![\"Mauleko](\"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/mauleko-zapatagintza-fabrika-batean-ainarak-lang.jpeg\")
Mauleko zapatagintza fabrika batean (Ainarak) langileak. Ezezaguna<\/em><\/p>\nMaite Urmeneta Historia-Geografia irakasleak XIX. mendeko Historia liburua argitaratu du Ikas Euskal Pedagogia Zerbitzuarekin. Kolegioko laugarren mailako ikasleen programarako pentsatua da, eta Euskal Herriko erreferentziekin egina. Horrez gain, ustiapen pedagogikorako tresna bat baino gehiago pikoan eman dituzte irakasleentzat.<\/p>\n
\u201cFrustrazio luze baten ondorioa\u201d izan dela salatu du Maite Urmenetak. Frantziako Hezkuntza Ministerioak ditu programak finkatzen. Azkenean, Historia, Frantziako Estatuaren ikuspegitik ekarria zaie ikasleei irudimenean. Urmenetak erabaki zuen lanari lotzea, Euskal Herriko ikuspegira ekartzeko. \u201cOhartu naiz nehork ez zuela eginen; guhaurrek egin behar genuela\u201d. Urteetako buruhaustea zuen, gainera: \u201cNola uztartu programa ofiziala eta gure Historia?\u201d. Lortu du, eta Frantziako Hezkuntza Ministerioko ordezkariak ontzat eman du. \u201cIkuskariak prezatu du, eta begi onez ikusi. Hemendik goiti, ikusiko\u201d.<\/p>\n
Mendeari lotuak zaizkion Euskal Herri guziko elementuak sartu ditu, horra arte Ipar Euskal Herriko ikasleei erakusten ez zitzaizkienak: \u201cEman dezagun, XIX. mendean, karlistaldiak; hemen ez dira ikasten\u201d.<\/p>\n
Industria, nazionalismoa<\/strong><\/p>\n Industrializazioaren garapen mendea da XIX.a. Euskal Herriak ere ezagutu du, nahiz desberdintasun handiak izan Ipar Euskal Herriaren eta Hego Euskal Herriaren artean. Halere, Hazparneko eta Mauleko zapatagintza, Baionako olak eta Bizkaiko meatzegintza elkartu ditu liburuan Urmenetak. \u201cBistan da Iparraldeak ez duela Europa mailako eta Bilboko industrializazio maila ukan, baina, halere, Hazparneko zapatagintza biziki inportantea izan da hemengo\u201d.<\/p>\n Orduko beste errealitate bat aipatzen da liburuan, adin bertsuko ikasleentzat gogoetagai izan daitekeena: haurren lana. Hor ere, Euskal Herriko irudiak bildu ditu. \u201cBetidanik banuen irudi klasikoa, liburuetan agertzen dena: Ingalaterrako eta Eskoziako haurrak ehungintzan lanean ari, ortutsik\u201d. Euskal Herriko irudiak xerkatzean, laster ohartu da ez zela hain urrun joaterik, Zuberoan eta Bilbon ere bazirela argazkiak. \u201cOhartu naiz aski errazki idealizatzen dugula norberak bere Historia. Badira errealitate gordina erakusten duten puntu batzuk\u201d. Gainera, Frantziako Hezkuntza Ministerioak behartu programetarik irudimena handik ekarria da liburuetara. Euskal Herriko irudimen bat ekarriz, gaia ez du \u201cerakargarriago\u201d baizik egiten. \u201cEz da batere gauza bera; bestenaz iruditzen zaigu dena biziki urrun gertatu dela\u201d.<\/p>\n XIX. mende erditsuan gizarte oldartzeak gertatu ziren Europan gaindi. Karlistaldiei buruzko atala sartu du liburuan egileak, Euskal Herria ez baitzen oldarraldi horietarik aparte bizi. \u201cNihaur ohartu naiz zentzua zuela Frantziako Iraultzatik landa aipatzea. Frantziako Iraultzak Frantziako Historian leku anitz hartzen du, eta, azkenean, horren segida da; ez da, esplikatu ziguten bezala, errege ondorengoan kalapita bat. Europako mugimendu orokorrago batean sartzen da\u201d, ondorioztatu du Urmenetak.<\/p>\n Kapitulu berean, Agosti Xahoren eta Sabino Arana Goiriren figurak ekarri ditu; Europa zeharkatu zuten nazionalismoen inguruko gogoeten seinale. \u201cGaurko nazionalismoa eta egoerak ulertzeko horraino joan behar da; ikusteko noiz galdu ditugun gure antolaketa propioak, eta noiztik hasi ziren horien aldarrikatzen\u201d.<\/p>\n Europatik kanpoko inperioen kolonizazioak ere aipagaietan dira. Irakasleen arabera, ezberdina izan daiteke aipua. \u201cGehiago sartu naiz konkistan eta horren ondorioetan\u201d, esplikatu du Maite Urmenetak. Gaur egungo itxuratze batzuk baliatzeko parada izan zaio liburua, gainera, \u201cjakin-mina pizteko\u201d. Jean-Louis Davantek idatzi eta berriki eman den Abdelkader pastoralaren azala jarri du kolonizazioaren ilustrazioetan. \u201cHistoria ondarearen balorizatzea ere bada, eta saiatu naiz ahal den guzietan lotura egitea aktualitatearekin, kultur eragileekin; interesa pizten ahal duen kasu guztiekin\u201d. Ber gisan egin du euskararen debekatzea aipatzeko atalean, Josu Martinezen Anti film laburreko irudi bat txertatuz. \u201cGure ikasleek halakoak ikusten dituztelako\u201d.<\/p>\n