{"id":41940,"date":"2018-12-22T17:00:01","date_gmt":"2018-12-22T16:00:01","guid":{"rendered":"https:\/\/nabarralde.eus\/?p=41940"},"modified":"2018-12-22T17:00:01","modified_gmt":"2018-12-22T16:00:01","slug":"navarro-villosladaren-ii-mendeurrena","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/navarro-villosladaren-ii-mendeurrena\/","title":{"rendered":"Navarro Villosladaren II. mendeurrena"},"content":{"rendered":"<p>Aurten bete dira bi mende Francisco Navarro Villoslada jaio zenetik. Bianan jaio eta jaioterrian bertan hil zen 1895an, beraz 77 urte betetzera zijoalarik, nahiz eta bizitzaren zatirik handiena Madrilen eman zuen.<\/p>\n<p>Nobelagintzan aitorpen handia lortutako lehen nafar idazlea da Navarro Villoslada. Bere eleberri ezagunena \u201cAmaya o los Vascos en el siglo VIII\u201d delakoak arrakasta eta eragin itzela izan du; ez bakarrik erdal literaturan, baizik baita euskal literaturan ere; eta bereziki, euskal gizarte eta kultura herrikoian eta baita beste lurralde batzuetan. Gainera, denboran zehar iraun duen eragina da.<\/p>\n<p>Villosladari esker zabaldu eta errotu ziren betiko Chaho bere adiskideak asmatutako edo egokitutako izen, kondaira eta elezahar ugari. Ipuin eta kontakizun labur ugariz gainera, hiru eleberri luze idatzi zituen, Do\u00f1a Blanca de Navarra, Do\u00f1a Urraca de Castilla eta aipatutako Amaya o los Vascos en el siglo VIII. Azkeneko eleberri hau da benetako ospea eman ziona Navarro Villosladari.<\/p>\n<p>Nobelagileaz gainera, olerkaria eta antzerkigilea ere izan zen, nahiz eta arrakasta mugatukoa. Baina batez ere, periodista moduan egin zen ezagun; Madrileko egunkari eta aldizkari askotan lan egin zuen eta bost edo seitan zuzendaria izan ondoren, \u201cEl Pensamiento Espa\u00f1ol\u201d izenekoaren sortzaile, zuzendari eta azkenean jabe bakarra izatera iritsi zen; egunkari hura Espa\u00f1iako 3garren salduena izatera iritsi zelarik 1869-71 urteetan.<\/p>\n<p>Politikaren munduan ere bere ibilbidea egin zuen Villosladak. Lau aldiz izan zen diputatua; bitan Lizarraldeko esparrutik eta beste bitan Iru\u00f1erritik. Senataria Bartzelonatik irten zen. Eta bigarren mailako kargu politiko batzuetarako ere izendatua izan zen bere bizitzan zehar, bai Madrilen nola Gasteizen; hiri honetara etorria baitzen Villoslada emaztea gaixotuta eta bertan zegoen Chaho Frantziatik Napoleon III-ak herbesteratuta.<\/p>\n<p>Ideologiari dagokionez, familiaren eraginagatik edo, erlijio katolikoaren defentsarako kokatu eta margoturik egon zen beti, nahiz gaztetan liberalen aldean eta karlisten aurka lerrokatu zen. Bazituen bi osaba apaiz kanonigoak zirenak Santiago Conpostelan, eta hara eraman zuten nerabe zelarik ikasketak egitera. Halere, bere lehen idazlana \u201cLutxana\u201d izeneko antzerki bat da, Karlos V-ren aurka eta Esparteroren alde gazte-gaztetan 1839an idatzia; azken honek, Bilboko auzo hartan, erabakiorra gertatuko zen gudaldia irabazi baitzien karlistei. Navarro Villosladaren aita lurjabe eta etxalde aberatsen kudeatzaile izateaz gainera, Guardia Nazionaleko kidea eta Vianako harresien arduraduna zen, oraindik harresiek gerrarako garrantzia zeukatenen garai hartan eta kargu hauek Madrileko gobernura eta alde liberalera erakartzen zuten nonbait.<\/p>\n<p>Navarro Villoslada 1868an sartu zen alderdi karlistan; beraz 50 urterekin. Madrilen bizi zen eta \u201cEl Pensamiento Espa\u00f1ol\u201d egunkariko zuzendari eta jabe izateaz gainera, \u201cneokatolikoak\u201d deitzen zuten talde ahaltsuko kidea zen, nahiz beraiek deitura hori gaitzetsi egiten zuten. Uholdea izan zen urte haietan karlismora sartu zen talde, erakunde eta jendetza. Bazirudien agintetik inoiz baino gertuago zebiltzala. Isabel II.a erregina bota, lehen Errepublika eraiki eta erautsi, Amadeo de Saboya erregea jarri eta kendu eta abar.<\/p>\n<p>Karlos VII Erregegai gazteak aholkulari eta idazkari pertsonala izendatu zuen berehala Navarro Villoslada eta Europako hainbat herrialdetan zehar hainbat bidaia egin zituzten elkarrekin. Baina Erregegaiaren beste aholkulari batzuekin eztabaida eta lehia sutsuetan sartu zen Villoslada, batez ere Nocedal aita-semeekin, eta laster utzi egin behar izan zituen karlismoko goi karguak. Harrigarria zen betiere, gaztetan Karlos V-ren aurka gerran eta idazten aritutako Navarro Villoslada, haren biloba Karlos VII-ren albokoa bihurtu zela 50 urterekin.