{"id":26845,"date":"2012-07-16T17:04:27","date_gmt":"2012-07-16T15:04:27","guid":{"rendered":"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroa-gaztelurik-gabeko-lurraldea\/"},"modified":"2012-07-16T17:04:27","modified_gmt":"2012-07-16T15:04:27","slug":"nafarroa-gaztelurik-gabeko-lurraldea","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/nafarroa-gaztelurik-gabeko-lurraldea\/","title":{"rendered":"Nafarroa, gaztelurik gabeko lurraldea"},"content":{"rendered":"<p> <\/p>\n<p>Txikitandik sentitu izan dut plazer handia Nafarroako lurralde  zabalak ezagutzean. Nire gurasoekin batez ere Lizarrako inguruak ederki  ezagutzeko aukera izan nuen; inguruko herriak, bere izadiak&#8230; berehala  harrapatu ninduten. Gaztetan, ordea, ondoko lurraldeetatik bidaiatzen  nintzenean, Aragoi edo Gaztelatik batez ere, iraganeko itxura  erakargarria hartzen zuten bere paisaiek, edonon gazteluak agertzen  zirelako; lurralde horien erdi aroko iraganaz ohartarazten ninduten.  Orduan, galdera bat egiten nion neure buruari. Zergatik ez ditugu  eraikin harrigarri horiek Nafarroan? Erdi Aroan Nafarroa ondoko  erreinuak baino zaharragoa izanda, eta toki estrategikoan kokatuta  egonda, zergatik zen eta da Nafarroa gaztelurik gabeko lurralde bat?<\/p>\n<p>Bai, Nafarroak izan zituen bere gazteluak, eta ez gutxi, ehun baino  gehiago gure herriak babesteko erabili izan zirenak. Inkognita hura  hogeita hamar urte baino gehiago bizi izan da nirekin, Nafarroako  konkistari buruzko liburuak irakurtzen hasi nintzen arte:  konkistatzaileek Nafarroa bereganatu eta gero, gure gaztelu guztiak  hautsa bihurtzea erabaki zuten, euskaldunok berriro altxa ez gintezen.<\/p>\n<div><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.euskonews.com\/0633zbk\/argazkiak\/gaia63301_01.jpg\" \/> <\/p>\n<p>\u201cNafarroak izan zituen bere gazteluak, eta ez gutxi, ehun baino gehiago gure herriak babesteko erabili izan zirenak.\u201d<br \/> Ilustrazioa: Juan Luis Landa<\/p>\n<\/p><\/div>\n<p>Aurten, duela bost ehun urte Fernando katolikoaren agindua betez,  Gaztela eta Aragoiko tropek Nafarroa konkistatu zutela oroitzen da.  Urteurren goibela da, euskaldunok gogoratzen ditugun beste hainbat eta  hainbat bezalakoa: Gernikako bonbardaketa edo Donostiako erreketa,  besteak beste. Bost ehun indarra duen zenbakia da. Urte asko direla  dirudien arren, ez dira hainbeste. Ni neu mende erdira iristear nago,  beraz, eta nire perspektibatik begiratuta, bizitako urteak baino hamar  aldiz atzerago jo beharko nuke garai hariek bizitzeko, eta gipuzkoar  bezala, hamasei aldiz Gaztelak Gipuzkoa anexionatu zueneko garai hura  bizitzeko. Guk uste baino hurbilago daude gertakari haiek. Mendez mende  zauri horren gainean hauts piloa bota izan da ondo estalita gera zedin,  baina efemeride honek hauts horiek harrotzeko unerik egokiena eskaintzen  digu kaleko jendeari gertakari iraingarri haiek ezagutarazteko.<\/p>\n<p>Duela sei urte honen inguruan dagoen informaziorik onena eskuratu  nuen gaia bere konplexutasunean hobeto ulertu ahal izateko. Aitortu  behar dut testuan sakondu ahala, datuek zirrara egin zidatela. Trama  paregabea duen historia ikaragarria deskubritu nuen eta pertsonaiak  Shakespeareren obra tragiko batetik aterata bezalakoak iruditu  zitzaizkidan. Berehala, bihotz-ukituta, liburu bat idatzi behar nuela  erabaki nuen eta jendearengana errazago iristeko ilustrazioak egingo  nituen.<\/p>\n<p>Nire barruan, pertsonai historiko horien inguruan argumentu bat  mamitzen hasi nintzen, datu historikoei lotuta euren alde humanoa  garatuz. Horrela, lehenengo apunte horiek poliki-poliki eleberri baten  itxura hartzen hasi ziren. Ilustrazioak buru barruan nituen, denbora  besterik ez nuen behar handik paperera ateratzeko. Jendeak eskertzen  ditu ilustrazioak, eta gainera, hitzekin lortzen ez duzun hori  espresatzeko berezko ahalmen dute. Esfortzu pixka batekin lor nezakeen,  aukera paregabea nuen gertakari horiei irudia jartzeko eta ezin nuen  pasatzen utzi.