Jean-Ren\u00e9 Etxegarai Euskal Elkargoko lehendakaria eta I\u00f1igo Urkullu EAEkoa bildu ziren joan den martxoaren 4an, Gasteizen. Oraingoz, argazkia eta zenbait zertzelada baizik ez dira agertu prentsan, eta beharbada hobe da horrela. Elkarlanean ari direlako seinalea eman nahi izan dutela ulertzen da. \u00abElkar Aditze Memorandum\u00bb bat iragarri dute udarako. Orduan ageriko da zer dioen txosten horrek, zein izanen diren elkarlanaren ardatzak eta zenbat sakonduko diren.<\/p>\n
Xehetasun gutxi dagoenez eta oraindik txostena idazten ari direnez, une egokia izan liteke hastapenetan dagoen elkarlan proiektu horretarako proposamenak plazaratzeko. Euskara, kultura, turismoa, laborantza, garraioa, lurralde-politika eta migrazioa dira aipatu dituzten gaiak. Bakoitzetik balegoke zer sakondu, baina Etxegarairen adierazpenean dago muina, egunkari honetako albistean agertu zen bezala: \u00abmuga juridikoak eta burukoak gainditzeko\u00bb beharra aipatu zuen, eta azpimarratu ordezkari politikoek badituztela erantzukizun \u00abkulturalak\u00bb ere, ardura instituzionalaz harago, kultur komun hori gabe \u00abezerk ez lukeelako zentzurik\u00bb.<\/p>\n
Hain zuzen, kultura komun hori elikatzea eta indartzea izan behar da elkarlanaren helburua. Etxegaraik badaki zertaz ari den ardura instituzionalez ari denean. Euskal Elkargoak dauzkan eskumenak eta aurrekontuak ez dira inondik ere Euskal Autonomia Erkidegoak dauzkanak. Badaki bere karguari \u00abehendakari\u00bb deitzea onartzen duela hiztegiak; baina badaki ez dela gauza bera EAEko lehendakari izatea edo Euskal Elkargokoa. Alde horretatik, komeni da Gasteizko argazkiak eragin lezakeen ilusio optikoa zuzentzea (azpimarratuta argazki horretatik falta direla Nafarroa Garaiko ordezkariak): Euskal Elkargoa ez da \u00abIparraldeko\u00bb EAE. Eusko Jaurlaritzak ere hartu beharko du kontuan aurrekontu eta eskumen desoreka hori, kultura komuna tiratuko duen gurdiko zaldi gehienak berak ezarri beharko baititu.<\/p>\n
Etxegarai \u00abardura instituzionalaz harago\u00bb lan egiteaz mintzo denean, uler daiteke Euskal Herriko erakundetzearen mugetatik haragoko lanak egiteaz ere ari dela. Eta muga horiek handiak badira ere Euskal Elkargoarentzat, EAEk ere badauzka bereak. Zer egin, beraz, kultura komun horren alde?<\/p>\n
Euskararen \u00aberabileraren aldeko ekimenak sustatuko\u00bb dituztela iragarri dute. Kanpainak baino zerbait gehiago beharko da horretarako: beste hainbat neurriren artean, lan mundua euskaldundu behar da, hori gabe, nekez bermatuko delako euskararen prestigioa eta erabilera. Bidasoaren alde bateko eta besteko herritarren arteko gurutzatzeak harreman ekonomikoen bidez areagotuko dira, eta harreman horiek errazagoak izateko giltza da euskara.<\/p>\n
Ekonomiaren bi ardatz aipatu dituzte: laborantza eta turismoa. Harremanak bultzatzeko bi arlo estrategiko dira (ez bakarrak). Laborantzari dagokionez, \u00abeuskal produktuen marka propioa\u00bb sortu nahi lukete. Adibidez, ona litzateke euskal txerriaren sor-marka nazionala sortzea edo euskal sagardoaren jatorri izena Euskal Herri osora zabaltzea, izenarekiko leial egon nahi bada. Gogoeta eta elkarlan horrek eragingo ahal du \u00abBasque Country\u00bb, \u00abPays Basque\u00bb, \u00abPais Vasco\u00bb, \u00abEuskadi\u00bb, \u00abEuskal Herria\u00bb, \u00abVasconia\u00bb eta gainerako hitzen erabilerari buruzko argitze bat. Laburbilduz: hitz horiek guztiak, berez, Euskal Herri osoarentzako direla onartzea.<\/p>\n
Marka horretan argi eta irmo egotea estrategikoa da \u00abeuskal turismo jasangarria eta kalitatekoaren aldeko apustuan\u00bb. Oraingo turismo politika \u00abjasangarria\u00bb den ala ez aztertzen hasi gabe, turismo horrek Euskal Herria bere osotasunean aurkeztu behar luke, erakundeen eskutik. Eta \u00abkalitatean\u00bb sartzen da lurraldeaz gain, hizkuntza eta euskal kultura erakustea. Gastronomiaz harago doan kultura, bistan da.<\/p>\n
Kultura politika da, preseski, elkarlan horren beste ardatz bat. \u00abEuskal kultura sustatzen duten kalitatezko proiektuak\u00bb bideratzeko xedea erakutsi dute. Ez da ongi ulertzen proiektu espezifiko batzuk bultzatu nahi dituzten ala dagoeneko daudenen promozioa lagundu. Kalitatezko kultura ekoizpenak badaude, bistan da, antzerkian, musikan, zineman edota, literaturan. Zailtasuna dago kultura ekoizpen gehienentzat, Bidasoa zeharkatzerako orduan (alde batetik edo bestetik).<\/p>\n
Erakundeetatik etor litekeen sustapen egokiena da kulturaren zabalkundea eta programazioa laguntzea. Lapurdin, Nafarroa Beherean eta Zuberoan antolatzen diren kultura ekitaldi gehienak elkarteek (ikastolek eta abar) antolatzen dituzte. Haren berri heltzen zaienean ere, nekez ausartzen dira antzerki profesional bat ekartzera, dirua galduko duten beldurrez. Erakundeen elkarlan horrek bermatu behar luke euskal kulturaren programazio nazional bat, ardura hori ez uzteko diruz larri dabiltzan elkarteen bizkar. Gero ere, elkarte horiei utz dakieke aukera taberna zabaltzeko edo taloak saltzeko.<\/p>\n
Laburbilduz, uda hasierarako iragarri duten \u00abmemorandum\u00bb horri eska dakiokeena da euskal esparru nazionala eraikitzea, bai ekonomian, bai kulturan, bai hizkuntza politikan. Eta baita ere garraio publikoan, kirolean eta beste hainbat arlotan. Ea argazkitik eta muga (fisiko eta legal) administratiboetatik harago doazen.<\/p>\n
Berria<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Jean-Ren\u00e9 Etxegarai Euskal Elkargoko lehendakaria eta I\u00f1igo Urkullu EAEkoa bildu ziren joan den martxoaren 4an, Gasteizen. Oraingoz, argazkia eta zenbait zertzelada baizik ez dira agertu prentsan, eta beharbada hobe da horrela. Elkarlanean ari direlako seinalea eman nahi izan dutela ulertzen da. \u00abElkar Aditze Memorandum\u00bb bat iragarri dute udarako. Orduan ageriko da zer dioen txosten horrek, […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":39085,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[78],"tags":[],"class_list":["post-42614","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-egunekoa"],"yoast_head":"\n