{"id":60073,"date":"2023-10-31T10:07:07","date_gmt":"2023-10-31T09:07:07","guid":{"rendered":"https:\/\/nabarralde.eus\/?p=60073"},"modified":"2023-10-31T10:12:10","modified_gmt":"2023-10-31T09:12:10","slug":"san-fermin-y-la-magia-de-iruna-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/san-fermin-y-la-magia-de-iruna-2\/","title":{"rendered":"San Ferm\u00edn y la magia de Iru\u00f1a"},"content":{"rendered":"<p>La capital de nuestro Viejo Reino es conocida y vivida a nivel internacional durante estas fiestas, tanto para propios como for\u00e1neos, por su incre\u00edble ambiente. Pero la magia que guarda desde milenios, se respira por sus calles e historia todo el a\u00f1o.<\/p>\n<p>Como escrib\u00ed en su d\u00eda pasear por las orillas del Arga al anochecer tiene un encanto especial, con los tonos plateados que reflejan las luces sobre el r\u00edo y el misterio que ofrece la noche. Las viejas piedras del puente de Santa Engracia podr\u00edan contarnos muchas historias que han visto y o\u00eddo de los caminantes. Paseando junto a la orilla iniciamos la cuesta de la Taconera que nos lleva hasta el amplio arco del Portal Nuevo, que nos permite acceder a la muralla que ha protegido Iru\u00f1a durante siglos, quiz\u00e1 milenios. A nuestra espalda queda el monte Ezkaba y la salida al Pirineo. Me tropiezo con un se\u00f1or de la Ultzama que con su acento pamplonica, al preguntarle sobre el euskera, me comenta que su padre, nacido en torno al a\u00f1o 1912, cuando fue a la escuela en un pueblico de la Ultzama, Ziganda concretamente, no sab\u00eda castellano pero como estaba prohibido lo perdieron.<\/p>\n<p>Accedemos a la Calle Mayor, sorprendi\u00e9ndonos en un callej\u00f3n lateral la imagen de San Ferm\u00edn. Esta calle quiz\u00e1 sea la de m\u00e1s solera de la ciudad, el ser ruta del camino de Santiago y acceso a la plaza del Castillo ha hecho que en ella hayan permanecido los establecimientos m\u00e1s tradicionales. No hace falta mucha imaginaci\u00f3n para intuir que unos siglos atr\u00e1s por ella llevaban al trote a sus caballos los soldados del Viejo Reino de Nabarra, al igual que hasta hace poco tiempo en carros y mulas tra\u00edan mercader\u00edas de los pueblos.<\/p>\n<p>La Plaza del Castillo, centro neur\u00e1lgico de Iru\u00f1a\/Pamplona, es lugar de ambiente, encuentro y actividades, pero sobre todo es un lugar que guarda un encanto y el recuerdo de un escritor de personalidad arrolladora: el premio nobel Ernest Hemingway. Gracias a su novela \u201cFiesta\u201d nuestra Iru\u00f1a y su fiesta se hicieron mundiales. Su gran personalidad impactaba, quedando cautivado de nuestra tierra, pescaba en Yesa, visitaba Lekunberri, Irati, ten\u00eda amistad con los pelotaris vascos de la Habana, conoci\u00f3 a Pio Baroja&#8230; La verdad es que cuando visito ese txoko de la Plaza del Castillo donde se hospedaba y alternaba, y ves apoyada su estatua en el Caf\u00e9 Iru\u00f1a sientes el halo de su impactante huella. He viajado poco pero recuerdo que en Venecia y alguna otra ciudad le homenajean.<\/p>\n<p>En 1545 el navarro Etxepare escribi\u00f3 el primer libro impreso en euskara. Los tambi\u00e9n navarros Axular (1643) y Leizarraga (1571), traductor del \u201cNuevo Testamento\u201d al euskara por encargo de la reina de Nafarroa, contribuyeron a fijarla como lengua escrita.<\/p>\n<p>Desde Oriente, en 1544, San Francisco de Xabier indicaba \u201cla m\u00eda la bizca\u00edna (euskara)\u201d, y es que para nuestro emblem\u00e1tico santo fue lengua materna y en la que pronunci\u00f3 sus \u00faltimas palabras.