<\/p>\n<p>Horrela jaio zen \u201c1512, Nafarroa in memoriam\u201d. Nire bihotza darama  liburu horrek eta sentimenduz beteta dago. Behin liburua kalean, helburu  bakarra zegoen: mezua ahalik eta jende gehiagorengana iristea,  horretarako egitea erabaki bainuen. Eta jendeak erantzun duela esango  nuke lehengo edizioa hiru asteetan agortu da eta.<\/p>\n<p><em>\u201cHasierako denboretan Pirinioetako mendiek estalita zeuzkan  estalki zuri lodia urtu omen zuten, esaten dutenez, gu sortu eta bere  altzoan hartzeko. Mendi haietako haran eta ibar sakon, berdeetan,  haietako oihan sarrietako urrinen usain gozoetan, haietako erreka eta  ibaietako urez bedeinkaturik, sortu zen herri hau, jaio zen lurretan  erro sendoak sartzeko asmoz. Zeruan izarrak adina egun igaro ondoren,  herri hark ondo jakin zuen auzo-herri ahaltsuen artean erreinu bat  osatuz bere lurra ohoratzen.<\/em><\/p>\n<p><em>Gure herria herri zaharra da, jakina, aspaldiko garai haietan  ezbeharrei aurre egiteko elkarturik egoten jakin genuelako. Zatiturik  geundenean ez ginen gauza izan zoritxarreko garai horietan etorri  zitzaizkigun arrisku handiei aurre egiteko, itsuturik gaudelarik  harrapakin gaixo baten antzo agertu baikinen otso gosetien mundu  batean\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Testu honekin hasiera ematen zaio liburuari. XV. mendearen bukaeran  Europako erreinu boteretsuenek forma politikoa hartzen ari ziren, egun  ezagutzen ditugun bezala. Nafarroako erreinua toki estrategikoan zegoen  eta Erreinu Gaztelarrak betidanik amesten zuen Nafarroa gaztelarrentzat  bereganatzea, Frantziako erreinu hurbilaren aldetik konkista baten  aurrean, Nafarroa Gaztelako giltza baitzen. Garai hartan Gaztela eta  Frantzia artean lehia handia zegoen eta Europako hegemonia eskuratzeko  hainbat gudetan hartu zuten parte. Bien artean gure Erreinu zaharra ardi  baten moduan aurkitzen zen, bi otso gosetien artean.<\/p>\n<p>Nafarroak bazeramatzan berrogei eta hamar urte odolusten guda zibilen  artean ondo elikatuta Leringo Kondea eta bere fakzioarengandik.  Leringoak, Fernando Katolikoaren azpiko laguntzarekin, Nafarroako  nagusitzat zebilen erregeen gainetik. Katalina Foixekoak eta Juan  Albretekoak ezer gutxi egin zezaketen Kondea gelditzeko, izan ere,  Fernandoren babespean baitzegoen eta Gaztelaren aurkako guda batean  sartzeko beldur zirelako.<\/p>\n<p>1512ko uztailaren 21ean Fernando katolikoak Gaztelako tropak  suntsitutako Nafarroan sartzeko agindua eman zuen. Don Fadrique de  Toledo, Albako Duke eta Kapitain nagusia, gudaroste izugarri baten burua  zena, Sakanatik zehar sartu zen gure lurraldean. Harekin batera,  Gaztelako eta Aragoiko noblerik ospetsuenak, gudaroste haren buru Luis  Beaumont Leringo kondea, eta haren ondoan bere taldeko buruzagi eta  armagizon guztiak. Gipuzkoar ugari ere haiengandik hurbil. Gainezka  egindako ibai baten moduan Burundan zehar Iru\u00f1araino iritsi ziren. Ezin  aurre egin halako ejertzitoari, Erregeak infanteekin Bearnera ihes egin  behar izan zuten tropen bila. Konkistatzaileek denbora gutxian Erreinuko  bazter guztietara iritsi ziren, Nafarroako ikurrak kenduz eta  Gaztelakoak betirako jarriz.<\/p>\n<p>Izan ziren birkonkistatzeko hiru saiakera, errege destronatuen  aldetik, baina hirurek porrot egin zuten. Azkenean bost mila gerlari  nafar Noaingo zelaietan aurkitu zuten heriotza. Nafarroako azken  erregeak Juan eta Katalina Bearnen hil ziren urte batzuk beranduago.  Lescarren izan ziren lurperatuak, baina biek utzi zuten idatzita  Nafarroak askatasuna berreskuratuko zuenean euren hezurrak Lescardik  atera eta Iru\u00f1eako katedralean lurperatuta izatea.<\/p>\n<div><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.euskonews.com\/0633zbk\/argazkiak\/gaia63301_02.jpg\" \/> <\/p>\n<p>\u201cGaztelu guztiak hauts bihurtuta, heriotza-zigorra berriro altxatu  nahi zuenarentzat eta itxaropenik gabe, Nafarroa Gaztela erreinuaren  beste zati bat bezala, betirako desagertu zen.\u201d<br \/> Ilustrazioa: Juan Luis Landa<\/p>\n<\/p><\/div>\n<p>Soilik Ultrapuertos deritzon merinaldea jarraitu zen Nafarroa izaten  Enrike IIren, azken erregeen semearen, eskuetan geratzean. 