{"id":54688,"date":"2022-06-22T10:47:56","date_gmt":"2022-06-22T09:47:56","guid":{"rendered":"https:\/\/nabarralde.eus\/?p=54688"},"modified":"2022-06-23T10:34:04","modified_gmt":"2022-06-23T09:34:04","slug":"nafarroako-termopiletako-bataila","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/nafarroako-termopiletako-bataila\/","title":{"rendered":"Nafarroako Termopiletako bataila"},"content":{"rendered":"

Amaiurko gazteluan gotortutako nafar erresistentziaren nondik norakoak kontatzen dituen komiki liburuxka bat argitaratu dute Angel Rekalde gidoigileak eta Amaia Ballesteros marrazkilariak: ‘Amaiur, gaztelu baltza’<\/p>\n

\"\"
Amaiurko gazteluko bataila kontatzen du Angel Rekaldek eta Amaia Ballesterosek elkarrekin sortutako 22 orrialde inguruko Amaiur, gaztelu baltza komiki liburuxkak.<\/figcaption><\/figure>\n

NABARRALDE<\/p>\n

\u00abBaina zergatik ez dugu lortzen gazteluan sartzea?\u00bb. 1522ko uztaila da, egunak daramatza Mirandako kondeak gidaturiko 10.000 soldaduko gudarosteak Amaiurko gazteluan gotortutako ehun soldadu inguruko taldea mendean hartu ezinik. 1512az geroztik konkistatua du lurraldea Gaztelak, baina Nafarroako Erresumaren aldeko erresistentzia ez dago lo. Bataila hasterako, ia ziurra da nafarren porrota Amaiurren, baina oraindik ezinean dabiltza gaztelarrak, eta amorratuta dauka horrek kondea. \u00abEz dakit zertaz harritzen den jauna\u00bb, egin dio oharra albotik soldadu kide batek, \u00abhaiek nafarrak dira\u00bb.<\/p>\n

Epika puntu horrekin kontatu dute bataila Angel Rekalde idazle eta Nabarralde elkarteko zuzendariak eta Amaia Ballesteros marrazkilariak Amaiur, gaztelu baltza<\/em> komiki liburuxkan. Nabarraldek eman du argitara, Sabino Arana fundazioak lagunduta.<\/p>\n

\u00abAurten derrigorrezkoa zen Amaiurkoa lantzea\u00bb. Rekaldek gogora ekarri duenez, Nabarraldek denbora darama Nafarroako historiako pasarteei eskainitako komiki liburuxkak argitaratzen, eta, batailaren bosgarren mendeurrenean, ezinbestekotzat zeukaten Amaiurrez aritzea. \u00abEntzuna dugu denok zerbait Amaiurko gazteluari buruz, baina jendeak ez daki nola gertatu zen, eta gu saiatzen gara jendeak jakin dezan zein den hor egon zen gertaera. Ze, hasi, gu hutsetik hasten gara. Oso kontziente gara gure herriko historia ezabatuta dagoela\u00bb.<\/p>\n

Eta, Rekaldek kontatzen duenez, Daviden eta Goliathen arteko bataila bat da han gertatutakoa. Txikia handiaren aurka. Gutxi batzuk milaka batzuen kontra. Eta, besteak beste, horregatik da ikonikoa bataila hura. \u00abHan zeudenek beren erresuma propioa nahi zuten, beren estatua, beren hizkuntza propioa, beren euskara… Eurena zen guztia defendatzen ari ziren\u00bb.<\/p>\n

Sakon ezagutzen du gaiari buruzko bibliografia Rekaldek, eta, dioenez, oinarri historiko hori du komikiak. Benetakoak dira agertzen diren pertsonaien izenetako asko, eta benetakoak bertan datozen datuak ere. Xabierko Migel izenekoak Elizondoko Juan notarioari idatzitako eskutitz bat dago komikiaren oinarrian, esaterako. Benetako bi pertsonaia, Amaiurri lotutakoak biak, eta sasoian eskutitzak idazten ibilitakoak biak, baina, Rekaldek dioenez, asmatutakoa da komikian datorren eskutitza.<\/p>\n

Komikian kontatzen denez, Gaztelako konkistak goitik behera aldatu zuen Amaiurko gazteluaren funtzioa ere. \u00abNafarroa libre zenean, gotorleku hori dorre txikia zen, mendiko pasabide bat ia kontrolatzen ez zuena\u00bb. Gaztelaren konkistaren ostean, ordea, erabat aldatu zen gotorlekuaren egitekoa. \u00abEspainiak okupatuz geroztik, euskal lurra izan arren, frantziar etsaiarekin muga bihurtu zuten gaztelarrek\u00bb. Eta garapen militar hori ilustratzen dute komikiko irudiek ere.<\/p>\n