<\/p>\n<p>Badirudi, besteak beste, gerra hasteari eta aurrera eramateari buruz ezadostasun sakonak izan zituztela Karlos VII-ak eta Villosladak; eta azken honek ez ziola bideragarritasunik ikusten beste aholkulariek esaten zutenari. Ez dago garbi zertan eta non ibili zen Villoslada azkeneko karlistadaren garaian, 1872tik 1876rako urteetan alegia. Atxilotu ere egina zuten behin eta agian erdi ezkutatuta zebilen. Bere egunkariko zuzendaritza Ziriako anaiaren esku utzi zuen, gero periodikoa bera itxi eta bere ohituren aurka ez zuen urte haietako berririk idatzi izkribu pertsonaletan. Baina itxura guztien arabera gerrako urte haietan bukatu zuen Amaia eleberria, nahiz hoegeitamar urte lehenagotik bazebilen jiraka eta biraka nobela hori antolatzeko lanetan eta gai bilketan.<\/p>\n<p>1918an, beraz orain 100 urte, Lore Joko garrantzitsuak antolatu zituzten Iru\u00f1ean Francisco Navarro Villosladaren lehen mendeurrena ospatzeko. Oso adierazgarriak dira joko haietan ipinitako gaiak, ereduak eta sarien kopuruak. Batzorde antolatzaileko lehendakaria eta idazkaria Antonio Baztan eta Jesus Etayo izan ziren; eta sarrerako pregoia eskuin muturreko politikaria zen Victor Praderak bota zuen. Sari bat, agian lehena Alberto Peraileak irabazi zuen \u201cNavarra\u201d izeneko olerkiarekin. Bigarren saria, hau da zilarrezko domina, euskaraz egindako soneto batentzat zen\u2026 alajaina! Ez dut jakiterik lortu irabazlerik izan ote zuen. Harritzekoena da berriz, 1000 pezetako sariak jartzeraino iritsi zirela Lore Joko haietan; eta hori dirutza handia zen orduan. Lehen mendeurren hartan gainera, monumentua jarri zitzaion Iru\u00f1eko Tekoneran\u2026 Orain badirudi tokiz aldatuko dutela Sanjurjo general golpistaren monumentuko utzikondoa kenduta geldituko den tokira. Nire ustez monumentu, ikur eta irudiak lotu eta oretu egiten dira jarriak izan diren toki eta inguruarekin eta arrotz <em>egiten d<\/em>ute aldaketekin eta lehen ere mugitua izan da behin baino gehiagotan\u2026 Ez ote litzateke hobe dagoen lekuan uztea?<\/p>\n<p>Francisco Navarro Villoslada personaia garrantzitsua izan da euskal kulturan; eta adibidez, Chahok bertan duen eragin ukaezina Villosladaren eskutik txertatu zen. Kanpionek ikerketa kritikoaren izenburuarekin laudorioz betetako goraipamen luzea eskaini zion 1902-1903an \u201cLa Avalancha\u201d aldizkarian. Nepomuceno Goy fraideak goraipamenez betetako Villosladaren biografia baino hagiografia dirudiena idatzi zuen. Carlos Mata Indurain irakasleak ikerketa zehatza eta osotua landu du bere tesian eta ondoreko ikerketetan, nahiz zoritxarrez balorapen eta irizpide askotan Jon Juaristi eta beste ustezko pentsalari mertzenarioen menpekotasun kutsua sumatu ahal zaion. Villosladari azken mendeko ekarpenik handiena Segundo Otatzuk egin dio Mintzoa argitaletxean bere idazlan guztiak argitaratzearekin.<\/p>\n<p>Edonola ere, ezin ahaztu gaur egungo historiagrafia eta euskal kulturaren ikuspegi modernoaren aurrean zaharkituta gelditu dela Villosladak asmatutako egituraketa historikoa. Iru\u00f1eko erresuma ez zen musulmandarren aurkako Errekonkistaren mitoko eraginetik sortu, baizik Orreagako guduek eta godoen eta frankoen aurka izandako gatazka luzeetatik. Baina hori beste gogoeta baterako gaia litzateke\u2026 Eta noizko hurrengo Nafarroako Lore Jokoak?<\/p>\n<p>Patxi Zabaleta, Nabarraldeko kidea<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2>II Centenario de Navarro Villoslada<\/h2>\n<p>Este a\u00f1o se han cumplido dos siglos desde que naci\u00f3 Francisco Navarro Villoslada. Naci\u00f3 en Viana y muri\u00f3 en su pueblo natal en 1885 a\u00f1os, es decir cuando iba a cumplir 77 a\u00f1os; aunque la mayor parte de su vida la pas\u00f3 en Madrid.<\/p>\n<p>Navarro Villoslada es el primer escritor navarro, que logr\u00f3 un reconocimiento amplio como novelista. Su novela m\u00e1s famosa, que es \u201cAmaya o los Vascos en el siglo VIII\u201d ha tenido un enorme \u00e9xito e influencia; no solo en la literatura castellana, sino incluso en la literatura vasca; y sobre todo, en la sociedad y en la cultura vasca y tambi\u00e9n en otras latitudes. Adem\u00e1s, es una influencia, que perdura a lo largo del tiempo.