<\/p>\n
Komunikabide espainol batzuetan, behin eta berriz aipatu ohi dute Euskal Herriak eta Kataluniak sekula estatu propiorik izan ez dutelakoa; hortaz, haien historia ez litzateke nazio historiatzat hartu beharko, Espainiako historiaren parte bat izango bailitzateke. Espainolek bai, jakina, izango lukete iragan nazional bat. Euskaldunek eta katalanek, aldiz, ez. Hori, berriz, eremu zientifiko espainolak azkenaldian atera duen ondorio batek azalduko luke, ikerlan asko egin eta gero ondorioztatu baitu Big Bang-ean bertan dagoela Espainiaren jatorria. Egia da Espainiako Apezpikuen Biltzarra ez datorrela guztiz bat kontu horretan, Jainkoaren lantzat baitauka munduaren sorrera, eta ez leherketa kosmologiko baten ondoriotzat; hortaz, haren ustez, Espainia ez litzateke izango unibertsoaren hedapen baten emaitza, baizik eta Jainkoaren nahiarena. Baina hori \u00f1abardura garrantzigabe bat besterik ez da; izan ere, zalantza eklesiastikoaz harago \u2014Espainiaren jaiotza Sorrerako lehen edo seigarren egunari ote dagokion, alegia, Lurraren sorrerarekin edo gizakien sorrerarekin bat datorren\u2014, Espainiako Apezpiku Biltzarra eta zientzia bat datoz berbera izango litzatekeela antzinatasuna.<\/p>\n
Horregatik guztiagatik, beldur naiz Luis M. Martinez Garateren Paradigma nafarra<\/em> liburua, Nabarraldek egunotan argitaratua, ez ote duten heresiatzat hartuko Espainiako alor zientifiko eta eklesiastikoetan; hainbat dokumentu froga gisa baliatuta, egileak ausardiaz baieztatzen baitu, batetik, euskaldunak ez direla espainolak, eta, bestetik, beren estatua izan zutela Espainiak eta Frantziak okupatu zuten arte. Eta, gainera, modu argi, adierazgarri eta atseginean azaldu du, euskaldunen autoestimua areagotzeko, ezin gezurtatuzko argudioak emateko eta, azken batean, haien nazio kontzientzia sendotzeko. Guztira 115 orrialde besterik ez du \u2014egiaz, erdia, hizkuntza bitan baitago: euskaraz eta gaztelaniaz\u2014, eta, horietan, Martinez Garatek desegin egiten du euskaldunei egotziriko nahitako espainoltasunaren inguruko topiko mordoa, hainbat alorretakoak: hala nola historia, memoria, identitatea, nazioa, lurraldea, hizkuntza eta emantzipazioa.<\/p>\n Honako zati honetan, euskaldunen estatuaz mintzo zaigu egilea: \u00abNafarroa da euskal errealitatearen ardatza, erdigune politikoa. Horregatik da hain garrantzitsua memoria: besteak beste, konkistak eta menderakuntzak ekarritako eta euskarri izandako egintzena, asimilazio ahaleginena eta XIX., XX. eta XXI. mendeetako gertakari guztiena. Nafarroa da euskal herriaren Estatu historiko bakarra, horrek berekin dakartzan ezaugarriekin eta garrantziarekin. [\u2026] Estatu nafar independenterik izan ez balitz eta konkisten ondoren haren subiranotasunak hondarrik utzi ez balu \u2014foru sistema deritzona\u2014, hizkuntza hilen artean beste bat izango litzateke euskara, ia ziur\u00bb.<\/p>\n Identitateari buruzko atalean, Martinez Garatek hizpidera dakar nazio kontzientziari bizirik iraunaraztearen garrantzia, menderatzailearen estrategiei ez amore emateko. \u00abGizarte menderatu batek ez badu proposatzen bere egintza eta tokien memoria historiko propiorik, haien tokia hartuko dute, modu automatikoan eta berehala, egitura politiko garaileari dagokion gizartearen egintza eta tokiak. Hala bizi izan dugu euskaldunok eguneroko bizimodurik arruntenean. Gure gizartea iruditeria gaitzesgarri baten bidez agertu izan dute: basa baina noble agertu izan dute euskalduna; tonto samarra baina bizkorra zenbait zereginetarako; agian, bat edo beste, bertsolari; eta, batik bat, zeharo abarkadun. Espainolak eta frantsesak, ordea, errege, jeneral, presidente, zientzialari, literato, musikari eta pintore agertu izan dituzte. Intoxikazio \u00abez-identitarioaren\u00bb erakusgarri ederra. [\u2026] Bestela esanda: ez baldin bagara gai ikuspegi propio bat izateko, gure zentraltasun bat izateko \u2014geografiari edo lurraldeari dagokiena, bai, baina batik bat historiari eta gizarteari dagokiena\u2014, ezinbestean geuretzat hartuko dugu prozesu historiko osoan gure lurraldea konkistatu eta okupatu zutenen zentraltasuna, subiranotasuna ebatsi zigutenen, eta hizkuntza, kultura eta erakunde propioak gutxitu zizkigutenen eta haiei jazarri zitzaizkienen zentraltasuna\u00bb. Azkenik, euskal herriari burua jan diotela du hizpide Paradigma nafarra<\/em>-k: \u00abGu ez gara arazo Espainiarentzat eta Frantziarentzat. