik auzi baten protagonista: bere figura bihurtu da egia deserosoaren aurkako erreakzio politikoaren sinbolo.<\/span><\/p>\n

Arendten irakaspena zorrotza da: egia faktikoa defendatzea ekintza politikoa da, eta ekintza hori inoiz ez da doakoa. Baina egia deserosoak, isilarazi nahi dituzten arren, beti uzten du arrastoa.<\/span><\/p>\n

https:\/\/zuzeu.eus\/buruari-bueltaka\/egia-faktikoa-eta-boterearen-fikzioa-iruna-veleian-hannah-arendt-eta-eliseo-gil\/<\/span><\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Hecho f\u00e1ctico y ficci\u00f3n del poder en Iru\u00f1a Veleia: Hannah Arendt y Eliseo Gil<\/b><\/h1>\n

Jes\u00fas P\u00e9rez de Vi\u00f1aspre<\/b><\/p>\n

\u00abEl debilitamiento de los mecanismos de b\u00fasqueda de la verdad y el predominio del relato del poder\u00bb<\/span><\/p>\n

Hannah Arendt explic\u00f3 que la verdad f\u00e1ctica nunca es c\u00f3moda para el poder. Lo que ha sucedido no puede moldearse, negociarse ni silenciarse, y por eso el poder tiende a difuminar la realidad y a imponer su relato m\u00e1s estable. Para Arendt, ese es el riesgo: cuando se debilitan los mecanismos de b\u00fasqueda de la verdad, la ficci\u00f3n pol\u00edtica ocupa su lugar.<\/b><\/p>\n

En el caso de Iru\u00f1a Veleia, esta din\u00e1mica se vio muy claramente. Los procedimientos necesarios para esclarecer la verdad se interrumpieron, el debate cient\u00edfico fue excluido y la versi\u00f3n impuesta por la administraci\u00f3n se convirti\u00f3 en la dominante. En este contexto, Eliseo Gil no es solo el protagonista de un caso: se ha convertido en un s\u00edmbolo de la reacci\u00f3n pol\u00edtica contra la verdad inc\u00f3moda, seg\u00fan la l\u00f3gica que describe Arendt.<\/span><\/p>\n

1. Marco te\u00f3rico de Arendt: verdad f\u00e1ctica y ficci\u00f3n pol\u00edtica del poder<\/b><\/h2>\n

En el texto \u00abVerdad y pol\u00edtica\u00bb, Hannah Arendt distingui\u00f3 dos \u00e1mbitos. Por un lado, la verdad f\u00e1ctica: las cosas que han sucedido, que pueden verificarse y que son la base del debate democr\u00e1tico. Por otro lado, la ficci\u00f3n pol\u00edtica construida por el poder: un relato que no necesita verificaci\u00f3n, que se impone mediante la autoridad y que tiene la capacidad de sustituir a la realidad.<\/span><\/p>\n

Para Arendt, la verdad f\u00e1ctica es especialmente fr\u00e1gil. No se mantiene por s\u00ed sola: hay que defenderla. Cuando el poder ve sus intereses en peligro, primero debilita los mecanismos de b\u00fasqueda de la verdad \u2014transparencia, contraste, debate\u2014 y luego impone su ficci\u00f3n pol\u00edtica. No es una simple mentira: es una forma organizada de sustituir la realidad.<\/span><\/p>\n

Pregunta abierta: \u00bfqu\u00e9 sucede cuando el poder impone la ficci\u00f3n pol\u00edtica por encima de la verdad f\u00e1ctica, y c\u00f3mo afecta esto a la capacidad de la sociedad para compartir la realidad?<\/span><\/p>\n

2. Debilitamiento de los mecanismos de b\u00fasqueda de la verdad f\u00e1ctica en Iru\u00f1a Veleia<\/b><\/h2>\n

Seg\u00fan Arendt, la transparencia, el contraste independiente y el debate cient\u00edfico abierto son esenciales para defender la verdad f\u00e1ctica. La verdad no se mantiene por s\u00ed sola: hay que cuidarla.<\/span><\/p>\n

En el caso de Iru\u00f1a Veleia, esos mecanismos se interrumpieron. No se realiz\u00f3 una investigaci\u00f3n cient\u00edfica integral, no se public\u00f3 la documentaci\u00f3n completa de los datos de la excavaci\u00f3n, no se aplicaron an\u00e1lisis f\u00edsico-qu\u00edmicos sistem\u00e1ticos ni se hicieron muestras de contraste. La comisi\u00f3n oficial no ten\u00eda una metodolog\u00eda unificada, y el debate cient\u00edfico fue sustituido por un procedimiento administrativo.<\/span>
\n<\/span>Se cumpli\u00f3 la primera fase descrita por Arendt: la ruptura de la transparencia, la desactivaci\u00f3n de los contrastes independientes y la sustituci\u00f3n pol\u00edtica del espacio de b\u00fasqueda de la verdad.<\/span><\/p>\n

