Joxe Arregik esan zuen egun horren ezaguna zaigun \u00aboso latza izan da\u00bb hura, 1981. urteko otsailaren 13an, jasandako tortura bortitzek eragindako zaurien ondorioz hil baino ordu batzuk lehenago. Orduz geroztik da egun hau Euskal Herriko torturaren aurkako eguna. Gaurkoan oroitzen ditugu infernu hura jasan zuten pertsonak, Estatuak modu latzenean euren eskubideak jazarri zizkien gizon-emakume guztiak.<\/p>\n
Aurtengoa jada bigarren urtea da esku artean duguna EAEko torturaren inguruko txostena, zeinak egiazkotzat aitortzen dituen, Istanbulgo Protokoloaren bidez, gutxienez 3.415 pertsonak salatutako torturak. Txostenak jasotzen duen erradiografia beldurgarria da erabat: sistematikoki errepikatutako krimen zigorgabe baten testigantza argia da, Frankismoan, Trantsizio delakoan eta \u00abdemokrazia\u00bb garaian aurrera eramana, Guardia Zibilaren, Polizia Nazionalaren eta Ertzaintzaren komisarietan. Zauri lotsagarria benetan, bere burua zuzenbide estatutzat duenaren bisaian.<\/p>\n
Hortaz, bi urte igaro dira jada horrenbeste pertsonak bizi izandako dramak berme akademiko eta instituzionala duenetik. Oraindik, baina, lan andana dago egiteke. Esate baterako, eskasak dira, oso, aitortza ofizialen bat jaso duten torturaren biktimak: 31 pertsona soilik aitortu dira sententziaren baten bidez \u00abtorturaren biktimatzat\u00bb; eta, gainontzean, 1960. eta 1978. urteen arteko kasu gutxi batzuen testigantzak soilik jo ditu Eusko Jaurlaritzak egiazkotzat (72 zehazki). Guztira, txosten ofizialean zerrendatutako pertsonen %3 soilik dira aitortutakoak.<\/p>\n
Beste alde batetik, oraindik sekula ez da erakundeetatik torturaren biktimen aitortzarik gauzatu, ezta modu sinbolikoan bada ere. Eta, oraindik, ikertzeke diraute kasu askok eta askok: frankismo garaiko torturek, torturaren ondoriopeko heriotzek, Nafarroako kasuek… Azken honi dagokionez, bereziki kontraesankorra da Nafarroako Auzitegi Gorenaren erabakia, zeinak bertan behera utzi zuen herrialdeko kasuak ikertzeko diru laguntza, jakina bazen ere gutxienez 292 kasu bazirela, EAEko txostenean aintzat hartu ez zirenak, lurralde eremuari lotutako arrazoiak zirela medio. Horrelako egiak publiko egiteak instantzia judizialak ere, beste askoren moduan, larritzen dituen seinale.<\/p>\n
Tortura gure herriak bizi izandako gatazka politikoaren testuinguruan gertatutako drama handienetarikoa da. Euskal Memoria Fundazioak dio giza eskubideen urraketa larri hori gutxienez 4.643 pertsonak jasan dutela. Zifra honi gehitzen bazaio biolentzia praktikara eraman duten agente ezberdinek eragindako heriotza kopurua (1.200etik gertu beharko lukeen zenbakia), argazki argi bat izango dugu parez pare: zauriak sendatzeko eta elkarbizitzen hasteko beharra duen jendarte batena, hain zuzen.<\/p>\n
Heldu da garaia gertatutako guztia aitortzeko, eta horrela bermatzeko modu efektibo batean ez dela berriro errepikatuko antzeko ezer sekula. Garaia da biktimei eskaintzeko beharrezko dituzten medikuntzazko eta asistentziazko baliabideak, zauriak senda ditzaten. Garaia da behingoz eta behin betiko amaitzeko giza eskubideen kontrako gaitz honekin. Garaia da ikertzeko oraindik ezezagun zaigun hori guztia, eskura ditugun bitarteko guztiekin.<\/p>\n
Azken finean, garaia da torturaren biktimak bigarren mailakotzat jotzeari uzteko, eta merezi duten eran onartzeko: giza eskubideen urraketa larriak jasan dituzten biktima gisara.<\/p>\n
Hori dela eta, gaurkoan, dei egiten diegu gure gobernuei eta gure herriko erakundeetan ordezkatzen gaituzten pertsonei, konpromiso hauek bere egin ditzaten, horrela posible izan dadin azken urteotan ibilitako bizikidetzaren eraikuntzaranzko bidean aurrera egiten jarraitzea.<\/p>\n
Berria<\/p>\n
<\/p>\n
Tortura: miles de v\u00edctimas sin reconocimiento<\/p>\n
Unai Romano y Sandra Barrenetxea<\/p>\n
El 13 de febrero del a\u00f1o 1981, Joxe Arregi, horas antes de fallecer a consecuencia de la heridas provocadas por las brutales torturas sufridas, pronuncio aquel ya conocido \u00aboso latza izan da\u00bb. Desde entonces, cada a\u00f1o, se celebra el D\u00eda Contra la Tortura en Euskal Herria. En este d\u00eda recordamos a quienes padecieron aquel infierno.<\/p>\n