<\/p>\n<p>En Iru\u00f1a en 1604 \u201cmuchos vecinos y habitantes no sab\u00edan ni entend\u00edan otra lengua que el dicho bascuence\u2026 lenguaje primero y natural de la dicha ciudad. Lo mismo en Lizarra, donde en 1607 un tercio de la poblaci\u00f3n s\u00f3lo sab\u00eda expresarse en euskara. A\u00fan en 1778 \u201cla tierra vascongada ocupa, de tres partes del Obispado,<\/p>\n<p>Un documento sobre Murillo el Fruto (P. Monteano) del siglo XIV cuyos t\u00e9rminos Aitzurieta \u2018donde la pe\u00f1a blanca\u2019, Baratzeberrieta \u2018donde la huerta nueva\u2019, Baratzebideta \u2018donde el camino de la huerta\u2019, Baratzezarreta \u2018donde la huerta vieja\u2019 \u2026 dan fe de que el euskera estaba muy vivo en muga de la Ribera.<\/p>\n<p>&#8216;Euskara danona\/El euskera es de todos\u2019 indicaba un folleto del Gobierno de Nafarroa de 1.990 (Intxausti-Foronda). En \u00e9l leemos: \u201cEl historiador y primer cronista del Reino, el Padre Moret (1615-1687), expres\u00f3 en\u00e9rgicamente el derecho y el deber de conservar el vascuence en los pueblos de Navarra\u201d.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"706\" height=\"960\" class=\"wp-image-60074\" src=\"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/no-hay-ninguna-descripcion-de-la-foto-disponible-.jpeg\" alt=\"No hay ninguna descripci\u00f3n de la foto disponible.\" srcset=\"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/no-hay-ninguna-descripcion-de-la-foto-disponible-.jpeg 706w, https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/no-hay-ninguna-descripcion-de-la-foto-disponible--221x300.jpeg 221w, https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/no-hay-ninguna-descripcion-de-la-foto-disponible--696x946.jpeg 696w, https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/no-hay-ninguna-descripcion-de-la-foto-disponible--309x420.jpeg 309w\" sizes=\"auto, (max-width: 706px) 100vw, 706px\" \/><\/p>\n<p>El euskera est\u00e1 viviendo un renacimiento impensable unos pocos a\u00f1os atr\u00e1s. Ves que te puedes dirigir a los j\u00f3venes y se dirigen a ti en euskera, habl\u00e1ndolo con soltura y calidad. A menudo ocurre que, en zonas donde se hab\u00eda perdido el euskera hace siglos, j\u00f3venes que no te conocen de nada te hablan en euskera, y al preguntarles por curiosidad por qu\u00e9 lo utilizan, responden \u201cLehengo hitza euskeraz beti\u201d o algo similar. Muchos pelotaris lo hablan o han intentado hacerlo, Idoate, Martikorena, Go\u00f1i III, Mikel Beroiz, Martinez de Irujo\u2026 y lo mismo cantantes como Serafin Zubiri y otros muchos, ya que el euskera es m\u00e1s que nuestra querida y milenaria lengua, es futuro, esperanza, ilusi\u00f3n, nos acerca\u2026 El grupo de Aibar\/Oibar, Puro Relajo cantando en euskera se gana las simpat\u00edas y \u00e9xito en pueblos y localidades de toda nuestra geograf\u00eda: Lekeitio, Arguedas, Pamplona, Otxandio, Amorebieta, Ordizia, Vitoria\/Gasteiz, Azpeitia, Beriain, Bilbao, Aiegi, Bergara\u2026<\/p>\n<p>Disfrutar de la fiesta de San Fermin en Iru\u00f1a y en Lesaka -con su impresionante Zubigainekoa- y cuando podamos usemos en euskera.<\/p>\n<p>Nota: la fotograf\u00eda de la Mano de Irulegi la hice en el Planetario, tras dos horas de viaje, lluvia y una enorme fila de espera. Mereci\u00f3 la pena, un momento m\u00e1gico ver la mano. En la fila coincid\u00ed unas se\u00f1oras que se hab\u00edan dedicado a la ense\u00f1anza, eran de la zona de Miranda de Arga, Berbinzana\u2026 y destacaban LO HERMOSAS QUE ERAN LAS CANCIONES EN EUSKERA, aunque ellas no lo hablaban.<\/p>\n<p>Misma sensaci\u00f3n de la emotiva versi\u00f3n del \u201cXalbadorren Heriotzean\u201d que hace Rozal\u00e9n, o el \u201cTxoria Txori\u201d que cant\u00f3 Almudena Cid dejando perplejo por su fuerza\/dulzura a un cantante estatal.<\/p>\n<p>SAN FERMIN ETA IRU\u00d1EKO MAGIA<\/p>\n<p>Gure Erresuma Zaharreko hiriburua ezaguna eta nazioartean bizitua da festa hauetan, bai bertakoentzat, bai kanpokoentzat, duen giro sinestezinagatik. Baina milaka urtetatik gordetzen duen magia bere kaleetan eta historian zehar arnasten da urte osoan.