1530ean  Enrike erregearen gudarosteek alde guztietatik mehatxatzen zutelarik,  Pirinio mendiez haraindiko merinaldetik alde egitea erabaki zuen Karlos  I, Espainiako enperadoreak. Huraxe zen Nafarroako seigarren merinaldea,  Donibane Garazi hiribilduaren inguruko lurraldeak hartzen zituena.  Lurralde hura defenditzeko behar ziren dirutzak kontuan hartuta,  enperadoreari ez zitzaion axola izan Erreinu zaharra bitan zatitzea.<\/p>\n<p>Nafarrak denborarekin egoera berria onartu behar izan zuten. Gaztelu  guztiak hauts bihurtuta, heriotza-zigorra berriro altxatu nahi  zuenarentzat eta itxaropenik gabe, Nafarroa Gaztela erreinuaren beste  zati bat bezala, betirako desagertu zen.<\/p>\n<p>Azken urte hauetan jende ugari ikusten da gure mendietan Nafarroako  gaztelu zaharren azken hondakinak berriro azaleratzen, sasiak kentzen,  lurrak baztertzen eta era batean, berriro bizitzara ekartzen. Horma  zahar horiek mendeetan zehar erreinua babesteko altxatu ziren. Jende  anonimo horiek ohorea egiten diete beraien lan ordainezinarekin. Gaztelu  haiek zitalkeriaren bidez konkistatua izan zen erreinu baten azken  sinboloak dira. Ez ditugu berriro zutik ikusiko, baina zutik jarraituko  dute betirako gure oroimenean.<\/p>\n<p> <a href=\"http:\/\/www.euskonews.com\/0633zbk\/gaia63301eu.html\">http:\/\/www.euskonews.com\/0633zbk\/gaia63301eu.html<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Txikitandik sentitu izan dut plazer handia Nafarroako lurralde zabalak ezagutzean. Nire gurasoekin batez ere Lizarrako inguruak ederki ezagutzeko aukera izan nuen; inguruko herriak, bere izadiak&#8230; berehala harrapatu ninduten. Gaztetan, ordea, ondoko lurraldeetatik bidaiatzen nintzenean, Aragoi edo Gaztelatik batez ere, iraganeko itxura erakargarria hartzen zuten bere paisaiek, edonon gazteluak agertzen zirelako; lurralde horien erdi aroko iraganaz [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[79],"tags":[],"class_list":["post-26845","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nabarmena"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.7 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Nafarroa, gaztelurik gabeko lurraldea - Nabarralde<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Nafarroak izan zituen bere gazteluak, eta ez gutxi, ehun baino gehiago gure herriak babesteko erabili izan zirenak. Inkognita hura hogeita hamar urte baino gehiago bizi izan da nirekin, Nafarroako konkistari buruzko liburuak irakurtzen hasi nintzen arte: konkistatzaileek Nafarroa bereganatu eta gero, gure gaztelu guztiak hautsa bihurtzea erabaki zuten, euskaldunok berriro altxa ez gintezen\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroa-gaztelurik-gabeko-lurraldea\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Nafarroa, gaztelurik gabeko lurraldea - Nabarralde\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Nafarroak izan zituen bere gazteluak, eta ez gutxi, ehun baino gehiago gure herriak babesteko erabili izan zirenak. Inkognita hura hogeita hamar urte baino gehiago bizi izan da nirekin, Nafarroako konkistari buruzko liburuak irakurtzen hasi nintzen arte: konkistatzaileek Nafarroa bereganatu eta gero, gure gaztelu guztiak hautsa bihurtzea erabaki zuten, euskaldunok berriro altxa ez gintezen\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroa-gaztelurik-gabeko-lurraldea\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Nabarralde\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/nabarraldefundazioa\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2012-07-16T15:04:27+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.euskonews.com\/0633zbk\/argazkiak\/gaia63301_01.