{"id":49081,"date":"2021-01-01T22:20:44","date_gmt":"2021-01-01T21:20:44","guid":{"rendered":"https:\/\/nabarralde.eus\/?p=49081"},"modified":"2021-01-01T22:30:38","modified_gmt":"2021-01-01T21:30:38","slug":"foixeko-katalina-komikian","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/foixeko-katalina-komikian\/","title":{"rendered":"Foixeko Katalina komikian"},"content":{"rendered":"

Nabarralde Fundazioak Foixeko Katalinaren inguruko komiki bat argitaratu du<\/strong><\/p>\n

Harri Fern\u00e1ndez<\/p>\n

Angel Rekalde eta Ainara Azpiazu ‘Axpi’ren lanak Nafarroako erreginaren inguruko pasadizo \u00abezezagun\u00bb bat aurkeztu du<\/p>\n

Ahaldundutako emakumea zen Foixeko Katalina. Paradoxikoa iruditu dakiguke adjektibo \u00abboteretsua\u00bb Nafarroako erregina bati egoztea, baina, zalantzarik gabe, egokia da, bereziki, historiaren ilunabarretan murgiltzen garenean. Katalinak zuen koroaren pisuaren zilegitasuna, Albreteko Juan, berriz, errege-ezkontidea zen bakarrik, gogoratu zuen atzo Donostian Nabarralde Fundazioko<\/a> zuzendari Angel Rekaldek.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Gizartearen zati handi batek fikzio historikoei \u00abepikotasun maskulinoa\u00bb eskatzen dion garai hauetan, Nabarraldek galdera bat luzatu du: zein da monarka batek gobernatzerakoan izan dezakeen kostu pertsonala? Fundazioak itaun horri erantzun nahi izan dio Foixeko Katalina<\/em>ri eskainitako komikiarekin. \u00abMunduan Medicitarrak agertzen ziren bitartean, Nafarroan Errenazimenduak emakume-aurpegia zuen\u00bb. Esaldi honekin Angel Rekalde tolosarrak eta Ainara Azpiazu Axpi <\/em>hernaniarrak eman diote hasiera Nafarroako historiaren pasarte \u00abezezagun\u00bb honi. Bi autoreek euskaraz eta gaztelaniaz argitaratutako Foixeko Katalina<\/em> aurkeztu dute Koldo Mitxelena Kulturunean.<\/p>\n

1512ko uztaila da, Gaztela Nafarroa inbaditzeko atarian dago, gerra eta konkista hurbil daude. Foixeko Katalina eta Albreteko Juan dira herrialdeko buru; lau urteko seme Frantzisko gaixorik dago, oso larri. Joseba Asironek kontatutako ideia bati tiraka, Rekalde izan da obraren gidoilaria eta Azpiazuk, bere aldetik, \u00abgaratu\u00bb du lana.<\/p>\n

Marrazkilariak paralelismo bat ezarri nahi izan du erreginaren galera pertsonal eta politikoaren artean, \u00abmetafora\u00bb ilustratu bat. Zentzu honetan, Nafarroako erreinuaren gainbehera hurbiltzen zen heinean, Frantziskoren gaixotasuna gaiztotzea islatu du. 1512ko uztailaren 25ean, Gaztelako esanetara Albako Dukeak Iru\u00f1a armaz hartu zuen egun berean hil zen Katalina eta Juanen semea Irunberriko gazteluan. \u00abErregina izatearen kostu pertsonala erakutsi nahi izan dugu\u00bb, azaldu du Nabarraldeko zuzendariak, nabarmenduz Azpirozek kontakizunari gehitu dion ezinbesteko hunkiberatasun \u00ababerasgarria\u00bb.<\/p>\n

\u00abKatalinak berak hitz egin behar zuen\u00bb, gehitu du Rekaldek. Askotan gertatu bezala, lurralde urrunetan jarri dugu begirada, eta Pizkunde garaian pentsatzean Italian jartzen dugu burua: aipatutako Medicitarrak, Rafael edota Leonardo Da Vinci artistak etorriko zaizkigu gogora, baina Nafarroak ere bizi izan zuen bere Pizkunde propioa. Hori gauzatzeko, noski, aurretik \u00aberresumaren modernizazioa\u00bb gauzatu behar izan zen, eta hori, Katalinaren eskutik etorri zen: \u00abErresuma zaharkitua hartu eta irauli egin zuen; erreforma sakonak egin zituen\u00bb.<\/p>\n

