{"id":33341,"date":"2015-09-21T17:30:43","date_gmt":"2015-09-21T15:30:43","guid":{"rendered":"https:\/\/nabarralde.eus\/zuhibar-eta-zuhigaraitxipi\/"},"modified":"2015-09-21T17:30:43","modified_gmt":"2015-09-21T15:30:43","slug":"zuhibar-eta-zuhigaraitxipi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/zuhibar-eta-zuhigaraitxipi\/","title":{"rendered":"Zuhibar eta Zuhigaraitxipi"},"content":{"rendered":"\n<div>\n<p><div style=\"text-align: justify;\">Pausutik Urru\u00f1ara doan errepidea igota eta Teilatubaitako gaina gibelean utzirik, Urru\u00f1ako sartzera iristen gara. Baina Arotzenia ostatuaren pareko sargunera iritsi baino hogeita hamar bat metro lehenago bada bidexka bat ezkerrean, Zugazti Motor den lekutik gora sartzen dena. Suhibarreko bidea du izena. Seinale gehienetan Suhibar azaltzen bada ere, tarteka Zuhibarreko bidea ere agertzen da euskarazko hainbat seinaletan, hau da z letraz idatzirik. Gorago joanik bada beste bide bat Suhigaraiko bidea izena duena. Gorago Zuhatxipiko bidea dugu. Hortik Gora Sokorriko Ama Birjinaren kaperara daraman bidea dago, Gailurrera iritsi gabe bada bide gurutze bat, eta bertan bada 1932an eraiki zuten harrizko otoitz-gurutze ederra. Ezker aldera doan bideak Zuhibarbordako bidea izena du. Muinoaren gainean eta magaletan\u00a0 aipatu kaperaz gain, badira baso ederrak, tarteka hariztegi ederrak ikus daitezkeelarik. Muinotik jaitsiz eta Zokoa aldera joanez Suhiberri kanpinarekin topo eginen dugu.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">Jadanik, irakurle, konturatu zara suhi edo zuhi hitzaz ari naizela idazten. Ene ustez, lehena, hau da, s letraz idatzirikoa, frantsesaren s txistukaritik dator, euskal z letraren antza duena. Ene irudikoz, euskaraz z letraz idatzi beharko genuke: zuhibar, zuhigarai, zuhatxipi, zuhiberri, zuhibarborda, zuhigaraitxipi\u2026 Zuhi hitza zahar-zaharra da eta gure toponimian bizi-bizirik dirau. Ezkurdun zuhaitzen basotxoa erran nahi du, hau da, hariztegia, ameztoia\u2026 Horrela erraiten digu Aita Pierra Lhandek bere hiztegian.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">Baina utz ditzagun ortografia alde batera, eta ikus dezagun labur-labur Urru\u00f1arekin eta zuhi hitzarekin loturiko bi pertsonaia. Lehena Graxiana Zuhibar da eta bigarrena Joanes Zuhigaraitxipi. Ikus ditzagun banan-banan:<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">Graxiana Zuhibar XVIII. mendeko emazte urru\u00f1arra dugu. 1750. urtean Frantziako gobernamenduak tabakoaren gaineko zerga ezarri zuen. Aipatu urteko martxoaren lehenean, Urru\u00f1ako emazte talde batek protesta egiteko elgarretaratze bat egin zuen herriko plazan. Dirudienez, elizaren barruan hainbat txikizio egin zuten eta, hori estakurutzat harturik, Urru\u00f1ako agintariek armada zuten deitu. Soldaduek, plazara iritsi orduko, tiro egin zuten bildutako emazteen aurka, eta bertan hil zituzten Graxiana Zuhibar, Maritxu Dithurbide eta Agustina Irigoiti. Emazteekin batera, baziren hainbat gizon ere, horietako bat Jean Lapitz, Bixitola etxeko jauna. Hau ere bertan tiroz hil zuten. Azken honen izena zikintzeko, emaztez jantzirik zegoela zabaldu zuten.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">Joanes Zuhigaraitxipi, berriz, hendaiarra zen sortzez, geroxeago Baionan etxe bat erosi bazuen ere. Familiatik zetorkion itsasoarekiko lotura. Itsasgizon eta kortsario ospetsua izan zen. Hainbat idazlek eta ikerlarik baionarra zela zabaldu duten arren, \u00c9douard Duc\u00e9r\u00e9 (1849-1910) baionar liburuzain, artxibozain eta historialari ospetsuak ongi frogatu zuen Zuhigaraitxipi itsasgintzari loturiko Hendaiako familia bateko semea zela.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">Abizena edo deitura\u00a0 Urru\u00f1ako Zuhigaraitxipi baserritik zetorkien. Ez dezagun ahantzi 1654ra arte Hendaia Urru\u00f1ako auzotegia izan zela.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">Joanes Zuhigaraitxipi 1640 eta 1646 urteen artean sortu zen Hendaian. 1694ko irailaren 10ean, \u201cL\u00b4Aigle\u201d ontzian kapitain zihoala, Ternuako Fourillongo badiako Saint John\u2019s\u00a0 portuari egin zion eraso. Lema gidatzen ari zela, Saint John\u2019s-eko kanoiek botatako metrailak hil zuen. Ternuako Plazentzia herrian ehortzi zuten. Aditu ainitzen ustez, Joanes Zuhigaraitxipi dugu Lapurdik eman duen kortsariorik handiena.<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">Euskaldunok, bizi garen egoera kolonialean dela eta, ainitzetan ez dugu gure historia, behar bezala,\u00a0 ezagutzen. Bada tenorea, gure iraganaz ardura gaiten eta gero askea egin dezagun.<\/div>\n<\/p>\n<p>NAIZ<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pausutik Urru\u00f1ara doan errepidea igota eta Teilatubaitako gaina gibelean utzirik, Urru\u00f1ako sartzera iristen gara. Baina Arotzenia ostatuaren pareko sargunera iritsi baino hogeita hamar bat metro lehenago bada bidexka bat ezkerrean, Zugazti Motor den lekutik gora sartzen dena. Suhibarreko bidea du izena. Seinale gehienetan Suhibar azaltzen bada ere, tarteka Zuhibarreko bidea ere agertzen da euskarazko hainbat [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[79],"tags":[],"class_list":["post-33341","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nabarmena"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Zuhibar eta Zuhigaraitxipi - Nabarralde<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Pausutik Urru\u00f1ara doan errepidea igota eta Teilatubaitako gaina gibelean utzirik, Urru\u00f1ako sartzera iristen gara.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/nabarralde.eus\/zuhibar-eta-zuhigaraitxipi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Zuhibar eta Zuhigaraitxipi - Nabarralde\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Pausutik Urru\u00f1ara doan errepidea igota eta Teilatubaitako gaina gibelean utzirik, Urru\u00f1ako sartzera iristen gara.