![\"\"](\"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Onati-Baskonia-XXI-212x300.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
EGITARAUA \/ PROGRAMA<\/strong><\/p>\n 19:00:\u00a0\u00a0 \u201cBaskonia en la Globalizaci\u00f3n. Atlas societario<\/em>\u201d, Santiago Alba Rico (idazlea eta filosofoa)<\/p>\n 09:15-09:30 Agurra: Izaro Elortza (O\u00f1atiko alkatea); Anjeles Iztueta; Angel Rekalde (Nabarralde Fundazioa)<\/p>\n 09:30-10:00: \u201cBaskonia, sistema de ciudades<\/em>\u201d, Juan Carlos Longas (profesor de econom\u00eda. UPNA)<\/p>\n 10:00-10:30: Donostia-Baiona: \u201cMugaz-gaindiko bizi-eremuak Euskal Herrian<\/em>\u00ab, Eguzki Urteaga (soziologoa. UPV\/EHU)<\/p>\n 10:30-11:00: Historia: \u201cEuskal Herria idazteke: <\/em>historia, identitatea eta historiografiaren erronkak<\/em>\u201d, Xabier Irujo (Renoko Unib., historialaria).<\/p>\n 11:00-11:30: Euskara: \u201cEuskal naziogintza positiboa XXI. mendean: Euskara, kultura, nortasuna<\/em>\u00ab, Karmelo Landa (UPV\/EHU).<\/p>\n 11:30-12:00: ATSEDENA<\/p>\n 12:00-12:30: \u201cEuskal Kultura: kolonialismoa eta postkolonialismoa<\/em>\u201d, Joseba Sarrionandia (idazlea).<\/p>\n 12:30-13:00: \u201cEuskal Herriaren beste bereizgarri bat: sindikalismo eraldatzailea<\/em>\u201d, Ane Alberdi (sindikalista. ELA).<\/p>\n 13:00-13:30: Ekonomia: \u201cHego Euskal Herriko metaketa-eredua eta egitura ekonomikoa<\/em>\u201d, Roser Espelt (ekonomilaria. ELA)<\/p>\n 14:00: BAZKARIA<\/p>\n 16:00-16:30: \u201cBaskonia instituzionala<\/em>\u201d. I\u00f1igo Urrutia (jurista).<\/p>\n 16:30-17:30 MAHAI-INGURUA: \u201cEtorkizuneko erronkak: burujabetza, inmigrazioa, despopulazioa, euskalduntzea, demograf\u00eda, turismoa<\/em>\u2026\u201d. Isabel Elizalde, Eneko Bidegain, Helene Larralde, Xabier Barandiaran Irastorza.<\/p>\n 17:30-17:45: Emaitzak, konklusioak. Agurra eta eskertzak<\/p>\n * 14, larunbateko saiorako, izena eman behar da<\/strong><\/p>\n IZEN-EMATEA, HEMEN \/\/ INSCRIPCIONES, AQU\u00cd<\/span><\/a><\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n BASKONIA GLOBALIZAZIOAN<\/u><\/strong><\/p>\n \u00abErrealitatea\u00a0eta\u00a0geure\u00a0burua\u00a0metaforen\u00a0bitartez\u00a0pentsatzen\u00a0ditugu\u00bb<\/em><\/p>\n \u00abPensem en la realitat i ens pensem a nosaltres mateixos mitjan\u00e7ant met\u00e0fores\u00bb<\/em><\/p>\n \u00abPensamos la realidad y nos pensamos a nosotros mismos a trave\u0301s de meta\u0301foras\u00bb <\/em>(Salvador Card\u00fas)<\/p>\n Nazio baten Atlas sozietarioa <\/strong><\/p>\n Urte askotan gure herria definitu dugu hizkuntzari lotuta (Euskal Herria, euskararen herria), historiaren baitan (Erreinu zaharra, Nafarroa…), izen politiko-administratiboak erabiliz (Euskadi), eta baita kontzeptu zaharkituak, gaindituak erabiliz ere (arraza, foruak, etab.). Bonaparteren mapek, karlistadetako plano militarrek, foruetakoek, ZEN planak eta Nafarroako erresuma zaharrekoek ez digute balio egun (ondare historikoaren esanahiaz haratago). Atlas bat behar dugu, irudi poliedriko bat erreproduzitzen duen kartografia bat, gizarte-irudi bat, lurralde-irudikapen klasikoetatik haratago doana, euklidear dimentsiokoa, boterearen eta estatuen berezko irudikapenak (eta horregatik estatua indartzen dutenak). Premiazkoa da lekuari lotutako kartografia bat egitea, tokia jendea denean, memoria, kultura eta identitatea eta osatzen gaituzten beste baldintza sozioekonomiko batzuk direnean.