![\"Rosarito](\"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/rosarito-eta-marian-ibaeta-erdiko-biak-dendaren.jpeg\")
Rosarito eta Marian Ibaeta, erdiko biak, dendaren atarian. \/ Endika Portillo\/Foku<\/p>\nMerkataritza txikia indarra galtzen ari da; horren erakusgarri da azkenaldian pertsianak betiko jaitsi dituzten denda txikien ugaritzea. Fenomeno horren beste aldean dago frankizien eta saltoki handien etengabeko ugaritzea, hori guztia globalizazioarekin lotuta. Gipuzkoan ere nabarmena da aldaketa.<\/p>\n
Rosarito eta Marian Ibaeta, erdiko biak, dendaren atarian. \/ Endika Portillo\/Foku<\/p>\n
Enpresari handien jabetzako frankiziak zein saltoki handiak hasi dira azken urteetan Gipuzkoako hiri eta herrietako kaleak blaitzen. Geroz eta gehiago dira, aldiz, ateak itxi dituzten denda txikiak: hamarkadak zabalik izan ondoren Interneten uretan ito direnak, edo, erretiroa hartu ondoren, negozioan jarraitzeko inor aurkitu ez dutenak. Asko dira hango eta hemengo txokoetako dendariek eman dituzten arrazoiak.<\/p>\n
1. MARIAN IBAIETA<\/strong><\/p>\n Azpeitiko Nerea eskulanak dendako dendaria<\/em> Rosarito Ibaietak (argazkian, ezkerretik hasita bigarrena) duela 57 urte zabaldu zituen lehen aldiz Nerea eskulanak dendako ateak, Azpeitian. 21 urte zituen garai hartan, eta barruko arropa, etxeko arropa zein artilea saltzen zituen gehienbat. 11 urte gazteagoa zuen Marian ahizpa (argazkian, ezkerretik hasita hirugarrena); dendan laguntzen zion, eta 22 urterekin hasi zen hura ere lanaldi osoz. Orduz geroztik, biek egin izan dute bertan lana, baita haien bi ahizpek ere. Rosarito erretiratu zenean, Marianek jarraitu zuen dendarekin, irail honetan itxi duen arte. Ez dute aurkitu negozioan jarraituko duenik, eta, eraikinak erabilgarri jarraitzeko, berrikuntzak behar ditu. \u201cLokala zaharra da, eta, horregatik, eskualdatzen hasteko ere arazoak izan ditugu. Pena handia eman digu, pentsatzen genuelako gazteren batek hartu eta pixka bat lagunduta negozioa aurrera ateratzeko moduan zegoela\u201d, azaldu du Marian Ibaietak.Aitortu du dendan lan egitea \u201coso polita\u201d izan dela, baina azken urteetan \u201ckonplikatu\u201d egin dela Internet bidezko salmenta dela eta: \u201cInternetetik asko saltzen da, eta dendetan nabarmen jaitsi da bezero kopurua. Hasi ginen Interneten ere gauzak saltzen, baina ez zuen funtzionatu\u201d. Salgaiak ere aldatu behar izan zituzten, etxerako arropak Internet bidez asko erosten dituztelako bezeroek: \u201cGarai batean, asko saltzen genituen, eta, orain, batere ez. Horregatik, eskulanak saltzen hasi ginen\u201d. Bustinzuriko errebalean egon da Nerea denda, eta ez da han azkeneko urteetan itxi duten denda bakarra, batzuek itxi dutelako. \u201cGure denda itxi ondoren, kale osoan arrandegi bat eta okindegi bat baino ez dira geratzen. Lehen bazeuden arropa denda bat, harategia\u2026; denda pila bat zegoen, baina denak itxi dituzte\u201d, esan du Marian Ibaetak.<\/p>\n 2. ITSASO PAGOAGA<\/strong><\/p>\n Arrasateko Olgeta jolas dendako dendaria<\/em> 2015. urtean zabaldu zuen Itsaso Pagoagak Olgeta jolas denda, Arrasaten, eta aurtengo maiatzean itxi du; zortzi urte horietan, ordea, jolas denda arrunt bat baino gehiago izan da espazio hori. \u201cJostailu denda fisiko bat izateaz gain, argi neukan beste zerbait ere izan behar zela: alokatzeko aukera emango zuen espazio bat, baita tailerrak edo formakuntzak ematekoa ere\u201d, dio Pagoagak. Denda fisikoarekin batera sortu zuen online denda, eta sare sozialen bidez egin zen ezagun Euskal Herrian.<\/p>\n Olgeta denda, ordea, beste arrazoi batzuengatik itxi zuten: arrazoi pertsonalak eta ekonomikoak aipatu ditu dendariak. Batetik, gaur egungo \u201ckomertzio eredua\u201d eta amatasuna uztartzeko \u201czailtasunak\u201d ikusten ditu Pagoagak, eta, alde ekonomikoari dagokionez, luze gabe ez ditu gauzak \u201cargi\u201d ikusten: \u201cKontsumo ohiturak asko aldatu dira. Azken urteetan joera handia igarri dut plataforma handiei erosteko, edozein preziotan eta arreta jarri gabe materialaren kalitateari, material hori egiteko dauden lan baldintzei\u2026\u201d. Horrez gain, alokairuen prezioak \u201cberrikusteko\u201d beharra azpimarratu du: \u201cGaur egungo denda fisikoen alokairuak oso garestiak dira\u201d. Hain zuzen, uste du komertzio txikien auziari \u201cmodu kolektiboan\u201d erantzun behar zaiola: \u201cUdalek eta lokalen ugazabek berrikusi behar dituzte arauak, alokairuen prezioak eta bestelakoak, dendek zabalik jarrai dezaten eta herritarrek ere herri biziak izan ditzaten\u201d.