{"id":29066,"date":"2013-09-05T17:34:16","date_gmt":"2013-09-05T15:34:16","guid":{"rendered":"https:\/\/nabarralde.eus\/espainia-zer-da\/"},"modified":"2013-09-05T17:34:16","modified_gmt":"2013-09-05T15:34:16","slug":"espainia-zer-da","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/espainia-zer-da\/","title":{"rendered":"Espainia, zer da?"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

Espainia, zer da?<\/p>\n

Saiakera asko egin dira galdera honi taxuzko erantzuna emateko. Horien artean, 1812ko konstituzioa idatzi zuten jakintsuek egindakoa:<\/p>\n

\u201cLa naci\u00f3n espa\u00f1ola es la reuni\u00f3n de todos los espa\u00f1oles de ambos hemisferios\u201d<\/strong><\/p>\n

Esatea gauza bat da, eta beste gauza bat da, nahiak eta errealitatea nahastea. Argentinarrak, Txiletarrak, Ekuadortarrak, Kaliforniarrak, Ifniarrak, Sahararrak, Kataluniarrak, Galiziarrak, Nafarrak, Andaluziarrak\u2026, denak espainiarrak direla esatea, hutsaren hurrengoa esatea bezala da. Historiak eta denborak nor bere lekuan jarri du, jarriko du, azkenean.<\/p>\n

Horren aurretik baina, Espainia zer zen definitzeko beste saiakera bat ere izan zen 1808ko Baionako Konstituzioarekin, Jose Bonaparterekin. Horretan bereizi egiten zen penintsula eta gainerako lurraldeak. Gainera, Espainia pluralean erabiltzen zen:<\/p>\n

\u201cJos\u00e9 Napole\u00f3n, por la gracia de Dios, Rey de las Espa\u00f1as y de las Indias\u201d<\/strong>.<\/p>\n

Konstituzio testu hau 1812koa baino zorrotzagoa da lurraldeen deskribapenari dagokionez. Espainia lurralde batek baino gehiagok osatzen zuten, eta Espainia ez zirenak, Indiak, koroak batzen zituen. Frantses iraultzaileek heriotza zigorra ezarri zioten Luis XVI.a bera, Frantziako eta Nafarroako erregea zen.<\/p>\n

1808ko Konstituzioan, Hegoaldeko euskaldunak bereizi egiten dira gainerakoengandik, 144. Artikuluan honela esaten du:<\/p>\n

\u201c<\/strong>Los fueros particulares de las provincias de Nabarra, Bizkaia, Gipuzkoa y Araba se examinar\u00e1n en las primeras Cortes, para determinar lo que se juzgue m\u00e1s conveniente al inter\u00e9s de las mismas provincias y al de la naci\u00f3n.\u201d<\/strong><\/p>\n

Pentsatzekoa da norentzat izango ziren \u201clo que se juzgue m\u00e1s conveniente\u201d, urte batzuk lehenago Frantziako iraultzaileek Iparraldeko Foruekin egin zutena ikusita. Baina bereizketa, egina dago.<\/p>\n

Hala ere, nabarmendu behar da, hain urte gutxiko tartean espainiarra izatearen ideia nola aldatu zen. Cadizko Konstituzioak, Baionakoak ez bezala, nahastu egiten ditu identitatea eta erreinua.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Hortaz, zer da Espainia?<\/p>\n

Labur esateko. Batetik, Espainia enpresa bat da, Inperioa; eta bestetik identitate bat, 1812az geroztik beste denoi ezarri nahi zaiguna, identitate gaztelarra. Kalifornia Espainia-enpresaren parte zen 1769an; gaur, kaliforniarrak espainiartzat hartzea pentsaezina da.<\/p>\n

Norbaitek, hala ere, argudiatu dezake euskaldunok parte hartze zuzena eta nabarmena izan dugula Espainia-Inperioaren hedapenean, abantaila asko jaso ditugula alegia. Bai, egia da, baina ez euskaldunok bakarrik, beste nazio askotako jendeak ere parte hartu eta bultzatu zuen \u201ceguzkia jartzen ez zen\u201d enpresa hura, inperio hura.<\/p>\n

Adibidez, Frantses Kabarrus euskalduna zen, finantza-gizona, Caracasko Gipuzkoar Errege Konpainiako akzioduna eta Espainiako ministroa. San Carlos bankua sortu zuen; gero, Espainiako Banku Nazionala izango zena. Kabarrus euskalduna zen, baina ez espainola, Baionan jaio zen 1752an.<\/p>\n

Beste adibide bat: gaur egungo Espainia-enpresaren, Administrazio Kontseiluko buruaren, zuhaitz genealogikoan atzera egiten badugu, Maria Teresa Austriakoa eta Frantziako Luis XIV.a, Nafarroako III.a zena, aurkituko ditugu. Juan Carlos Borboikoak eta bere kontsorte, Sofia Greziakoak gaztelarrak izan gabe enpresako kontseiluburu dira.<\/p>\n

Hortaz, Espainia inperio-enpresan parte hartu izanak eta gaur egun ere esku hartzeak ez du derrigorrez identitate jakin bat eskatzen. Are gehiago, Espainiaz jende asko aprobetxatu da, besteen artean, gaztelarrak beraiek.<\/p>\n