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Nabarralde\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@Nabarralde\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@Nabarralde\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Juan Luis Landa\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/nafarroa-gaztelurik-gabeko-lurraldea\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/nafarroa-gaztelurik-gabeko-lurraldea\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Nabarralde\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56\"},\"headline\":\"Nafarroa, gaztelurik gabeko lurraldea\",\"datePublished\":\"2012-07-16T15:04:27+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/nafarroa-gaztelurik-gabeko-lurraldea\\\/\"},\"wordCount\":1069,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/nafarroa-gaztelurik-gabeko-lurraldea\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/www.euskonews.com\\\/0633zbk\\\/argazkiak\\\/gaia63301_01.jpg\",\"articleSection\":[\"Nabarmena\"],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/nafarroa-gaztelurik-gabeko-lurraldea\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/nafarroa-gaztelurik-gabeko-lurraldea\\\/\",\"name\":\"Nafarroa, gaztelurik gabeko lurraldea - Nabarralde\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/nafarroa-gaztelurik-gabeko-lurraldea\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/nafarroa-gaztelurik-gabeko-lurraldea\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/www.euskonews.com\\\/0633zbk\\\/argazkiak\\\/gaia63301_01.jpg\",\"datePublished\":\"2012-07-16T15:04:27+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56\"},\"description\":\"Nafarroak izan zituen bere gazteluak, eta ez gutxi, ehun baino gehiago gure herriak babesteko erabili izan zirenak. Inkognita hura hogeita hamar urte baino gehiago bizi izan da nirekin, Nafarroako konkistari buruzko liburuak irakurtzen hasi nintzen arte: konkistatzaileek Nafarroa bereganatu eta gero, gure gaztelu guztiak hautsa bihurtzea erabaki zuten, euskaldunok berriro altxa ez gintezen\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/nafarroa-gaztelurik-gabeko-lurraldea\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/nafarroa-gaztelurik-gabeko-lurraldea\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/nafarroa-gaztelurik-gabeko-lurraldea\\\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\\\/\\\/www.euskonews.com\\\/0633zbk\\\/argazkiak\\\/gaia63301_01.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\\\/\\\/www.euskonews.com\\\/0633zbk\\\/argazkiak\\\/gaia63301_01.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/nafarroa-gaztelurik-gabeko-lurraldea\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/es\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Nafarroa, gaztelurik gabeko lurraldea\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/\",\"name\":\"Nabarralde\",\"description\":\"Kultur Ekimenak eta Sustapenak\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56\",\"name\":\"Nabarralde\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Nabarralde\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/es\\\/author\\\/nagusia\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Nafarroa, gaztelurik gabeko lurraldea - Nabarralde","description":"Nafarroak izan zituen bere gazteluak, eta ez gutxi, ehun baino gehiago gure herriak babesteko erabili izan zirenak. Inkognita hura hogeita hamar urte baino gehiago bizi izan da nirekin, Nafarroako konkistari buruzko liburuak irakurtzen hasi nintzen arte: konkistatzaileek Nafarroa bereganatu eta gero, gure gaztelu guztiak hautsa bihurtzea erabaki zuten, euskaldunok berriro altxa ez gintezen","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroa-gaztelurik-gabeko-lurraldea\/","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"Nafarroa, gaztelurik gabeko lurraldea - Nabarralde","og_description":"Nafarroak izan zituen bere gazteluak, eta ez gutxi, ehun baino gehiago gure herriak babesteko erabili izan zirenak. Inkognita hura hogeita hamar urte baino gehiago bizi izan da nirekin, Nafarroako konkistari buruzko liburuak irakurtzen hasi nintzen arte: konkistatzaileek Nafarroa bereganatu eta gero, gure gaztelu guztiak hautsa bihurtzea erabaki zuten, euskaldunok berriro altxa ez gintezen","og_url":"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroa-gaztelurik-gabeko-lurraldea\/","og_site_name":"Nabarralde","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/nabarraldefundazioa","article_published_time":"2012-07-16T15:04:27+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.euskonews.com\/0633zbk\/argazkiak\/gaia63301_01.