<\/p>\n 3.<\/strong> CARMEN FUENTE<\/strong><\/p>\n Villabona-Amasako Galerias MJ dendako dendaria<\/em> \u201cNire etxea da. Nire bizitza osoa eman diot\u201d. Horrela deskribatu du Villabona-Amasako Galerias MJ etxeko arropa zein dekorazio denda Carmen Fuente bertako dendariak. Alde batetik bestera dabil azken egunotan, denda uzteko egin beharreko zereginetan. \u201cNi erretiratu egingo naiz, eta azken hogei urteetan nirekin lanean ibili den lankideak hartuko du denda. 55 urte dauzka. Alokairua eta inbentarioa kobratuko dizkiot, eta, horrela, errazago hasi ahal izango da. Hark denda hartzea nahi dut, eta lagundu egin behar da horretarako; bestela, akabo\u201d. 1945ean ireki zuen denda Fuenteren familiak. \u201cGarai berrietara egokitzen joan da\u201d. Hain zuzen, Internetek ekarri duen aldaketara ere egokitu da denda; Facebook jarri zuten lehenengo, eta Instagram gero. \u201cEtxez etxe joan ohi naiz askotan gortinak eta bestelakoak jartzera, eta egiten dudan guztiaren argazkiak jartzen ditut Instagramen. Jende gazteari Internet bidez erakutsi behar zaio materiala, dendetara ez direlako etortzen. Etortzen dira, esaterako, Instagramen jarri dudana ikusten badute\u201d.<\/p>\n Advertisement<\/p>\n Kalerako arropa ere saltzen zuen lehen, baina gortinak online erostea zailagoa zela ikusita, produktu horretan espezializatuz joan da. Negozioak aurrera jarraitzeko, denda utziko dionari bidea erraztea garrantzitsua dela deritzo: \u201cGure kasuan, biok jarri dugu asko gure aldetik negozioak jarrai dezan, eta espero dut urte askoan zabalik jarraitzea\u201d.<\/p>\n 4. I\u00d1AKI GRADO<\/strong><\/p>\n Donostiako Oiartzun izozkitegiko dendaria<\/em> \u201cDonostia frankizien hiri bat bihurtzen ari da; denda tradizionalak ixten gabiltza, eta hiriaren esentzia galtzen ari gara\u201d. Haserre mintzo da I\u00f1aki Grado, Donostiako Oiartzun izozki dendako arduraduna. Haren izozkitegia da ateak itxi dituzten dendetako bat, alokairu handiagatik: \u201cLokaleko alokairuaren prezioa igo digute, eta ezin diogu horrenbesteko igoerari aurre egin. Jabeak ez du prezioa negoziatu nahi izan\u201d. 1987an zabaldu zuten Oiartzun gozotegia, eta han hasi ziren izozkiak ere saltzen. Urte batzuk geroago, hutsik geratu zen gozotegiaren ondoko lokala, eta alokatu, eta izozkiak bertan saltzeari ekin zioten. \u201cIzozki denda hau ixtearekin batera, izozkia modu tradizionalean egiten duten azken dendetako bat desagertu da, izozkia egiteko lantegi batekin\u201d, dio Gradok. Azaldu duenez, mundu guztitik etortzen zitzaizkion urtero bezeroak, baita maila handiko sukaldariak ere: \u201cIzozki esklusiboak genituen\u201d.<\/p>\n Hitza<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Merkataritza txikia indarra galtzen ari da; horren erakusgarri da azkenaldian pertsianak betiko jaitsi dituzten denda txikien ugaritzea. Fenomeno horren beste aldean dago frankizien eta saltoki handien etengabeko ugaritzea, hori guztia globalizazioarekin lotuta. Gipuzkoan ere nabarmena da aldaketa. Rosarito eta Marian Ibaeta, erdiko biak, dendaren atarian. \/ Endika Portillo\/Foku Enpresari handien jabetzako frankiziak zein saltoki handiak […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":59901,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[79],"tags":[],"class_list":["post-59900","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nabarmena"],"yoast_head":"\n
\n\u00abInterneten asko saltzen da, eta dendetan jaitsi egin da bezero kopurua<\/strong>\u00bb<\/p>\n
\n\u00abGaur egungo denda fisikoen alokairuak oso garestiak dira<\/strong>\u00bb<\/p>\n![](\"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/word-image-59900-2.jpeg\")
Itsaso Pagoaga Endika Portillo, Foku<\/p>\n
\n\u00abJende gazteari Internet bidez erakutsi behar zaio materiala<\/strong>\u00bb<\/p>\n![](\"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/word-image-59900-3.jpeg\")
Carmen Fuente.<\/p>\n
\n\u00abAlokairuaren prezioa igo digute, eta ezin diogu igoera horri aurre egin<\/strong>\u00bb<\/p>\n![](\"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/word-image-59900-4.jpeg\")
I\u00f1aki Grado Gorka Rubio, Foku<\/p>\n