Hernani Errotzenek antola\u00adtuta, Historia Nabarra de Gi\u00adpuz\u00adkoa. De su origen, conquista y fueros liburua aurkeztuko du bihar Be\u00f1i Agirre hernania\u00adrrak. 2017an argitaratu zuen Gipuzkoako Historia Nafarra liburuaren gaztelaniazko ber\u00adtsioa da, hain zuzen. Arratsal\u00addeko 19:00etan eskainiko du hitzaldia, Biterin. Koldo Mar\u00adtinez Garate idazlea, historia\u00adla\u00adria eta Nabarraldeko kideak egingo ditu aurkezpen-lanak.<\/p>\n
2017an euskeraz argitaratu ondoren, gaztelaniazko bertsioa argitaratu duzu orain. Nolatan? Nola egin duzue itzulpena?<\/strong><\/p>\n Ahaleginak ahalegin eta nire bizitza osoa helduen euskal\u00addun\u00ad\u00ad\u00adtzean eman arren, orain\u00addik euskeraz ez dakien jende asko dago; eta asko dago, eus\u00adkaraz egin arren historia libu\u00adru bat euskaraz irakurtzeko zailtasun haundia duena. Lan osagarritzat hartzen dut nik. Itzulpena Uxua Larramendik egin dit, eta nik, gainbegiratu.<\/p>\n Bata bestearekin muga egiteaz gain, gipuzkoarrek nafarrekin daukagun lotura aztertu duzu bertan, ezta? Zer-nolako lotura dugu bion artean, eta historian zehar nola garatu da?<\/strong><\/p>\n Nola adieraziko genioke her\u00adna\u00ad\u00adniar bati ere\u00f1otzukoak gi\u00adpuz\u00adkoarrak direla eta arano\u00adko\u00adak, berriz, nafarrak? Biak ala biak hizkuntza bera darabilte, ohitura berberak dituzte, elka\u00adrrekin osatzen diuzte fami\u00adliak? Ez al da jende bera? Zer da muga kontzeptua? Zerbait naturala ala euskaldunak be\u00adreizteko kanpotik ezartzen den irudizko marra bat?<\/p>\n Jakin behar genuke Herna\u00adniren so\u00adrre\u00ad\u00adra eta lehenengo no\u00adtiziak Iru\u00ad\u00f1eko erresuma osatzen ge\u00adnuenekoak direla. Jakin, 1.200\u00adeko gaztelarren konkistak eka\u00adrri zuela muga hori. Baskoen eta nafarren banaketa horrek eragile jakina du. Gaur arte iraun du eta goizeko lanbro zi\u00adkin baten moduan ezkuta\u00adtzen digute Adarrako ikusmira.<\/p>\n Eta egun, harremana nola mantendu da? Zer nolako eragina izan du historiak? Izan ere, diozunez, Gipuz\u00adkoako his\u00adtoria ezin da ulertu gainerako euskal lurraldee\u00adtatik kanpo?<\/strong><\/p>\n Nafarroa, eta Euskal Herria oro har, estatu afera omen da Es\u00adpainiarentzat. Guretzat ere bai, baina guk ez dugu estatu pro\u00adpiorik. Gaur ezagutzen du\u00adgun Gi\u00adpuzkoa 1212an hasi zen egi\u00adturatzen, Navas de Tolosako guduaren ondoren, gaztelartu\u00adtako Lope de Haroko kondeak Durango aldeko guztia Biz\u00adka\u00adian sartu zuenean. Aurretik ez zegoen Gipuzkoarik, Nafarroa\u00adko erresuma zen hau, tenen\u00adtzia izeneko barrutietan egi\u00adtura\u00adtuta. Gaur ezagutzen ditu\u00adgun ?probintziak? gaztelarrek eta frantsesek konkistatu eta euren arteko banaketaren emai\u00ad\u00adtza besterik ez dira. Hori jakinda bakarrik uler dezakegu Nafarroa eta Euskal Herria osotasunean.<\/p>\n Historiaren irakurketa propioa egiten duzula azaldu duzu. Zein izan da zabaldu den irakurketa, eta zertan bereizten da zurearekin?<\/strong><\/p>\n Ibarretxe lehendakariak bere ize\u00adnez ezagutzen den ?plana? Madrilen aurkeztu zuenean, 2005ean, oposizioan zegoen M. Rajoyk zera galdetu zion: \u00ab\u00bfpue\u00ad\u00ad\u00adde usted dec\u00edrme cuando ha habido una comunidad vas\u00adca uni\u00ad\u00adficada e indepen\u00addien\u00adte?\u00bb. Gal\u00adderan bertan dago tran\u00ad\u00adpa. Comunidad vasca, bas\u00adkoak, Eus\u00adkal Autonomia Erki\u00adde\u00adgoko biztanleak bezala uler\u00adtzen dela\u00adko, haien izenean soilik zijoala\u00adko Ibarretxe lehen\u00addakaria. Eta arrazoia zuen Rajoyk, Autono\u00admia Erkidegoa inoiz ez da izan euskaldun guztiok batu gaituen estatu independentea.<\/p>\n Egin dezagun irakurketa beste modu batera: euskaldu\u00adnok izan al dugu inoiz guztiok batu gaituen estatu subirano eta independenterik? Bai, Iru\u00ad\u00f1ea-Nafarroakoa. Gaztela orain\u00ad\u00ad\u00ad\u00addik konderri bat baino ez zenean, eta ez erresuma,\u00a0 Iru\u00ad\u00f1e\u00adko erresumak gaur egungo zazpi probintziak baino eremu zabalago batean egituratuta zegoen, gainerako erresumen\u00adga\u00adndik subirano eta indepen\u00addente. Orain, Rajoy jauna, konta iezadazu nola desage\u00adrra\u00adrazi zenuten euskaldunon estatu hori eta Gaztela eta Frantziako koroekin nola or\u00addezkatu zenuten? Liburu ho\u00adnetan, ikuspegi honetatik kon\u00adtatu nahi izan ditut gertakari historikoak. Eta jakina, beste historia bat atera zait.<\/p>\n