<\/p>\n<p>Gracias a Villoslada se expandieron y arraigaron con firmeza los nombres, historias y leyendas inventadas o remodeladas por su amigo Joseph Agostin Chaho. Adem\u00e1s de otros muchos cuentos y relatos breves, escribi\u00f3 tres novelas largas, Do\u00f1a Blanca de Navarra, Do\u00f1a Urraca de Castilla y la ya mencionada Amaya o los Vascos en el siglo VIII. Fue esta \u00faltima obra, la que le dio verdaderamente la fama a Navarro Villoslada.<\/p>\n<p>Adem\u00e1s de novelista, fue tambi\u00e9n poeta y dramaturgo, aunque de escaso \u00e9xito. Pero sobre todo, se hizo famoso como periodista; trabaj\u00f3 en muchos diarios y revistas de Madrid, y despu\u00e9s de ser director en cinco o seis de ellos, fue fundador, director y al final propietario de \u201cEl Pensamiento Espa\u00f1ol\u201d, un peri\u00f3dico, que se edit\u00f3 durante 15 a\u00f1os -1859\/1874- y alcanz\u00f3 a ser el tercero m\u00e1s vendido de Espa\u00f1a en los a\u00f1os 1869-71.<\/p>\n<p>Tambi\u00e9n hizo su carrera en el campo de la pol\u00edtica. Fue diputado en cuatro ocasiones y senador una vez m\u00e1s; dos veces por la merindad de Estella y otras dos por Pamplona y senador por Barcelona. Tambi\u00e9n fue nombrado para diversos cargos pol\u00edticos de segundo rango a lo largo de su vida, tanto en Madrid, como en Vitoria-Gasteiz, de donde era su mujer y donde vivi\u00f3 tres a\u00f1os y conoci\u00f3 a Chaho, que se hallaba en aquella ciudad desterrado de Francia por Napole\u00f3n III.<\/p>\n<p>En cuanto a su ideolog\u00eda pol\u00edtica siempre estuvo te\u00f1ida y orientada a la defensa de la religi\u00f3n cat\u00f3lica, quiz\u00e1 por influencia de la tradici\u00f3n familiar, aunque en su juventud se aline\u00f3 en el bando liberal y frente a los carlistas. Ten\u00eda dos t\u00edos curas, que eran can\u00f3nigos en Santiago de Compostela, a donde fue llevado a estudiar en su adolescencia. Sin embargo, su bautismo literario es una obra de teatro juvenil llamada \u201cLuchana\u201d escrita en 1839 en contra de Carlos V y a favor de Espartero, que acababa de ganar en ese barrio de Bilbao una batalla al parecer decisiva contra los carlistas. El padre de Navarro Villoslada, adem\u00e1s de terrateniente y administrador de importantes haciendas agr\u00edcolas, era miembro de la Guardia Nacional y encargado del mantenimiento de las murallas de Viana, que a\u00fan eran un elemento b\u00e9lico importante; y estos cargos le impulsaban por lo visto, hacia el lado del Gobierno de Madrid y hacia el bando de los liberales.<\/p>\n<p>Navarro Villoslada se afili\u00f3 al partido carlista en 1868; es decir a los 50 a\u00f1os. Viv\u00eda en Madrid y adem\u00e1s de ser el director y el due\u00f1o del peri\u00f3dico \u201cEl Pensamiento Espa\u00f1ol\u201d, formaba parte del poderoso clan conocido como el de los \u201cNeocat\u00f3licos\u201d, aunque ellos rechazaban ese apelativo. Fue un aluvi\u00f3n el conjunto de grupos, organizaciones y gentes, el que ingres\u00f3 en el carlismo en aquellos a\u00f1os. Parec\u00eda que se hallaban m\u00e1s cerca del poder que nunca. Se hab\u00eda destronado a la reina Isabel II, se hab\u00eda proclamado y derogado la primera rep\u00fablica, se hab\u00eda nombrado y destituido al rey Amadeo de Saboya, etc. El joven pretendiente a rey Carlos VII nombr\u00f3 inmediatamente consejero y secretario personal a Navarro Villoslada y ambos realizaron juntos varios viajes por distintas naciones de Europa. Pero Villoslada entr\u00f3 en fogosos debates y discusiones con otros consejeros del pretendiente real y pronto tuvo que abandonar los altos cargos del carlismo. La paradoja es que Navarro Villoslada, que en su juventud hab\u00eda sido un miliciano y un escritor comprometido contra Carlos V, se convirti\u00f3 a los 50 a\u00f1os en colaborador \u00edntimo de su nieto Carlos VII.