<\/p>\n<p>Bere garaian idatzi nuen bezala, ilunabarrean Argaren ertzetan ibiltzeak xarma berezia du, ibaiaren gaineko argiek islatzen dituzten zilar koloreko tonuekin eta gauak eskaintzen duen misterioarekin. Santa Engrazia zubiko harri zaharrek ibiltariengandik ikusi eta entzun dituzten istorio asko konta diezazkigukete. Itsasertzetik paseatuz, Taconerako aldapari ekingo diogu, eta Atari Berriko arku zabaleraino iritsiko gara. Arku horrek Iru\u00f1eak mendeetan zehar (milaka urte, beharbada) babestu duen harresira sartzeko aukera emango digu. Gure atzean Ezkaba mendia eta Pirinioetarako irteera daude. Ultzamako gizon batekin topo egin nuen, eta hark, euskarari buruz galdetzean, esan zidan bere aitak, 1912 inguruan jaioa, Ultzamako herri batean eskolara joan zenean, Zigandak zehazki, ez zekiela gaztelaniaz, baina debekatuta zegoenez, galdu egin zutela.<\/p>\n<p>Kale Nagusira sartuko gara, eta alboko kalezulo batean San Ferminen irudia harrapatuko dugu. Kale hau, beharbada, hiriko zolarik handienekoa izango da, Donejakue bidearen ibilbidea eta Gazteluko plazarako sarbidea izateak establezimendu tradizionalenak bertan egotea eragin du. Ez da irudimen handirik behar mende batzuk lehenago Nabarrako Erresuma Zaharreko soldaduek beren zaldiei trostan eramaten zietela ohartzeko, duela gutxi arte gurdi eta mandoetan herrietatik salgaiak ekartzen zituzten bezala.<\/p>\n<p>Gazteluko Plaza, Iru\u00f1eko erdigune neuralgikoa, giro, topaketa eta jardueretarako lekua da, baina, batez ere, nortasun handiko idazle baten xarma eta oroimena gordetzen duen lekua da: Ernest Hemingway Nobel sariduna. Bere \u00abFiesta\u00bb eleberriari esker, gure Iru\u00f1a eta bere jaia mundialak bihurtu ziren. Bere nortasun handiak zirrara eragiten zuen, gure lurraz liluratuta geratu zen, Esan arrantzan egin zuen, Lekunberri bisitatu zuen, Irati, Habanako pilotari euskaldunen laguna zen, Pio Baroja ezagutu zuen&#8230; Egia esan, Gaztelu Plazako txoko hori bisitatzen dudanean, bertan ostatu hartu eta txandakatu egiten zen, eta haren estatua Iru\u00f1a Kafetegian bermatuta ikusten duzunean, haren arrasto zirraragarriaren kutsua sentitzen duzu. Gutxi bidaiatu dut, baina gogoan dut Venezian eta beste hiriren batean omenaldia egiten diotela.<\/p>\n<p>1545ean Etxepare nafarrak euskaraz inprimatutako lehen liburua idatzi zuen. Axularrek (1643) eta Leizarragak (1571), Nafarroako erreginaren enkarguz \u00abItun Berria\u00bb euskaratu zuenak, idatzizko hizkuntza gisa finkatzen lagundu zuten.<\/p>\n<p>Ekialdetik, 1544an, Xabierko San Frantziskok \u00abnirea Bizkaikoa (euskara)\u00bb adierazten zuen, izan ere, gure santu enblematikoarentzat ama hizkuntza izan zen eta bertan esan zituen bere azken hitzak.<\/p>\n<p>Iru\u00f1ean 1604an \u00abherritar eta biztanle askok ez zekiten eta ez zuten ulertzen euskara baizik&#8230; hiri horretako lehen hizkuntza naturala. Gauza bera Lizarran, non 1607an biztanleriaren herenak euskaraz bakarrik zekien. Oraindik ere 1778an \u00abeuskal lurrak Gotzaindegiaren hiru zati hartzen ditu, bi zatiak eta gehiago\u00bb.<\/p>\n<p>Murillo el Frutori (P. Monteano) buruzko dokumentua, XIV. mendekoa, Aitzurieta \u00abdonde la pe\u00f1a blanca\u00bb, Baratzeberrieta \u00abdonde la huerta nueva\u00bb, Baratzebideta \u00abdonde el camino de la huerta\u00bb, Baratzezarreta \u00abdonde la huerta vieja\u00bb&#8230; terminoek Erriberako mugan euskara oso bizirik zegoela erakusten dute.<\/p>\n<p>&#8216;Euskara danona\/El euskera es de todos&#8217; zioen Nafarroako Gobernuaren 1990eko liburuxka batek (Intxausti-Foronda). Bertan irakurtzen dugu: \u00abAita Moretek (1615-1687), historialari eta Erresumako lehen kronikariak, Nafarroako herrietan euskara gordetzeko eskubidea eta betebeharra adierazi zituen gogor\u00bb.