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"Nabarralde","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@Nabarralde","twitter_site":"@Nabarralde","twitter_misc":{"Escrito por":"Juan Luis Landa","Tiempo de lectura":"5 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroa-gaztelurik-gabeko-lurraldea\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroa-gaztelurik-gabeko-lurraldea\/"},"author":{"name":"Nabarralde","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#\/schema\/person\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56"},"headline":"Nafarroa, gaztelurik gabeko lurraldea","datePublished":"2012-07-16T15:04:27+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroa-gaztelurik-gabeko-lurraldea\/"},"wordCount":1069,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroa-gaztelurik-gabeko-lurraldea\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.euskonews.com\/0633zbk\/argazkiak\/gaia63301_01.jpg","articleSection":["Nabarmena"],"inLanguage":"es"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroa-gaztelurik-gabeko-lurraldea\/","url":"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroa-gaztelurik-gabeko-lurraldea\/","name":"Nafarroa, gaztelurik gabeko lurraldea - Nabarralde","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroa-gaztelurik-gabeko-lurraldea\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroa-gaztelurik-gabeko-lurraldea\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.euskonews.com\/0633zbk\/argazkiak\/gaia63301_01.jpg","datePublished":"2012-07-16T15:04:27+00:00","author":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#\/schema\/person\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56"},"description":"Nafarroak izan zituen bere gazteluak, eta ez gutxi, ehun baino gehiago gure herriak babesteko erabili izan zirenak. Inkognita hura hogeita hamar urte baino gehiago bizi izan da nirekin, Nafarroako konkistari buruzko liburuak irakurtzen hasi nintzen arte: konkistatzaileek Nafarroa bereganatu eta gero, gure gaztelu guztiak hautsa bihurtzea erabaki zuten, euskaldunok berriro altxa ez gintezen","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroa-gaztelurik-gabeko-lurraldea\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroa-gaztelurik-gabeko-lurraldea\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroa-gaztelurik-gabeko-lurraldea\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.euskonews.com\/0633zbk\/argazkiak\/gaia63301_01.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.euskonews.com\/0633zbk\/argazkiak\/gaia63301_01.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroa-gaztelurik-gabeko-lurraldea\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Nafarroa, gaztelurik gabeko lurraldea"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#website","url":"https:\/\/nabarralde.eus\/","name":"Nabarralde","description":"Kultur Ekimenak eta Sustapenak","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/nabarralde.eus\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#\/schema\/person\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56","name":"Nabarralde","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g","caption":"Nabarralde"},"url":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/author\/nagusia\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26845","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26845"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26845\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26845"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26845"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26845"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}