Pregunta refinada: \u00bfc\u00f3mo afecta el debilitamiento de los mecanismos de b\u00fasqueda de la verdad a la capacidad de la sociedad para formarse una imagen fiable de lo ocurrido?<\/span><\/p>\n

3. Imposici\u00f3n de la ficci\u00f3n pol\u00edtica del poder<\/b><\/h2>\n

Cuando se debilitan los mecanismos de b\u00fasqueda de la verdad, seg\u00fan Arendt, el poder no necesita probar la verdad: le basta con imponer su relato y deslegitimar las alternativas. Cuando la verdad f\u00e1ctica se difumina, la ficci\u00f3n pol\u00edtica creada por el poder ocupa su lugar, y esa ficci\u00f3n no necesita verificaci\u00f3n; la fuerza de la autoridad es su \u00fanica base.<\/span><\/p>\n

En el caso de Iru\u00f1a Veleia, esta din\u00e1mica qued\u00f3 muy en evidencia. Las conclusiones de la comisi\u00f3n oficial se presentaron como fuente de verdad, aunque no hab\u00eda una verificaci\u00f3n cient\u00edfica unificada. Se ocultaron las discrepancias entre informes, se excluyeron o caricaturizaron las voces disidentes, los medios de comunicaci\u00f3n difundieron una sola versi\u00f3n y el debate se desplaz\u00f3 de las pruebas a la persona. As\u00ed, el expediente administrativo ocup\u00f3 el lugar del debate cient\u00edfico, y el relato oficial no necesit\u00f3 una verificaci\u00f3n rigurosa: la performatividad de la autoridad fue suficiente.<\/span><\/p>\n

Pregunta reformulada: \u00bfqu\u00e9 consecuencias tiene cuando la ficci\u00f3n pol\u00edtica sustituye a los mecanismos de verificaci\u00f3n?<\/span><\/p>\n

4. Consecuencias sociales: la desintegraci\u00f3n de la realidad compartida<\/b><\/h2>\n

Arendt advierte que cuando se debilita la verdad f\u00e1ctica no solo se difumina el registro de los hechos: se desmorona la propia base de la realidad compartida. Cuando no hay verdad, no hay una base com\u00fan segura, y eso hace vulnerable a la sociedad.<\/span><\/p>\n

En el caso de Iru\u00f1a Veleia, esto se vio de varias maneras: la comunidad cient\u00edfica se polariz\u00f3, la confianza institucional de la ciudadan\u00eda se desgast\u00f3 y el debate p\u00fablico se convirti\u00f3 en un juego de opiniones. En lugar de la cuesti\u00f3n de las pruebas, predomin\u00f3 el conflicto de narrativas, y a los ciudadanos les result\u00f3 cada vez m\u00e1s dif\u00edcil distinguir entre verdad y ficci\u00f3n pol\u00edtica.<\/span><\/p>\n

Para Arendt, estos no son meras consecuencias de un caso arqueol\u00f3gico: son se\u00f1ales que muestran que, cuando se difumina la verdad f\u00e1ctica, se debilita el propio funcionamiento de la democracia.<\/span>
\n<\/span>Pregunta principal: \u00bfc\u00f3mo se puede reconstruir una realidad compartida, cuando se han debilitado los mecanismos de b\u00fasqueda de la verdad y la sociedad no tiene una base com\u00fan segura?<\/span><\/p>\n

5. Eliseo Gil: s\u00edmbolo pol\u00edtico de la sustituci\u00f3n de la verdad f\u00e1ctica<\/b><\/h2>\n

Arendt advierte que el poder utiliza a menudo a las personas para sustituir la verdad f\u00e1ctica. Cuando el debate se desplaza de los datos a la persona, la verdad misma se difumina, y el sujeto se convierte en la pieza principal del relato pol\u00edtico.<\/span><\/p>\n

En el caso de Iru\u00f1a Veleia, esto se vio claramente. El debate t\u00e9cnico sobre las ostracas qued\u00f3 en segundo plano, y el foco se desplaz\u00f3 hacia la criminalizaci\u00f3n de la imagen de Eliseo Gil. El discurso de moralizaci\u00f3n \u2014\u00bbcredibilidad\u00bb (no se preguntaba qu\u00e9 dec\u00edan los an\u00e1lisis objetivos, sino si la persona era \u00abcre\u00edble\u00bb o no), \u00abintenciones\u00bb (las especulaciones sobre las \u00abintenciones\u00bb de la persona cobraron cada vez m\u00e1s peso en el discurso p\u00fablico: qu\u00e9 quer\u00eda, qu\u00e9 buscaba, qu\u00e9 intereses ten\u00eda), \u00abcomportamiento\u00bb (el comportamiento de la persona se utiliz\u00f3 como argumento en su contra: \u00abera raro\u00bb, \u00abera sospechoso\u00bb, \u00abten\u00eda un comportamiento no profesional\u00bb)\u2014 cubri\u00f3 el contraste de los datos. El aislamiento epist\u00e9mico de Eliseo Gil, la personalizaci\u00f3n del \u00abcaso\u00bb y la conversi\u00f3n de su figura en un s\u00edmbolo son parte del mismo mecanismo que describe Arendt: cuando la verdad f\u00e1ctica se debilita, la persona se convierte en sustituto de las pruebas.<\/span><\/p>\n

Pregunta adecuada: \u00bfqu\u00e9 sucede cuando la persona se convierte en sustituto de la cuesti\u00f3n de la verdad, y c\u00f3mo condiciona eso la capacidad de la sociedad para analizar objetivamente lo ocurrido?<\/span><\/p>\n

Lecciones de Hannah Arendt para el caso de Iru\u00f1a Veleia, en resumen<\/b><\/h2>\n

Arendt nos recuerda que la verdad f\u00e1ctica no es una mera colecci\u00f3n neutral de datos: es la base com\u00fan de la sociedad democr\u00e1tica. Cuando esa base se debilita, se abre la posibilidad de que el poder imponga su ficci\u00f3n, y para mantener esa ficci\u00f3n, a menudo se ataca a quien busca la verdad.<\/span><\/p>\n

En el caso de Iru\u00f1a Veleia, esto ha sucedido: los mecanismos para esclarecer la verdad se han debilitado, la realidad se ha difuminado y el relato oficial ha ocupado su lugar. En este contexto, Eliseo Gil no es solo el protagonista de un caso: su figura se ha convertido en el s\u00edmbolo de la reacci\u00f3n pol\u00edtica contra la verdad inc\u00f3moda.<\/span><\/p>\n

La lecci\u00f3n de Arendt es rigurosa: defender la verdad f\u00e1ctica es una acci\u00f3n pol\u00edtica, y esa acci\u00f3n nunca es gratuita. Pero la verdad inc\u00f3moda, aunque quieran silenciarla, siempre deja su rastro.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

(ESP beherago) \u201cEgia bilatzeko mekanismoen ahultzea eta boterearen kontakizunaren nagusitzea\u201d Hannah Arendtek azaldu zuen egia faktikoa ez dela inoiz erosoa boterearentzat. Gertatu dena ezin da moldatu, negoziatu edo isilarazi, eta horregatik botereak sarritan joera du errealitatea lausotzeko eta bere kontakizun egonkorragoa ezartzeko. Arendtentzat, hori da arriskua: egia bilatzeko mekanismoak ahultzen direnean, fikzio politikoak hartzen du […]<\/p>\n","protected":false},"author":18,"featured_media":65921,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[78],"tags":[],"class_list":["post-67698","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-egunekoa"],"yoast_head":"\nEgia faktikoa eta boterearen fikzioa Iru\u00f1a Veleian: Hannah Arendt eta Eliseo Gil - Nabarralde<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/nabarralde.eus\/egia-faktikoa-eta-boterearen-fikzioa-iruna-veleian-hannah-arendt-eta-eliseo-gil\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Egia faktikoa eta boterearen fikzioa Iru\u00f1a Veleian: Hannah Arendt eta Eliseo Gil - Nabarralde\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"(ESP beherago) \u201cEgia bilatzeko mekanismoen ahultzea eta boterearen kontakizunaren nagusitzea\u201d Hannah Arendtek azaldu zuen egia faktikoa ez dela inoiz erosoa boterearentzat. Gertatu dena ezin da moldatu, negoziatu edo isilarazi, eta horregatik botereak sarritan joera du errealitatea lausotzeko eta bere kontakizun egonkorragoa ezartzeko. Arendtentzat, hori da arriskua: egia bilatzeko mekanismoak ahultzen direnean, fikzio politikoak hartzen du […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/nabarralde.eus\/egia-faktikoa-eta-boterearen-fikzioa-iruna-veleian-hannah-arendt-eta-eliseo-gil\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Nabarralde\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/nabarraldefundazioa\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-04-23T19:58:26+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Jesus-Perez-de-Vinaspre-Txurruka.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"939\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"786\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"I\u00f1aki Idigoras\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@Nabarralde\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@Nabarralde\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Jesus Perez de Vi\u00f1aspre\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/egia-faktikoa-eta-boterearen-fikzioa-iruna-veleian-hannah-arendt-eta-eliseo-gil\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/egia-faktikoa-eta-boterearen-fikzioa-iruna-veleian-hannah-arendt-eta-eliseo-gil\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"I\u00f1aki Idigoras\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8b3e7787e979b08b925031433aaa6f11\"},\"headline\":\"Egia faktikoa eta boterearen fikzioa Iru\u00f1a Veleian: Hannah Arendt eta Eliseo Gil\",\"datePublished\":\"2026-04-23T19:58:26+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/egia-faktikoa-eta-boterearen-fikzioa-iruna-veleian-hannah-arendt-eta-eliseo-gil\\\/\"},\"wordCount\":2280,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/egia-faktikoa-eta-boterearen-fikzioa-iruna-veleian-hannah-arendt-eta-eliseo-gil\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/12\\\/Jesus-Perez-de-Vinaspre-Txurruka.jpg\",\"articleSection\":[\"Egunekoa\"],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/egia-faktikoa-eta-boterearen-fikzioa-iruna-veleian-hannah-arendt-eta-eliseo-gil\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/egia-faktikoa-eta-boterearen-fikzioa-iruna-veleian-hannah-arendt-eta-eliseo-gil\\\/\",\"name\":\"Egia faktikoa eta boterearen fikzioa Iru\u00f1a Veleian: Hannah Arendt eta Eliseo Gil - Nabarralde\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/egia-faktikoa-eta-boterearen-fikzioa-iruna-veleian-hannah-arendt-eta-eliseo-gil\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/egia-faktikoa-eta-boterearen-fikzioa-iruna-veleian-hannah-arendt-eta-eliseo-gil\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/12\\\/Jesus-Perez-de-Vinaspre-Txurruka.jpg\",\"datePublished\":\"2026-04-23T19:58:26+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8b3e7787e979b08b925031433aaa6f11\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/egia-faktikoa-eta-boterearen-fikzioa-iruna-veleian-hannah-arendt-eta-eliseo-gil\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/egia-faktikoa-eta-boterearen-fikzioa-iruna-veleian-hannah-arendt-eta-eliseo-gil\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/egia-faktikoa-eta-boterearen-fikzioa-iruna-veleian-hannah-arendt-eta-eliseo-gil\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/12\\\/Jesus-Perez-de-Vinaspre-Txurruka.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/12\\\/Jesus-Perez-de-Vinaspre-Txurruka.jpg\",\"width\":939,\"height\":786,\"caption\":\"OLYMPUS DIGITAL CAMERA\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/egia-faktikoa-eta-boterearen-fikzioa-iruna-veleian-hannah-arendt-eta-eliseo-gil\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/es\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Egia faktikoa eta boterearen fikzioa Iru\u00f1a Veleian: Hannah Arendt eta Eliseo Gil\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/\",\"name\":\"Nabarralde\",\"description\":\"Kultur Ekimenak eta Sustapenak\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8b3e7787e979b08b925031433aaa6f11\",\"name\":\"I\u00f1aki Idigoras\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/0dd5d12b6375229c675eb140c0526db8f7c53d6409b8b696167311ae863d5622?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/0dd5d12b6375229c675eb140c0526db8f7c53d6409b8b696167311ae863d5622?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/0dd5d12b6375229c675eb140c0526db8f7c53d6409b8b696167311ae863d5622?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"I\u00f1aki Idigoras\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/es\\\/author\\\/inaki\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Egia faktikoa eta boterearen fikzioa Iru\u00f1a Veleian: Hannah Arendt eta Eliseo Gil - Nabarralde","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/nabarralde.eus\/egia-faktikoa-eta-boterearen-fikzioa-iruna-veleian-hannah-arendt-eta-eliseo-gil\/","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"Egia faktikoa eta boterearen fikzioa Iru\u00f1a Veleian: Hannah Arendt eta Eliseo Gil - Nabarralde","og_description":"(ESP beherago) \u201cEgia bilatzeko mekanismoen ahultzea eta boterearen kontakizunaren nagusitzea\u201d Hannah Arendtek azaldu zuen egia faktikoa ez dela inoiz erosoa boterearentzat. Gertatu dena ezin da moldatu, negoziatu edo isilarazi, eta horregatik botereak sarritan joera du errealitatea lausotzeko eta bere kontakizun egonkorragoa ezartzeko. Arendtentzat, hori da arriskua: egia bilatzeko mekanismoak ahultzen direnean, fikzio politikoak hartzen du […]","og_url":"https:\/\/nabarralde.eus\/egia-faktikoa-eta-boterearen-fikzioa-iruna-veleian-hannah-arendt-eta-eliseo-gil\/","og_site_name":"Nabarralde","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/nabarraldefundazioa","article_published_time":"2026-04-23T19:58:26+00:00","og_image":[{"width":939,"height":786,"url":"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Jesus-Perez-de-Vinaspre-Txurruka.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"I\u00f1aki Idigoras","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@Nabarralde","twitter_site":"@Nabarralde","twitter_misc":{"Escrito por":"Jesus Perez de Vi\u00f1aspre","Tiempo de lectura":"12 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/egia-faktikoa-eta-boterearen-fikzioa-iruna-veleian-hannah-arendt-eta-eliseo-gil\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/egia-faktikoa-eta-boterearen-fikzioa-iruna-veleian-hannah-arendt-eta-eliseo-gil\/"},"author":{"name":"I\u00f1aki Idigoras","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#\/schema\/person\/8b3e7787e979b08b925031433aaa6f11"},"headline":"Egia faktikoa eta boterearen fikzioa Iru\u00f1a Veleian: Hannah Arendt eta Eliseo Gil","datePublished":"2026-04-23T19:58:26+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/egia-faktikoa-eta-boterearen-fikzioa-iruna-veleian-hannah-arendt-eta-eliseo-gil\/"},"wordCount":2280,"image":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/egia-faktikoa-eta-boterearen-fikzioa-iruna-veleian-hannah-arendt-eta-eliseo-gil\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Jesus-Perez-de-Vinaspre-Txurruka.jpg","articleSection":["Egunekoa"],"inLanguage":"es"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/egia-faktikoa-eta-boterearen-fikzioa-iruna-veleian-hannah-arendt-eta-eliseo-gil\/","url":"https:\/\/nabarralde.eus\/egia-faktikoa-eta-boterearen-fikzioa-iruna-veleian-hannah-arendt-eta-eliseo-gil\/","name":"Egia faktikoa eta boterearen fikzioa Iru\u00f1a Veleian: Hannah Arendt eta Eliseo Gil - Nabarralde","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/egia-faktikoa-eta-boterearen-fikzioa-iruna-veleian-hannah-arendt-eta-eliseo-gil\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/egia-faktikoa-eta-boterearen-fikzioa-iruna-veleian-hannah-arendt-eta-eliseo-gil\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Jesus-Perez-de-Vinaspre-Txurruka.jpg","datePublished":"2026-04-23T19:58:26+00:00","author":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#\/schema\/person\/8b3e7787e979b08b925031433aaa6f11"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/egia-faktikoa-eta-boterearen-fikzioa-iruna-veleian-hannah-arendt-eta-eliseo-gil\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/nabarralde.eus\/egia-faktikoa-eta-boterearen-fikzioa-iruna-veleian-hannah-arendt-eta-eliseo-gil\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/egia-faktikoa-eta-boterearen-fikzioa-iruna-veleian-hannah-arendt-eta-eliseo-gil\/#primaryimage","url":"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Jesus-Perez-de-Vinaspre-Txurruka.jpg","contentUrl":"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Jesus-Perez-de-Vinaspre-Txurruka.jpg","width":939,"height":786,"caption":"OLYMPUS DIGITAL CAMERA"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/egia-faktikoa-eta-boterearen-fikzioa-iruna-veleian-hannah-arendt-eta-eliseo-gil\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Egia faktikoa eta boterearen fikzioa Iru\u00f1a Veleian: Hannah Arendt eta Eliseo Gil"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#website","url":"https:\/\/nabarralde.eus\/","name":"Nabarralde","description":"Kultur Ekimenak eta Sustapenak","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/nabarralde.eus\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#\/schema\/person\/8b3e7787e979b08b925031433aaa6f11","name":"I\u00f1aki Idigoras","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/0dd5d12b6375229c675eb140c0526db8f7c53d6409b8b696167311ae863d5622?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/0dd5d12b6375229c675eb140c0526db8f7c53d6409b8b696167311ae863d5622?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/0dd5d12b6375229c675eb140c0526db8f7c53d6409b8b696167311ae863d5622?s=96&d=mm&r=g","caption":"I\u00f1aki Idigoras"},"url":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/author\/inaki\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67698","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/users\/18"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=67698"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67698\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":67699,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67698\/revisions\/67699"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media\/65921"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=67698"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=67698"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=67698"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}