<\/p>\n<p>Euskara berpizkunde pentsaezina bizitzen ari da duela urte gutxi batzuk. Ikusten duzu gazteengana jo dezakezula eta zugana jotzen dutela euskaraz, erraztasunez eta kalitatez hitz eginez. Askotan gertatzen da, duela mende batzuk euskara galdu zen lekuetan, ezagutzen ez zaituzten gazteek euskaraz hitz egiten dizutela, eta zergatik erabiltzen duten jakin-minez galdetzean, \u00abLehengo hitza euskeraz beti\u00bb edo antzeko zerbait erantzuten dutela. Pilotari askok hitz egiten dute edo saiatu dira, Idoatek, Martikorenak, Go\u00f1i III.ak, Mikel Beroizek, Martinez de Irujok&#8230; eta gauza bera egiten dute Serafin Zubirik eta beste askok, euskara gure hizkuntza maitatua baino gehiago baita, etorkizuna da, itxaropena, ilusioa, hurbiltzen gaitu&#8230; Aibar\/Oibarko Puro Relajo taldeak, euskaraz abestuz, gure geografia osoko herri eta herrietan lortzen ditu begikotasunak eta arrakasta: Lekeition, Arguedasen, Iru\u00f1ean, Otxandion, Zornotzan, Ordizian, Gasteizen, Azpeitian, Beriainen, Bilbon, Aiegin, Bergaran&#8230;<\/p>\n<p>San Fermin jaiaz gozatu Iru\u00f1ean eta Lesakan -Zubigainekoa- eta ahal dugunean euskaraz.<\/p>\n<p>Oharra: Irulegiren Eskuaren argazkia Planetarioan egin nuen, bi orduko bidaiaren, euriaren eta itxaronaldi ilara handi baten ondoren. Merezi izan zuen, une magiko bat eskua ikustea. Ilaran irakaskuntzan aritu ziren andre batzuekin izan nintzen, Miranda de Arga ingurukoak, Berbintzanakoak&#8230; eta nabarmentzen zuten ZEINEN EDERRAK ZIREN EUSKARAZKO KANTUAK, nahiz eta haiek ez zuten hitz egiten.<\/p>\n<p>Rozalenek egiten duen \u00abXalbadorren Heriotzean\u00bb abestiaren bertsio hunkigarriaren sentsazio bera, edo Almudena Cidek abestu zuen \u00abTxoria Txori\u00bb abestiaren sentsazio bera, bere indar\/gozotasunagatik estatuko abeslari bat harrituta utziz.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>La capital de nuestro Viejo Reino es conocida y vivida a nivel internacional durante estas fiestas, tanto para propios como for\u00e1neos, por su incre\u00edble ambiente. Pero la magia que guarda desde milenios, se respira por sus calles e historia todo el a\u00f1o. Como escrib\u00ed en su d\u00eda pasear por las orillas del Arga al anochecer [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":38763,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[79],"tags":[],"class_list":["post-60073","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nabarmena"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>San Ferm\u00edn y la magia de Iru\u00f1a - Nabarralde<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/nabarralde.eus\/san-fermin-y-la-magia-de-iruna-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"San Ferm\u00edn y la magia de Iru\u00f1a - Nabarralde\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"La capital de nuestro Viejo Reino es conocida y vivida a nivel internacional durante estas fiestas, tanto para propios como for\u00e1neos, por su incre\u00edble ambiente. Pero la magia que guarda desde milenios, se respira por sus calles e historia todo el a\u00f1o. Como escrib\u00ed en su d\u00eda pasear por las orillas del Arga al anochecer [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/nabarralde.eus\/san-fermin-y-la-magia-de-iruna-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Nabarralde\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/nabarraldefundazioa\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-10-31T09:07:07+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-10-31T09:12:10+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/BITTORARBIZU.