Zer gertatzen da orain? Bada, 1512an, Nafarroa Garaiaren konkistarekin hasi zen enpresa inperialak, Napoleonen garaian gainbehera zetorren hark, porrot egin duela. Bi hemisferiotakoak ez, baizik eta penintsulako parte bat eta irla batzuk enpresa-ondasun moduan mantentzen dituela eta administrazio kontseiluak, 1812ko Konstituzio murriztuaren identitate ideia mantenduz, nazioaren frakasoa eta kiebra egoera estali nahi duela. Arazoa ez da enpresa modeloa; errepublika, erresuma edo diktadura den; arazoa, enpresa bera da.<\/p>\n

Be\u00f1i Agirre<\/strong>
Euskara irakaslea<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Espainia, zer da? Saiakera asko egin dira galdera honi taxuzko erantzuna emateko. Horien artean, 1812ko konstituzioa idatzi zuten jakintsuek egindakoa: \u201cLa naci\u00f3n espa\u00f1ola es la reuni\u00f3n de todos los espa\u00f1oles de ambos hemisferios\u201d Esatea gauza bat da, eta beste gauza bat da, nahiak eta errealitatea nahastea. Argentinarrak, Txiletarrak, Ekuadortarrak, Kaliforniarrak, Ifniarrak, Sahararrak, Kataluniarrak, Galiziarrak, Nafarrak, […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[78],"tags":[],"class_list":["post-29066","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-egunekoa"],"yoast_head":"\nEspainia, zer da? - Nabarralde<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Espainia, zer da? Saiakera asko egin dira galdera honi taxuzko erantzuna emateko. Horien artean, 1812ko konstituzioa idatzi zuten jakintsuek egindakoa:\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/nabarralde.eus\/espainia-zer-da\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Espainia, zer da? - Nabarralde\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Espainia, zer da? Saiakera asko egin dira galdera honi taxuzko erantzuna emateko. Horien artean, 1812ko konstituzioa idatzi zuten jakintsuek egindakoa:\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/nabarralde.eus\/espainia-zer-da\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Nabarralde\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/nabarraldefundazioa\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2013-09-05T15:34:16+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Nabarralde\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@Nabarralde\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@Nabarralde\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Be\u00f1i Agirre\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/espainia-zer-da\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/espainia-zer-da\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Nabarralde\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56\"},\"headline\":\"Espainia, zer da?\",\"datePublished\":\"2013-09-05T15:34:16+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/espainia-zer-da\\\/\"},\"wordCount\":536,\"commentCount\":0,\"articleSection\":[\"Egunekoa\"],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/espainia-zer-da\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/espainia-zer-da\\\/\",\"name\":\"Espainia, zer da? - Nabarralde\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2013-09-05T15:34:16+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56\"},\"description\":\"Espainia, zer da? Saiakera asko egin dira galdera honi taxuzko erantzuna emateko. Horien artean, 1812ko konstituzioa idatzi zuten jakintsuek egindakoa:\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/espainia-zer-da\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/espainia-zer-da\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/espainia-zer-da\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/es\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Espainia, zer da?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/\",\"name\":\"Nabarralde\",\"description\":\"Kultur Ekimenak eta Sustapenak\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56\",\"name\":\"Nabarralde\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Nabarralde\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/es\\\/author\\\/nagusia\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Espainia, zer da? - Nabarralde","description":"Espainia, zer da? Saiakera asko egin dira galdera honi taxuzko erantzuna emateko. Horien artean, 1812ko konstituzioa idatzi zuten jakintsuek egindakoa:","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/nabarralde.eus\/espainia-zer-da\/","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"Espainia, zer da? - Nabarralde","og_description":"Espainia, zer da? Saiakera asko egin dira galdera honi taxuzko erantzuna emateko. Horien artean, 1812ko konstituzioa idatzi zuten jakintsuek egindakoa:","og_url":"https:\/\/nabarralde.eus\/espainia-zer-da\/","og_site_name":"Nabarralde","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/nabarraldefundazioa","article_published_time":"2013-09-05T15:34:16+00:00","author":"Nabarralde","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@Nabarralde","twitter_site":"@Nabarralde","twitter_misc":{"Escrito por":"Be\u00f1i Agirre","Tiempo de lectura":"3 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/espainia-zer-da\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/espainia-zer-da\/"},"author":{"name":"Nabarralde","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#\/schema\/person\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56"},"headline":"Espainia, zer da?","datePublished":"2013-09-05T15:34:16+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/espainia-zer-da\/"},"wordCount":536,"commentCount":0,"articleSection":["Egunekoa"],"inLanguage":"es"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/espainia-zer-da\/","url":"https:\/\/nabarralde.eus\/espainia-zer-da\/","name":"Espainia, zer da? - Nabarralde","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#website"},"datePublished":"2013-09-05T15:34:16+00:00","author":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#\/schema\/person\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56"},"description":"Espainia, zer da? Saiakera asko egin dira galdera honi taxuzko erantzuna emateko. Horien artean, 1812ko konstituzioa idatzi zuten jakintsuek egindakoa:","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/espainia-zer-da\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/nabarralde.eus\/espainia-zer-da\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/espainia-zer-da\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Espainia, zer da?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#website","url":"https:\/\/nabarralde.eus\/","name":"Nabarralde","description":"Kultur Ekimenak eta Sustapenak","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/nabarralde.eus\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#\/schema\/person\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56","name":"Nabarralde","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g","caption":"Nabarralde"},"url":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/author\/nagusia\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29066","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29066"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29066\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29066"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29066"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29066"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}