\u00abEmakume ikasia zen, argia eta zentzuduna\u00bb, deskribatu du gidoilariak komikian. Bere erregealdian \u00abadministrazioa modernizatu zuen\u00bb monarka: \u00abJustizia, tresnez hornitu zuen; herri eta hiribilduei azoka eta merkatu-eskubideak eman zizkien; jendearen bizimodua hobetu zuen, eta horrek bandokide eta nobleak isolatu zituen; gramatika ikastegi bat sortu zuen, etorkizuneko unibertsitateen hazia eta inprentaren instalazioan lagundu zuen, Gutembergek asmatu eta urte gutxira; eta Europako beste nazio batzuekin harreman diplomatikoak ere bultzatu zituen bere gorteetan enbaxadore egonkorren sare batekin\u00bb. Konkistak bat-batean eten zuen Nafarroa garaian Katalinak hasitako modernizazio bidea, baina Iparraldean aurrera jarraitu zuen.<\/p>\n

Tradizioarekin apurtu<\/h4>\n

Azpiazuk ohiko komiki historikoaren tradizioarekin apurtu du Foixeko Katalina<\/em>ren marrazkiak lantzerako garaian. Soiltasuna, sintetismoa, lerro irmoak eta bi tintetan inprimatutako orrialdeak dira, plano formalari dagokionean, obran nabarmentzen diren ezaugarrietako batzuk. \u00abBadakit ez dela mota honetako komikietan nabarmentzen den estiloa, baina beste estetika batzuk ekartzea ondo iruditu zait. Ez dugu zertan estetika bat lotu behar gai konkretu bati\u00bb, esan du ilustratzaileak.<\/p>\n

Hernaniarrak marrazkilari lanak egin izan du Euskal Herriko zenbait aldizkari eta egunkarietan \u2013Tupust! Emakume Komikigile Euskaldunen Kolektiboko kide ere bada\u2013, eta \u00aberronka bezala\u00bb hartu zuen Rekaldek egindako proposamena. Alegia, bere lehen komiki historikoa marraztea \u2013inoiz egin duen luzeena ere bai baita\u2013. Katalinaren pasarte hau ez zuen ezagutzen, baina erreginaren figurak \u00abnolabait ere liluratu\u00bb egin zuela aitortu du: \u00abPertsonaia oso epikoa iruditzen zait, baina ez nuen betiko epikotasunaren azpimarra egin nahi. Sentimenduekin ere erlazionaturiko epikotasuna erakutsi nahi nuen, askotan emakumeongan ahuldadearekin erlazionatu izan delako sentimenduak adieraztea\u00bb. Marrazkilariak Katalinaren \u00abindarra\u00bb islatu nahi izan du eta, aldi berean, baita bere \u00absentiberatasuna\u00bb ere, bere bizitzan oso gogorra izan zen konkistaren hasierako garaietan. \u00abBere indarraren parte bezala ikusten ditut bere sentimenduak, ez ahuldade bezala\u00bb, azpimarratu du.<\/p>\n

Nabarraldek landu duen laugarren komikia da hau \u2013bazkideen artean banatuko da eta interesa duenak Fundazioaren webgunean erosi dezake, baita zenbait liburu-dendatan ere\u2013; beti, euskal komiki-gintzako lehen mailako ilustratzaileen eskutik: Joseba Larretxe Josevisky<\/em>, Adur Larrea<\/a>, Asisko Urmeneta eta, orain, Ainara Azpiazu Axpi <\/em>izan dira Nabarraldek proposatutako pasarte historikoak irudiz jantzi dituzten artistak. \u00abPozgarria da horrelako marrazkilariekin lan egin ahal izatea\u00bb, esanez bukatu du Rekaldek.<\/p>\n

Noticias de Gipuzkoa<\/p>\n

 <\/p>\n

\n
\n
<\/div>\n
What do you want to do ?<\/div>\n

<\/a>New mail