<\/p>\n<p>Parece a todas luces que Carlos VII y Villoslada tuvieron fuertes divergencias en cuanto a iniciar y llevar adelante la guerra; pues \u00e9ste \u00faltimo no ve\u00eda virtualidad en lo que manifestaban otros consejeros. No est\u00e1 claro en qu\u00e9 y en donde anduvo Villoslada durante el tiempo de la \u00faltima carlistada, es decir de 1872 a 1876. Ya hab\u00eda sido detenido en una ocasi\u00f3n; y tal vez, anduvo medio escondido. Dej\u00f3 la direcci\u00f3n del peri\u00f3dico en manos de su hermano Ciriaco y luego lo cerr\u00f3. No dej\u00f3 noticias de aquellos a\u00f1os en los papeles personales en contra de su costumbre. Pero a juzgar por las apariencias, en esos a\u00f1os termin\u00f3 su novela Amaya, aunque ya llevaba m\u00e1s de 30 a\u00f1os trabajando en su entramado y en la recopilaci\u00f3n de su temario.<\/p>\n<p>En 1918, es decir hace ahora 100 a\u00f1os, se organizaron en Pamplona-Iru\u00f1a unos ambiciosos Juegos Florales para celebrar el primer aniversario de Navarro Villoslada. Resultan muy significativos los temas, las reglas y la cuant\u00eda de los premios. El presidente y el secretario del comit\u00e9 organizador fueron Antonio Baztan y Jes\u00fas Etayo; y el preg\u00f3n de inicio lo imparti\u00f3 el pol\u00edtico ultraderechista Victor Pradera. Un premio, quiz\u00e1 el primero, fue ganado por Alberto Perailea con un poema titulado \u201cNavarra\u201d. El segundo premio, es decir la flor de plata, era nada menos que para un soneto escrito en euskara\u2026 Pero no he logrado saber si hubo un ganador. Lo m\u00e1s extra\u00f1o sin embargo, es que se llegaron a establecer premios de hasta 1000 pesetas en aquellos juegos florales; y eso era un dineral en aquel tiempo. Adem\u00e1s en aquel primer centenario se le puso a Villoslada un monumento en la Taconera de Pamplona\u2026 Ahora parece ser que lo trasladar\u00e1n al lugar que quede desocupado, cuando se retiren los restos del que fuera monumento del general golpista Sanjurjo. En mi opini\u00f3n los monumentos, s\u00edmbolos e im\u00e1genes se atan y se amasan con el sitio y el entorno, en que han sido colocados y extra\u00f1an los cambios y ya fue movido antes m\u00e1s de una vez el monumento de Villoslada\u2026 \u00bfNo ser\u00eda mejor dejarlo en el lugar, en que est\u00e1?<\/p>\n<p>Francisco Navarro Villoslada fue un personaje importante en la cultura vasca; y as\u00ed por ejemplo, la innegable influencia, que tiene Chaho en ella se incorpor\u00f3 por su mano. Campi\u00f3n en 1902-1903 le dedic\u00f3 una larga saga de alabanzas en la revista \u201cLa Avalancha\u201d bajo el t\u00edtulo de An\u00e1lisis Cr\u00edtico. El fraile Neomuceno Goy escribi\u00f3 una biograf\u00eda de \u00e9l, que m\u00e1s parece una hagiograf\u00eda por estar tambi\u00e9n atiborrada de alabanzas. El profesor Carlos Mata Indurain ha trabajado un an\u00e1lisis riguroso y completo en su tesis e investigaciones posteriores, aunque por desgracia se le nota una pizca de dependencia con respecto a Jon Juaristi y dem\u00e1s supuestos pensadores mercenarios. La mayor aportaci\u00f3n a Villoslada en el \u00faltimo siglo se la ha efectuado Segundo Otatzu, al publicar en la editorial Mintzoa sus obras completas.<\/p>\n<p>De todos modos, no cabe olvidar que ante la historiograf\u00eda y la perspectiva moderna de hoy d\u00eda de la cultura vasca, la estampa hist\u00f3rica dibujada por Villoslada ha quedado obsoleta. El reino de Pamplona no surgi\u00f3 del efecto de la reconquista m\u00edtica contra los musulmanes, sino de las batallas de Roncesvalles y de las largas confrontaciones habidas con godos y francos. Pero eso ser\u00eda tema de otra reflexi\u00f3n\u2026 \u00bfY para cuando otros Juegos Florales en Navarra?<\/p>\n<p>Patxi Zabaleta, miembro de Nabarralde.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aurten bete dira bi mende Francisco Navarro Villoslada jaio zenetik. Bianan jaio eta jaioterrian bertan hil zen 1895an, beraz 77 urte betetzera zijoalarik, nahiz eta bizitzaren zatirik handiena Madrilen eman zuen. Nobelagintzan aitorpen handia lortutako lehen nafar idazlea da Navarro Villoslada. Bere eleberri ezagunena \u201cAmaya o los Vascos en el siglo VIII\u201d delakoak arrakasta eta [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":38845,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[78],"tags":[],"class_list":["post-41940","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-egunekoa"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.7 