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/nabarralde.eus\/zuhibar-eta-zuhigaraitxipi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Nabarralde\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/nabarraldefundazioa\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2015-09-21T15:30:43+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Nabarralde\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@Nabarralde\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@Nabarralde\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Joseba Aurkenerena \" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/zuhibar-eta-zuhigaraitxipi\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/zuhibar-eta-zuhigaraitxipi\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Nabarralde\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56\"},\"headline\":\"Zuhibar eta Zuhigaraitxipi\",\"datePublished\":\"2015-09-21T15:30:43+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/zuhibar-eta-zuhigaraitxipi\\\/\"},\"wordCount\":489,\"commentCount\":0,\"articleSection\":[\"Nabarmena\"],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/zuhibar-eta-zuhigaraitxipi\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/zuhibar-eta-zuhigaraitxipi\\\/\",\"name\":\"Zuhibar eta Zuhigaraitxipi - Nabarralde\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2015-09-21T15:30:43+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56\"},\"description\":\"Pausutik Urru\u00f1ara doan errepidea igota eta Teilatubaitako gaina gibelean utzirik, Urru\u00f1ako sartzera iristen gara.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/zuhibar-eta-zuhigaraitxipi\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/zuhibar-eta-zuhigaraitxipi\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/zuhibar-eta-zuhigaraitxipi\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/es\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Zuhibar eta Zuhigaraitxipi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/\",\"name\":\"Nabarralde\",\"description\":\"Kultur Ekimenak eta Sustapenak\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56\",\"name\":\"Nabarralde\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Nabarralde\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/es\\\/author\\\/nagusia\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Zuhibar eta Zuhigaraitxipi - Nabarralde","description":"Pausutik Urru\u00f1ara doan errepidea igota eta Teilatubaitako gaina gibelean utzirik, Urru\u00f1ako sartzera iristen gara.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/nabarralde.eus\/zuhibar-eta-zuhigaraitxipi\/","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"Zuhibar eta Zuhigaraitxipi - Nabarralde","og_description":"Pausutik Urru\u00f1ara doan errepidea igota eta Teilatubaitako gaina gibelean utzirik, Urru\u00f1ako sartzera iristen gara.","og_url":"https:\/\/nabarralde.eus\/zuhibar-eta-zuhigaraitxipi\/","og_site_name":"Nabarralde","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/nabarraldefundazioa","article_published_time":"2015-09-21T15:30:43+00:00","author":"Nabarralde","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@Nabarralde","twitter_site":"@Nabarralde","twitter_misc":{"Escrito por":"Joseba Aurkenerena ","Tiempo de lectura":"2 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/zuhibar-eta-zuhigaraitxipi\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/zuhibar-eta-zuhigaraitxipi\/"},"author":{"name":"Nabarralde","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#\/schema\/person\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56"},"headline":"Zuhibar eta Zuhigaraitxipi","datePublished":"2015-09-21T15:30:43+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/zuhibar-eta-zuhigaraitxipi\/"},"wordCount":489,"commentCount":0,"articleSection":["Nabarmena"],"inLanguage":"es"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/zuhibar-eta-zuhigaraitxipi\/","url":"https:\/\/nabarralde.eus\/zuhibar-eta-zuhigaraitxipi\/","name":"Zuhibar eta Zuhigaraitxipi - Nabarralde","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#website"},"datePublished":"2015-09-21T15:30:43+00:00","author":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#\/schema\/person\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56"},"description":"Pausutik Urru\u00f1ara doan errepidea igota eta Teilatubaitako gaina gibelean utzirik, Urru\u00f1ako sartzera iristen gara.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/zuhibar-eta-zuhigaraitxipi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/nabarralde.eus\/zuhibar-eta-zuhigaraitxipi\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/zuhibar-eta-zuhigaraitxipi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Zuhibar eta Zuhigaraitxipi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#website","url":"https:\/\/nabarralde.eus\/","name":"Nabarralde","description":"Kultur Ekimenak eta Sustapenak","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/nabarralde.eus\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#\/schema\/person\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56","name":"Nabarralde","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g","caption":"Nabarralde"},"url":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/author\/nagusia\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33341","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33341"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33341\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33341"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33341"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33341"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}