<\/p>\n Laburbilduz, euskal geografiaren izaera sozial, ekonomiko eta politikoaren mapa bat (kontakizun bat) osatu nahi dugu.<\/p>\n Kartografia espaziala\/estatala \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong> Estatuen mugak, muga tradizionalak\/ofizialak, elkarren artean iragazgaitzak diren errealitateak dira, eta normalean jurisdikzio-printzipioa da nagusi, beren lurraldearen gaineko estatu-subiranotasuna. Aitzitik, nazioek ez dute muga garbirik izaten, baizik eta identitate-eremu lauso edo nahasiak.<\/p>\n Izan ere, estatuek logika espazial bati eusten diote[1]<\/a>. Beren ezarpena, eta horretan beren autoritatea, beren boterea, lurraldekoa da. Estatua = espazioa + legea. Jurisdikzioaren logika. Globalizazioaren eredua pixkanaka finkatzearekin batera, ordea, \u00abgizarte-erreprodukzioak fluxuen mailan jarduten du; eta, horregatik, tokiei lotuta mantentzen da\u00bb (tokia, lekua = espazioa + jendea. Biztanleriari, memoriari, identitateari eta abarri lotutako kontzeptua. Ez gara kulturaz -bakarrik- ari, baizik eta fluxuez, jendeaz, sistemaz, ekonomiaz eta erreprodukzio sozialaz)[2]<\/a>.<\/p>\n Horrek gure lekua, gure \u00abjendea\u00bb definitzea eskatzen digu, munduan dugun posizioa hobeto zehazteko. Esan bezala, mapa ez da lurraldea, baina irudikapen-baliabide gisa (metafora, Cardusek dioena, sinbolikoa, politikoa…; Indiaren kasuan ikusten den bezala, adibidez), ordezkatzen duena eraikitzen laguntzen du.<\/p>\n Lurraldea eta lekua\u00a0 <\/strong> METODOLOGIA<\/strong><\/p>\n Proiektu honen helburua ondorioen dokumentu bat idaztea da, txosten bat, XXI. mendeko Baskoniaren sozietate kartografia edo ATLAS hori egitea ahalbidetuko diguna.<\/p>\n Lehen fase honetan, Nabarralde Fundazioaren proiektua O\u00f1atin egingo den jardunaldi-kongresu baten antolaketan zentratzen da, soziologoen, ekonomialarien, historialarien eta gai hauetan adituak diren kultur eragileen parte-hartzearekin.<\/p>\n VASCONIA EN LA GLOBALIZACI\u00d3N<\/u><\/strong><\/p>\n Euskal Herria\/Nabarra, siglo XXI<\/strong><\/p>\n Durante muchos a\u00f1os hemos definido nuestro pa\u00eds en t\u00e9rminos ling\u00fc\u00edsticos (Euskal Herria, el pueblo del euskara), hist\u00f3ricos (el viejo reyno<\/em>, Navarra\u2026), parciales (Euskadi), e incluso mediante conceptos desfasados, superados: raza, fueros, etc. Sin embargo, en el siglo XXI, en plena Globalizaci\u00f3n, y en el contexto de una Europa de los estados, se impone una reflexi\u00f3n cr\u00edtica para presentarnos. Necesitamos fundamentos m\u00e1s precisos para esta autodefinici\u00f3n. Nos falta una carta de presentaci\u00f3n acorde con la \u00e9poca, una cartograf\u00eda adecuada a los conceptos, procesos y usos de este sistema mundializado, que nos sirva para darnos a conocer tanto como para reconocernos. Para re-construirnos.<\/p>\n No nos valen (m\u00e1s all\u00e1 de su significado de patrimonio hist\u00f3rico) los mapas de Bonaparte, los planos militares de las guerras carlistas, los forales, ni el plan ZEN, ni siquiera los del viejo reino<\/em> de Navarra. Necesitamos un atlas, una cartograf\u00eda que reproduzca una imagen poli\u00e9drica, societaria, que vaya m\u00e1s all\u00e1 de las representaciones territoriales cl\u00e1sicas, de dimensi\u00f3n euclidiana, propias del poder y de los estados (y que por ello les fortalece). Urge una cartograf\u00eda vinculada al lugar, all\u00ed donde el lugar es la gente, la memoria, la cultura e identidad, y otros condicionantes socioecon\u00f3micos que nos constituyen.