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Navarro Villosladaren II. mendeurrena - Nabarralde<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/navarro-villosladaren-ii-mendeurrena\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Navarro Villosladaren II. mendeurrena - Nabarralde\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Aurten bete dira bi mende Francisco Navarro Villoslada jaio zenetik. Bianan jaio eta jaioterrian bertan hil zen 1895an, beraz 77 urte betetzera zijoalarik, nahiz eta bizitzaren zatirik handiena Madrilen eman zuen. Nobelagintzan aitorpen handia lortutako lehen nafar idazlea da Navarro Villoslada. Bere eleberri ezagunena \u201cAmaya o los Vascos en el siglo VIII\u201d delakoak arrakasta eta [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/navarro-villosladaren-ii-mendeurrena\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Nabarralde\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/nabarraldefundazioa\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-12-22T16:00:01+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/PATXIZABALETA.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"452\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Nabarralde\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@Nabarralde\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@Nabarralde\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Patxi Zabaleta\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/es\\\/navarro-villosladaren-ii-mendeurrena\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/es\\\/navarro-villosladaren-ii-mendeurrena\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Nabarralde\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56\"},\"headline\":\"Navarro Villosladaren II. mendeurrena\",\"datePublished\":\"2018-12-22T16:00:01+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/es\\\/navarro-villosladaren-ii-mendeurrena\\\/\"},\"wordCount\":2290,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/es\\\/navarro-villosladaren-ii-mendeurrena\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/03\\\/PATXIZABALETA.jpg\",\"articleSection\":[\"Egunekoa\"],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/es\\\/navarro-villosladaren-ii-mendeurrena\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/es\\\/navarro-villosladaren-ii-mendeurrena\\\/\",\"name\":\"Navarro Villosladaren II. mendeurrena - Nabarralde\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/es\\\/navarro-villosladaren-ii-mendeurrena\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/es\\\/navarro-villosladaren-ii-mendeurrena\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/03\\\/PATXIZABALETA.jpg\",\"datePublished\":\"2018-12-22T16:00:01+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/es\\\/navarro-villosladaren-ii-mendeurrena\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/es\\\/navarro-villosladaren-ii-mendeurrena\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/es\\\/navarro-villosladaren-ii-mendeurrena\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/03\\\/PATXIZABALETA.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/03\\\/PATXIZABALETA.jpg\",\"width\":536,\"height\":452},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/es\\\/navarro-villosladaren-ii-mendeurrena\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/es\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Navarro Villosladaren II. mendeurrena\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/\",\"name\":\"Nabarralde\",\"description\":\"Kultur Ekimenak eta Sustapenak\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56\",\"name\":\"Nabarralde\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Nabarralde\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/es\\\/author\\\/nagusia\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Navarro Villosladaren II. mendeurrena - Nabarralde","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/navarro-villosladaren-ii-mendeurrena\/","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"Navarro Villosladaren II. mendeurrena - Nabarralde","og_description":"Aurten bete dira bi mende