Akzioa eta satira<\/p>\n

Ez da Ballesterosek egindako lehen komiki historikoa, baina lehen aldia izan du XVI. mendean. Ezkutuak, zaldiak, kanoiak, ezpatak… \u00abGogoan dut Angelek [Rekaldek] galdetu zidala ea gai ote nintzen testosteronaz betetako komiki bat egiteko, eta, noski, baietz esan nion\u00bb.<\/p>\n

Hain zuzen, akzioa da nagusi kontakizunean: leherketak, setioak, aurrez aurreko borrokaldiak, ihesaldiak…\u00abBatailetan dinamismoa lortzen saiatu naiz\u00bb, azaldu du Ballesterosek, \u00abeta forma bereziak eman dizkiet binetei horretarako, ez daitezen denak karratuak izan\u00bb.<\/p>\n

Satira tanta bat txertatzeko ere baliatu du aukera marrazkilariak, eta Santiago Abascal Vox alderdi ultraeskuindarreko buruaren aurpegia jarri dio Mirandako kondeari. Barrez eman du azalpena egileak. \u00abEz badakizu nor den, ez duzu nabaritzen, baina ikusten baduzu, ikusi egiten duzu\u00bb.<\/p>\n

Azkenean, 10.000 gaztelarrek garaitu zituzten ehun nafarrak, noski, baina garaipenaren ostean gaztelua nola suntsitu zuten ere kontatzen du komikiak. Eta airean geratzen da galdera: zergatik eraitsi zuten eurek handitu eta gotortutako gaztelua? Rekaldek eman du zergati posible bat: \u00abSegur aski, ez zen izan bakarrik borrokaldiak eragin zien erresuminagatik, baizik eta, batez ere, ez zirelako batere fio han bizi zen jendearekin, eta erabaki zuten han harri bakar bat ere ez uztea, nafarrek harri bakar hori ere euren kontra erabiliko zutela uste zutelako\u00bb.<\/p>\n