<\/p>\n En resumen, nos proponemos componer un mapa (un relato) de la naturaleza social, econ\u00f3mica, pol\u00edtica de la geograf\u00eda vasconavarra.<\/p>\n Cartograf\u00eda espacial\/estatal<\/strong><\/p>\n Un h\u00e1bito de los informes sobre las entidades sociopol\u00edticas consiste en asimilar su estudio al de los estados que recubren la geograf\u00eda pol\u00edtica de nuestro planeta. El espacio material de la Humanidad, el territorio, se asimila a la dimensi\u00f3n f\u00edsica (e institucionalizada) de los estados. Estos informes ocultan normalmente otra realidad que tambi\u00e9n recubre la Tierra y que es la de las naciones. Podemos hablar de \u201cun mundo hecho de estados\u201d y de \u201cun mundo hecho de naciones\u201d. Si superponemos ambos nos encontramos con que no coinciden. Los l\u00edmites de los estados y los de las naciones son distintos.<\/p>\n Los l\u00edmites de los estados, las fronteras tradicionales\/oficiales, son unas realidades impermeables entre s\u00ed y en las que normalmente reina el principio de jurisdicci\u00f3n, la soberan\u00eda estatal sobre su territorio. Por el contrario, las naciones no suelen presentar unas delimitaciones estrictas sino, m\u00e1s bien, zonas de identidades difusas o mezcladas.<\/p>\n En efecto, los estados se sostienen en una l\u00f3gica espacial[3]<\/a>. Su implantaci\u00f3n, y en ello su poder, es territorial. Estado = espacio + ley. Jurisdicci\u00f3n. Con la consolidaci\u00f3n progresiva del modelo de la Globalizaci\u00f3n, en cambio, como explica Farinelli, \u201cla reproducci\u00f3n social opera en el plano de los flujos; y por ello se sostiene ligada a los lugares\u201d (lugar = espacio + gente. Un concepto ligado a poblaci\u00f3n, memoria, identidad\u2026 No hablamos \u2014solo\u2014 de cultura, sino de flujos, gente, sistema, econom\u00eda y reproducci\u00f3n social)[4]<\/a>.<\/p>\n Esto nos exige definir nuestro lugar, nuestra \u2018gente\u2019, para optimizar nuestra posici\u00f3n en el mundo. Como decimos, el mapa no es el territorio, pero como recurso de representaci\u00f3n (met\u00e1fora, que dice Card\u00fas, simb\u00f3lica, pol\u00edtica\u2026; como se percibe en el caso de la India, por ejemplo) ayuda a construir aquello que representa.<\/p>\n Territorio y lugar<\/strong><\/p>\n Dentro de este Atlas que proponemos, como dice Farinelli, toda representaci\u00f3n cartogr\u00e1fica implica un centro o un sistema de centros. En nuestro pa\u00eds, estos centros son las ciudades. La ciudad como motor social. O, con m\u00e1s precisi\u00f3n, las conurbaciones que acumulan la masa de actividad y la interacci\u00f3n social. Hemos dividido esa gran conurbaci\u00f3n que es Euskal Herria en cuatro centros que interact\u00faan y se relacionan entre s\u00ed a modo de sistema geopol\u00edtico y social: la Gran Bizkaia, la Llanada alavesa, Iru\u00f1erria o Navarra, y la conurbaci\u00f3n europea Donostia-Baiona, esa urbe ininterrumpida que cubre la costa vasca desde Zarautz hasta Baiona, diseminada entre\/sobre la frontera internacional<\/em> y la costa.