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"452\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Nabarralde\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@Nabarralde\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@Nabarralde\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Bittor Arbizu\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/san-fermin-y-la-magia-de-iruna-2\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/san-fermin-y-la-magia-de-iruna-2\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Nabarralde\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/a0f064c4a38aaef1b58b785c1d4579f0\"},\"headline\":\"San Ferm\u00edn y la magia de Iru\u00f1a\",\"datePublished\":\"2023-10-31T09:07:07+00:00\",\"dateModified\":\"2023-10-31T09:12:10+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/san-fermin-y-la-magia-de-iruna-2\\\/\"},\"wordCount\":1702,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/san-fermin-y-la-magia-de-iruna-2\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/03\\\/BITTORARBIZU.jpg\",\"articleSection\":[\"Nabarmena\"],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/san-fermin-y-la-magia-de-iruna-2\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/san-fermin-y-la-magia-de-iruna-2\\\/\",\"name\":\"San Ferm\u00edn y la magia de Iru\u00f1a - Nabarralde\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/san-fermin-y-la-magia-de-iruna-2\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/san-fermin-y-la-magia-de-iruna-2\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/03\\\/BITTORARBIZU.jpg\",\"datePublished\":\"2023-10-31T09:07:07+00:00\",\"dateModified\":\"2023-10-31T09:12:10+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/a0f064c4a38aaef1b58b785c1d4579f0\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/san-fermin-y-la-magia-de-iruna-2\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/san-fermin-y-la-magia-de-iruna-2\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/san-fermin-y-la-magia-de-iruna-2\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/03\\\/BITTORARBIZU.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/03\\\/BITTORARBIZU.jpg\",\"width\":536,\"height\":452},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/san-fermin-y-la-magia-de-iruna-2\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/es\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"San Ferm\u00edn y la magia de Iru\u00f1a\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/\",\"name\":\"Nabarralde\",\"description\":\"Kultur Ekimenak eta Sustapenak\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/a0f064c4a38aaef1b58b785c1d4579f0\",\"name\":\"Nabarralde\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/8d15af820acecdf93dd9ef2186326ae16943d999ac2e9ee425420f5b54544c99?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/8d15af820acecdf93dd9ef2186326ae16943d999ac2e9ee425420f5b54544c99?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/8d15af820acecdf93dd9ef2186326ae16943d999ac2e9ee425420f5b54544c99?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Nabarralde\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/es\\\/author\\\/miren\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"San Ferm\u00edn y la magia de Iru\u00f1a - Nabarralde","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/nabarralde.eus\/san-fermin-y-la-magia-de-iruna-2\/","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"San Ferm\u00edn y la magia de Iru\u00f1a - Nabarralde","og_description":"La capital de nuestro Viejo Reino es conocida y vivida a nivel internacional durante estas fiestas, tanto para propios como for\u00e1neos, por su incre\u00edble ambiente. Pero la magia que guarda desde milenios, se respira por sus calles e historia todo el a\u00f1o. Como escrib\u00ed en su d\u00eda pasear por las orillas del Arga al anochecer [&hellip;]","og_url":"https:\/\/nabarralde.eus\/san-fermin-y-la-magia-de-iruna-2\/","og_site_name":"Nabarralde","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/nabarraldefundazioa","article_published_time":"2023-10-31T09:07:07+00:00","article_modified_time":"2023-10-31T09:12:10+00:00","og_image":[{"width":536,"height":452,"url":"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/BITTORARBIZU.