Berria<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Amaiurko gazteluan gotortutako nafar erresistentziaren nondik norakoak kontatzen dituen komiki liburuxka bat argitaratu dute Angel Rekalde gidoigileak eta Amaia Ballesteros marrazkilariak: ‘Amaiur, gaztelu baltza’ NABARRALDE \u00abBaina zergatik ez dugu lortzen gazteluan sartzea?\u00bb. 1522ko uztaila da, egunak daramatza Mirandako kondeak gidaturiko 10.000 soldaduko gudarosteak Amaiurko gazteluan gotortutako ehun soldadu inguruko taldea mendean hartu ezinik. 1512az geroztik […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":54752,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[78],"tags":[],"class_list":["post-54688","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-egunekoa"],"yoast_head":"\nNafarroako Termopiletako bataila - Nabarralde<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroako-termopiletako-bataila\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Nafarroako Termopiletako bataila - Nabarralde\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Amaiurko gazteluan gotortutako nafar erresistentziaren nondik norakoak kontatzen dituen komiki liburuxka bat argitaratu dute Angel Rekalde gidoigileak eta Amaia Ballesteros marrazkilariak: ‘Amaiur, gaztelu baltza’ NABARRALDE \u00abBaina zergatik ez dugu lortzen gazteluan sartzea?\u00bb. 1522ko uztaila da, egunak daramatza Mirandako kondeak gidaturiko 10.000 soldaduko gudarosteak Amaiurko gazteluan gotortutako ehun soldadu inguruko taldea mendean hartu ezinik. 1512az geroztik […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroako-termopiletako-bataila\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Nabarralde\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/nabarraldefundazioa\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-06-22T09:47:56+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-06-23T09:34:04+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Amaia-Ballesteros.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"432\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"440\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Nabarralde\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@Nabarralde\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@Nabarralde\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"I\u00f1igo Astiz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/nafarroako-termopiletako-bataila\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/nafarroako-termopiletako-bataila\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Nabarralde\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/a0f064c4a38aaef1b58b785c1d4579f0\"},\"headline\":\"Nafarroako Termopiletako bataila\",\"datePublished\":\"2022-06-22T09:47:56+00:00\",\"dateModified\":\"2022-06-23T09:34:04+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/nafarroako-termopiletako-bataila\\\/\"},\"wordCount\":588,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/nafarroako-termopiletako-bataila\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/06\\\/Amaia-Ballesteros.png\",\"articleSection\":[\"Egunekoa\"],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/nafarroako-termopiletako-bataila\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/nafarroako-termopiletako-bataila\\\/\",\"name\":\"Nafarroako Termopiletako bataila - Nabarralde\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/nafarroako-termopiletako-bataila\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/nafarroako-termopiletako-bataila\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/06\\\/Amaia-Ballesteros.png\",\"datePublished\":\"2022-06-22T09:47:56+00:00\",\"dateModified\":\"2022-06-23T09:34:04+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/a0f064c4a38aaef1b58b785c1d4579f0\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/nafarroako-termopiletako-bataila\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/nafarroako-termopiletako-bataila\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/nafarroako-termopiletako-bataila\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/06\\\/Amaia-Ballesteros.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/06\\\/Amaia-Ballesteros.png\",\"width\":432,\"height\":440},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/nafarroako-termopiletako-bataila\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/es\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Nafarroako Termopiletako bataila\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/\",\"name\":\"Nabarralde\",\"description\":\"Kultur Ekimenak eta Sustapenak\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/a0f064c4a38aaef1b58b785c1d4579f0\",\"name\":\"Nabarralde\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/8d15af820acecdf93dd9ef2186326ae16943d999ac2e9ee425420f5b54544c99?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/8d15af820acecdf93dd9ef2186326ae16943d999ac2e9ee425420f5b54544c99?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/8d15af820acecdf93dd9ef2186326ae16943d999ac2e9ee425420f5b54544c99?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Nabarralde\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/es\\\/author\\\/miren\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Nafarroako Termopiletako bataila - Nabarralde","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroako-termopiletako-bataila\/","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"Nafarroako Termopiletako bataila - Nabarralde","og_description":"Amaiurko gazteluan gotortutako nafar erresistentziaren nondik norakoak kontatzen dituen komiki liburuxka bat argitaratu dute Angel Rekalde gidoigileak eta Amaia Ballesteros marrazkilariak: ‘Amaiur, gaztelu baltza’ NABARRALDE \u00abBaina zergatik ez dugu lortzen gazteluan sartzea?\u00bb. 1522ko uztaila da, egunak daramatza Mirandako kondeak gidaturiko 10.000 soldaduko gudarosteak Amaiurko gazteluan gotortutako ehun soldadu inguruko taldea mendean hartu ezinik. 1512az geroztik […]","og_url":"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroako-termopiletako-bataila\/","og_site_name":"Nabarralde","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/nabarraldefundazioa","article_published_time":"2022-06-22T09:47:56+00:00","article_modified_time":"2022-06-23T09:34:04+00:00","og_image":[{"width":432,"height":440,"url":"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Amaia-Ballesteros.png","type":"image\/png"}],"author":"Nabarralde","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@Nabarralde","twitter_site":"@Nabarralde","twitter_misc":{"Escrito por":"I\u00f1igo Astiz","Tiempo de lectura":"3 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroako-termopiletako-bataila\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroako-termopiletako-bataila\/"},"author":{"name":"Nabarralde","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#\/schema\/person\/a0f064c4a38aaef1b58b785c1d4579f0"},"headline":"Nafarroako Termopiletako bataila","datePublished":"2022-06-22T09:47:56+00:00","dateModified":"2022-06-23T09:34:04+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroako-termopiletako-bataila\/"},"wordCount":588,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroako-termopiletako-bataila\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Amaia-Ballesteros.png","articleSection":["Egunekoa"],"inLanguage":"es"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroako-termopiletako-bataila\/","url":"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroako-termopiletako-bataila\/","name":"Nafarroako Termopiletako bataila - Nabarralde","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroako-termopiletako-bataila\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroako-termopiletako-bataila\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Amaia-Ballesteros.png","datePublished":"2022-06-22T09:47:56+00:00","dateModified":"2022-06-23T09:34:04+00:00","author":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#\/schema\/person\/a0f064c4a38aaef1b58b785c1d4579f0"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroako-termopiletako-bataila\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroako-termopiletako-bataila\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroako-termopiletako-bataila\/#primaryimage","url":"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Amaia-Ballesteros.png","contentUrl":"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Amaia-Ballesteros.png","width":432,"height":440},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroako-termopiletako-bataila\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Nafarroako Termopiletako bataila"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#website","url":"https:\/\/nabarralde.eus\/","name":"Nabarralde","description":"Kultur Ekimenak eta Sustapenak","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/nabarralde.eus\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#\/schema\/person\/a0f064c4a38aaef1b58b785c1d4579f0","name":"Nabarralde","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8d15af820acecdf93dd9ef2186326ae16943d999ac2e9ee425420f5b54544c99?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8d15af820acecdf93dd9ef2186326ae16943d999ac2e9ee425420f5b54544c99?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8d15af820acecdf93dd9ef2186326ae16943d999ac2e9ee425420f5b54544c99?s=96&d=mm&r=g","caption":"Nabarralde"},"url":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/author\/miren\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54688","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=54688"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54688\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":54755,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54688\/revisions\/54755"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media\/54752"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=54688"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=54688"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=54688"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}