{"id":34957,"date":"2016-06-07T09:36:51","date_gmt":"2016-06-07T07:36:51","guid":{"rendered":"https:\/\/nabarralde.eus\/fibularen-kasua-veleiaren-ispiluan\/"},"modified":"2016-06-07T09:36:51","modified_gmt":"2016-06-07T07:36:51","slug":"fibularen-kasua-veleiaren-ispiluan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/fibularen-kasua-veleiaren-ispiluan\/","title":{"rendered":"Fibularen kasua Veleiaren ispiluan"},"content":{"rendered":"\n<div>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8216;Prenesteren fibula&#8217; izeneko piezan agertutako latinezko hitzak faltsuak zirela ondorioztatu zuten lehendabizi, eta egiazkoak zirela ondoren. Eliseo Gilek gogora ekarri du harekin gertatutakoa.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" size-full wp-image-34956\" alt=\"fibula\" height=\"208\" width=\"539\" src=\"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/fibula.jpg\" srcset=\"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/fibula.jpg 539w, https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/fibula-300x116.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 539px) 100vw, 539px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Argazkia: BERRIA<\/em><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<div style=\"text-align: justify;\">MANIOS MED FHEFHAKED NVMASIOI\u00bb. Edo jatorrizko latinetik euskaratuta: \u00abManiosek egin ninduen Numasiorentzat\u00bb. <em>Prenesteren fibula<\/em> izeneko piezan ageri da inskripzioa. Paparreko orratz urrezko bat da berez pieza, zentimetro gutxi batzuetako, baina bi mendeko eztabaida zientifikoaren zama ekarri diote orratzean inskribatutako lau hitz horiek. Eta, hain zuzen ere, Iru\u00f1a-Veleiako aurkikuntzekin zer gerta daitekeen ikusteko metafora gisa aipatu du pieza hori aurkikuntzak egin zirenean aztarnategiko buru zen arkeologoak, Eliseo Gilek, Arabako <em>Alea<\/em> aldizkariak egunotan egindako elkarrizketan. Haren ustez, Prenesteren fibularekin gertatua gertatu baitaiteke Iru\u00f1a-Veleiako ostrakekin ere.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">1887an eman zuten lehenengoz fibula haren berri jendaurrean. Benetakoak izatera, latinezko inskripziorik zaharrenak izango lirateke orratz hartako hitzak, baina eztabaida luzea izan du geroztik. Izan ere, piezaren jatorria ez zen erabat argia, eta inskripzioak ageri zuen latin zaharraren eta dialektalaren arteko nahasketak ere alarmak piztu zituen hainbat adituren artean. Eta ondorioa? Faltsutzat jo zuten; ez guztiek, baina bai askok, eta erreferentzia klasiko bat izan da geroztik arkeologoen artean.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">Bazen behin eta berriz frogak eskatzen zituenik ere, eta, azkenean, 1990eko hamarkadan ezarri zen pieza egiaz K.a. VII. mendekoa zela. Baina pieza soilik, geroztik inskripzioen benetakotasuna izan baita eztabaidagaia: pieza garai hartakoa izatea onarturik ere, aditu askoren ustez faltsuak ziren latinezko lehen inskripzioa liratekeen letra haiek. Baietz batzuek eta ezetz besteek, hala joan ziren urteak, harik eta 2011n, mikroskopio elektronikoekin eta X izpidun mikrosondekin probak egin ostean, ikertzaileek inskripzio haiek K.a. VII. mendekoak zirela ezarri zuten arte. Eta, hain zuzen, fibularekin gertatutakoaren ispiluan begiratzen dio Gilek Iru\u00f1a-Veleian gertatutakoari. Ahots kritikoak isiltzeko froga horren esperoan, beraz, arkeologoa.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">Ezagun du historia Mertxe Urteaga arkeologo eta Oiasso museo erromatarreko zuzendariak ere, baina ez du askorik maite Gilen konparazioa. \u00abBai, fibularena hor dago, baina berriro ere kopurua da arazoa. Ale bat da fibula hori. Bere garaian faltsutzat eman zen, eta orain berriro onartu dute egiazkoa dela, baina pieza bat da, pieza bakarra\u00bb. Eta horregatik dio ispilu eskasa dela pieza bakar hori, Veleiako 400 piezei begiratu ahal izateko.<\/div>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">BERRIA<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8216;Prenesteren fibula&#8217; izeneko piezan agertutako latinezko hitzak faltsuak zirela ondorioztatu zuten lehendabizi, eta egiazkoak zirela ondoren. Eliseo Gilek gogora ekarri du harekin gertatutakoa. Argazkia: BERRIA \u00a0 MANIOS MED FHEFHAKED NVMASIOI\u00bb. Edo jatorrizko latinetik euskaratuta: \u00abManiosek egin ninduen Numasiorentzat\u00bb. Prenesteren fibula izeneko piezan ageri da inskripzioa. Paparreko orratz urrezko bat da berez pieza, zentimetro gutxi batzuetako, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":34956,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[79],"tags":[],"class_list":["post-34957","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nabarmena"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Fibularen kasua Veleiaren ispiluan - Nabarralde<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"&#039;Prenesteren fibula&#039; izeneko piezan agertutako latinezko hitzak faltsuak zirela ondorioztatu zuten lehendabizi, eta egiazkoak zirela ondoren. Eliseo Gilek gogora ekarri du harekin gertatutakoa.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/nabarralde.eus\/fibularen-kasua-veleiaren-ispiluan\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Fibularen kasua Veleiaren ispiluan - Nabarralde\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"&#039;Prenesteren fibula&#039; izeneko piezan agertutako latinezko hitzak faltsuak zirela ondorioztatu zuten lehendabizi, eta egiazkoak zirela ondoren. Eliseo Gilek gogora ekarri du harekin gertatutakoa.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/nabarralde.eus\/fibularen-kasua-veleiaren-ispiluan\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Nabarralde\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/nabarraldefundazioa\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2016-06-07T07:36:51+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/fibula.