Francisco Navarro Villoslada jaio zenetik. Bianan jaio eta jaioterrian bertan hil zen 1895an, beraz 77 urte betetzera zijoalarik, nahiz eta bizitzaren zatirik handiena Madrilen eman zuen. Nobelagintzan aitorpen handia lortutako lehen nafar idazlea da Navarro Villoslada. Bere eleberri ezagunena \u201cAmaya o los Vascos en el siglo VIII\u201d delakoak arrakasta eta [&hellip;]","og_url":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/navarro-villosladaren-ii-mendeurrena\/","og_site_name":"Nabarralde","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/nabarraldefundazioa","article_published_time":"2018-12-22T16:00:01+00:00","og_image":[{"width":536,"height":452,"url":"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/PATXIZABALETA.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Nabarralde","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@Nabarralde","twitter_site":"@Nabarralde","twitter_misc":{"Escrito por":"Patxi Zabaleta","Tiempo de lectura":"11 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/navarro-villosladaren-ii-mendeurrena\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/navarro-villosladaren-ii-mendeurrena\/"},"author":{"name":"Nabarralde","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#\/schema\/person\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56"},"headline":"Navarro Villosladaren II. mendeurrena","datePublished":"2018-12-22T16:00:01+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/navarro-villosladaren-ii-mendeurrena\/"},"wordCount":2290,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/navarro-villosladaren-ii-mendeurrena\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/PATXIZABALETA.jpg","articleSection":["Egunekoa"],"inLanguage":"es"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/navarro-villosladaren-ii-mendeurrena\/","url":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/navarro-villosladaren-ii-mendeurrena\/","name":"Navarro Villosladaren II. mendeurrena - Nabarralde","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/navarro-villosladaren-ii-mendeurrena\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/navarro-villosladaren-ii-mendeurrena\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/PATXIZABALETA.jpg","datePublished":"2018-12-22T16:00:01+00:00","author":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#\/schema\/person\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/navarro-villosladaren-ii-mendeurrena\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/nabarralde.eus\/es\/navarro-villosladaren-ii-mendeurrena\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/navarro-villosladaren-ii-mendeurrena\/#primaryimage","url":"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/PATXIZABALETA.jpg","contentUrl":"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/PATXIZABALETA.jpg","width":536,"height":452},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/navarro-villosladaren-ii-mendeurrena\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Navarro Villosladaren II. mendeurrena"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#website","url":"https:\/\/nabarralde.eus\/","name":"Nabarralde","description":"Kultur Ekimenak eta Sustapenak","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/nabarralde.eus\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#\/schema\/person\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56","name":"Nabarralde","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g","caption":"Nabarralde"},"url":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/author\/nagusia\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41940","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=41940"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41940\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":41941,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41940\/revisions\/41941"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38845"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=41940"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=41940"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=41940"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}