<\/p>\n METODOLOG\u00cdA<\/strong><\/p>\n El objetivo del presente proyecto es redactar un documento de conclusiones, un informe, que nos permita elaborar esa Cartograf\u00eda societaria o ATLAS de Baskonia en el siglo XXI.<\/p>\n En esta primera fase el proyecto de Nabarralde Fundazioa se centra en la organizaci\u00f3n de una jornada-congreso, que se realizar\u00e1 en O\u00f1ati, con la participaci\u00f3n de soci\u00f3logos, economistas, historiadores y agentes culturales expertos en este tema.<\/p>\n [1]<\/a> Kontzeptu espazialak lurralde- edo estatu-efektua ezartzen edo sortzen du. Indiakoa da adibide bat. Munduan ez zegoen izen hori zuen herrialderik. \u00abBritainiar agintariek XVIII. mendearen amaieran lurralde osoa kartografiatu zutenean, europarrak eta bertakoak azpikontinente osoa\u00bb batasuntzat \u00abhartzen hasi ziren. Baina ustekabeko eragina izan zuen; jatorrian fikziozko entitate bat eraiki zen, eta horrek bi mende geroago britainiarrak kanporatuko zituen nazionalismo hinduaren agerpena erraztu zuen.<\/p>\n [2]<\/a> Farinelli; \u201cCritica a la raz\u00f3n cartogr\u00e1fica. Del mapa al laberinto\u201d. Icaria. 2013..<\/p>\nEkainak 13 de junio (ostirala) O\u00f1atiko Unibertsitatea<\/u><\/strong><\/h3>\n
Ekainak 14 de junio (larunbata) (O\u00f1atiko Santa Ana -antzokia-)<\/u><\/strong><\/h3>\n
Sarrera\/Introducci\u00f3n<\/strong><\/h4>\n
1. atala: Begirada bat lurraldeari<\/strong><\/h4>\n
2. atala: Begirada bat lekuari (kultura, identitatea, euskara)<\/strong><\/h4>\n
3. atala: Zalantzazko etorkizuna <\/strong><\/h4>\n
\nEdonola ere, XXI. mendean, Globalizazio betean, eta estatuen Europa baten testuinguruan, hausnarketa kritikoa behar da geure burua aurkezteko. Oinarri zehatzagoak behar ditugu autodefinizio horretarako. Garaiarekin bat datorren aurkezpen-gutun bat falta zaigu, sistema mundializatu honen kontzeptu, prozesu eta erabileretara egokitutako kartografia bat, geure burua ezagutarazteko eta ezagutzeko balioko diguna. Berreraikitzeko.<\/p>\n
\nErakunde soziopolitikoei buruzko txostenetan ohikoa da haien azterketak gure planetaren geografia politikoa osatzen duten estatuetara egokitzea. Gizateriaren espazio materiala, lurraldea, estatuen dimentsio fisikoarekin (eta instituzionalizatuarekin) parekatzen da. Txosten horiek Lurra osatzen duen beste errealitate bat ezkutatzen dute eskuarki, nazioena alegia. \u00abEstatuez egindako munduaz\u00bb eta \u00abnazioz egindako munduaz\u00bb hitz egin dezakegu. Biak gainjartzen baditugu, ikusiko dugu ez datozela bat. Estatuen eta nazioen mugak desberdinak dira.<\/p>\n
\nProposatzen dugun atlas horren barruan, Farinellik dioen bezala, kartografia-irudikapen orok zentro bat edo zentro-sistema bat eskatzen du. Gure herrialdean, zentro horiek hiriak dira. Hiria gizarte-eragile gisa. Edo, zehatzago, jarduera-masa eta gizarte-interakzioa metatzen dituzten konurbazioak. Euskal Herria den konurbazio handi hori, sistema geopolitiko eta sozial gisa elkarri eragiten dioten eta erlazionatzen diren lau zentrotan banatu dugu: Bizkaia Handia, Arabako Lautada, Iru\u00f1erria edo Nafarroa, eta Donostia-Baiona konurbazio europarra, Zarauztik Baionaraino euskal kostaldea betetzen duen hiri etenik gabeko hori, estatuen arteko mugaren eta kostaldearen artean barreiatua.<\/p>\n