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Nabarralde","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@Nabarralde","twitter_site":"@Nabarralde","twitter_misc":{"Escrito por":"Bittor Arbizu","Tiempo de lectura":"8 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/san-fermin-y-la-magia-de-iruna-2\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/san-fermin-y-la-magia-de-iruna-2\/"},"author":{"name":"Nabarralde","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#\/schema\/person\/a0f064c4a38aaef1b58b785c1d4579f0"},"headline":"San Ferm\u00edn y la magia de Iru\u00f1a","datePublished":"2023-10-31T09:07:07+00:00","dateModified":"2023-10-31T09:12:10+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/san-fermin-y-la-magia-de-iruna-2\/"},"wordCount":1702,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/san-fermin-y-la-magia-de-iruna-2\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/BITTORARBIZU.jpg","articleSection":["Nabarmena"],"inLanguage":"es"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/san-fermin-y-la-magia-de-iruna-2\/","url":"https:\/\/nabarralde.eus\/san-fermin-y-la-magia-de-iruna-2\/","name":"San Ferm\u00edn y la magia de Iru\u00f1a - Nabarralde","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/san-fermin-y-la-magia-de-iruna-2\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/san-fermin-y-la-magia-de-iruna-2\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/BITTORARBIZU.jpg","datePublished":"2023-10-31T09:07:07+00:00","dateModified":"2023-10-31T09:12:10+00:00","author":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#\/schema\/person\/a0f064c4a38aaef1b58b785c1d4579f0"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/san-fermin-y-la-magia-de-iruna-2\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/nabarralde.eus\/san-fermin-y-la-magia-de-iruna-2\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/san-fermin-y-la-magia-de-iruna-2\/#primaryimage","url":"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/BITTORARBIZU.jpg","contentUrl":"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/BITTORARBIZU.jpg","width":536,"height":452},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/san-fermin-y-la-magia-de-iruna-2\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"San Ferm\u00edn y la magia de Iru\u00f1a"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#website","url":"https:\/\/nabarralde.eus\/","name":"Nabarralde","description":"Kultur Ekimenak eta Sustapenak","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/nabarralde.eus\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#\/schema\/person\/a0f064c4a38aaef1b58b785c1d4579f0","name":"Nabarralde","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8d15af820acecdf93dd9ef2186326ae16943d999ac2e9ee425420f5b54544c99?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8d15af820acecdf93dd9ef2186326ae16943d999ac2e9ee425420f5b54544c99?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8d15af820acecdf93dd9ef2186326ae16943d999ac2e9ee425420f5b54544c99?s=96&d=mm&r=g","caption":"Nabarralde"},"url":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/author\/miren\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60073","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=60073"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60073\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":60076,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60073\/revisions\/60076"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38763"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=60073"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=60073"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=60073"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}