Este a\u00f1o es el segundo que contamos ya entre nuestras manos con el informe sobre la tortura en la CAV, que da veracidad a las denuncias de, por lo menos, 3.415 personas mediante la aplicaci\u00f3n del Protocolo de Estambul. La radiograf\u00eda que recoge el mismo es aterradora: es el claro testimonio de un crimen, impune y sistem\u00e1ticamente perpetrado durante el franquismo, la mal llamada Transici\u00f3n y el periodo \u201cdemocr\u00e1tico\u201d por parte de la Guardia Civil, la Polic\u00eda Nacional y la Ertzaintza. Una verdadera cicatriz vergonzante en el rostro de cualquier Estado que se quiera denominar de derecho.<\/p>\n
Es, por lo tanto, el segundo a\u00f1o en el que el relato del drama sufrido por tantas y tantas personas cuenta con un aval acad\u00e9mico e institucional. Pero a\u00fan hay mucha labor por hacer. A\u00fan no ha habido reconocimiento institucional expl\u00edcito de las personas v\u00edctimas de la tortura, ni tan siquiera a nivel simb\u00f3lico. Y contin\u00faan pendientes de investigaci\u00f3n muchos casos: las torturas en \u00e9poca franquista, los casos de muertes producidas a consecuencia de la tortura, los casos referentes a Navarra\u2026<\/p>\n
En este \u00faltimo caso, resulta especialmente contradictoria la decisi\u00f3n del Tribunal Superior de Justicia de Navarra de revocar la subvenci\u00f3n para investigar los casos de tortura, cuando ya exist\u00edan casos documentados en el estudio de la CAV, que fueron excluidos del informe final por razones de \u00e1mbito geogr\u00e1fico. Se\u00f1al de que las instancias judiciales, como otras tantas, se sienten tambi\u00e9n incomodas antes estas verdades.<\/p>\n
La tortura ha supuesto uno de los mayores dramas vividos en el contexto del conflicto pol\u00edtico vivido en nuestro pueblo. Euskal Memoria Fundazioa contabiliza en, por lo menos, 4.643 el n\u00famero de personas que han sufrido esta grave vulneraci\u00f3n de derechos humanos. Si a esta cifra le sumamos la de las perdidas humanas provocadas por todos los agentes que se han valido de la violencia (cifra que debiera ser cercana a las 1.200 muertes), obtendremos una fotograf\u00eda clara: la de una sociedad que necesita sanar sus heridas y comenzar a convivir.<\/p>\n
Ha llegado la hora de reconocer todo lo sucedido, para as\u00ed garantizar de forma efectiva que no volver\u00e1 a repetirse nada parecido nunca jam\u00e1s. Es hora de dotar a las v\u00edctimas de la tortura de los recursos m\u00e9dicos y asistenciales necesarios para tratar de sanar las heridas. Es hora de adoptar las medidas necesarias para erradicar esta lacra que atenta contra los derechos humanos. Es hora de investigar todo lo que a\u00fan hoy d\u00eda desconocemos, con todos los medios a nuestro alcance.<\/p>\n
En definitiva, ya es hora de dejar de tratar a las v\u00edctimas de la tortura como v\u00edctimas de segunda, y reconocerlas, de una vez por todas, como lo que son: v\u00edctimas de graves vulneraciones de derechos humanos.<\/p>\n
Por ello, este d\u00eda, hacemos un llamamiento a nuestros gobiernos y a las personas que en nuestras instituciones nos representan, a que hagan suyos estos compromisos, y hagan posible as\u00ed poder continuar avanzando en la senda de construcci\u00f3n de la nueva convivencia que venimos recorriendo los \u00faltimos a\u00f1os.<\/p>\n
Naiz<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Joxe Arregik esan zuen egun horren ezaguna zaigun \u00aboso latza izan da\u00bb hura, 1981. urteko otsailaren 13an, jasandako tortura bortitzek eragindako zaurien ondorioz hil baino ordu batzuk lehenago. Orduz geroztik da egun hau Euskal Herriko torturaren aurkako eguna. Gaurkoan oroitzen ditugu infernu hura jasan zuten pertsonak, Estatuak modu latzenean euren eskubideak jazarri zizkien gizon-emakume guztiak. […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":42448,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[79],"tags":[],"class_list":["post-42447","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nabarmena"],"yoast_head":"\n