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"539\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"208\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Nabarralde\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@Nabarralde\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@Nabarralde\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"I\u00f1igo Astiz \" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/fibularen-kasua-veleiaren-ispiluan\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/fibularen-kasua-veleiaren-ispiluan\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Nabarralde\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56\"},\"headline\":\"Fibularen kasua Veleiaren ispiluan\",\"datePublished\":\"2016-06-07T07:36:51+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/fibularen-kasua-veleiaren-ispiluan\\\/\"},\"wordCount\":348,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/fibularen-kasua-veleiaren-ispiluan\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/06\\\/fibula.jpg\",\"articleSection\":[\"Nabarmena\"],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/fibularen-kasua-veleiaren-ispiluan\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/fibularen-kasua-veleiaren-ispiluan\\\/\",\"name\":\"Fibularen kasua Veleiaren ispiluan - Nabarralde\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/fibularen-kasua-veleiaren-ispiluan\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/fibularen-kasua-veleiaren-ispiluan\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/06\\\/fibula.jpg\",\"datePublished\":\"2016-06-07T07:36:51+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56\"},\"description\":\"'Prenesteren fibula' izeneko piezan agertutako latinezko hitzak faltsuak zirela ondorioztatu zuten lehendabizi, eta egiazkoak zirela ondoren. Eliseo Gilek gogora ekarri du harekin gertatutakoa.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/fibularen-kasua-veleiaren-ispiluan\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/fibularen-kasua-veleiaren-ispiluan\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/fibularen-kasua-veleiaren-ispiluan\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/06\\\/fibula.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/06\\\/fibula.jpg\",\"width\":539,\"height\":208,\"caption\":\"fibula\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/fibularen-kasua-veleiaren-ispiluan\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/es\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Fibularen kasua Veleiaren ispiluan\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/\",\"name\":\"Nabarralde\",\"description\":\"Kultur Ekimenak eta Sustapenak\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56\",\"name\":\"Nabarralde\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Nabarralde\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/es\\\/author\\\/nagusia\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Fibularen kasua Veleiaren ispiluan - Nabarralde","description":"'Prenesteren fibula' izeneko piezan agertutako latinezko hitzak faltsuak zirela ondorioztatu zuten lehendabizi, eta egiazkoak zirela ondoren. Eliseo Gilek gogora ekarri du harekin gertatutakoa.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/nabarralde.eus\/fibularen-kasua-veleiaren-ispiluan\/","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"Fibularen kasua Veleiaren ispiluan - Nabarralde","og_description":"'Prenesteren fibula' izeneko piezan agertutako latinezko hitzak faltsuak zirela ondorioztatu zuten lehendabizi, eta egiazkoak zirela ondoren. Eliseo Gilek gogora ekarri du harekin gertatutakoa.","og_url":"https:\/\/nabarralde.eus\/fibularen-kasua-veleiaren-ispiluan\/","og_site_name":"Nabarralde","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/nabarraldefundazioa","article_published_time":"2016-06-07T07:36:51+00:00","og_image":[{"width":539,"height":208,"url":"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/fibula.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Nabarralde","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@Nabarralde","twitter_site":"@Nabarralde","twitter_misc":{"Escrito por":"I\u00f1igo Astiz ","Tiempo de lectura":"2 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/fibularen-kasua-veleiaren-ispiluan\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/fibularen-kasua-veleiaren-ispiluan\/"},"author":{"name":"Nabarralde","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#\/schema\/person\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56"},"headline":"Fibularen kasua Veleiaren ispiluan","datePublished":"2016-06-07T07:36:51+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/fibularen-kasua-veleiaren-ispiluan\/"},"wordCount":348,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/fibularen-kasua-veleiaren-ispiluan\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/fibula.jpg","articleSection":["Nabarmena"],"inLanguage":"es"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/fibularen-kasua-veleiaren-ispiluan\/","url":"https:\/\/nabarralde.eus\/fibularen-kasua-veleiaren-ispiluan\/","name":"Fibularen kasua Veleiaren ispiluan - Nabarralde","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/fibularen-kasua-veleiaren-ispiluan\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/fibularen-kasua-veleiaren-ispiluan\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/fibula.jpg","datePublished":"2016-06-07T07:36:51+00:00","author":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#\/schema\/person\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56"},"description":"'Prenesteren fibula' izeneko piezan agertutako latinezko hitzak faltsuak zirela ondorioztatu zuten lehendabizi, eta egiazkoak zirela ondoren. Eliseo Gilek gogora ekarri du harekin gertatutakoa.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/fibularen-kasua-veleiaren-ispiluan\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/nabarralde.eus\/fibularen-kasua-veleiaren-ispiluan\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/fibularen-kasua-veleiaren-ispiluan\/#primaryimage","url":"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/fibula.jpg","contentUrl":"https:\/\/nabarralde.eus\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/fibula.jpg","width":539,"height":208,"caption":"fibula"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/fibularen-kasua-veleiaren-ispiluan\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Fibularen kasua Veleiaren ispiluan"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#website","url":"https:\/\/nabarralde.eus\/","name":"Nabarralde","description":"Kultur Ekimenak eta Sustapenak","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/nabarralde.eus\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#\/schema\/person\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56","name":"Nabarralde","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g","caption":"Nabarralde"},"url":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/author\/nagusia\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34957","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34957"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34957\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34956"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34957"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34957"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34957"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}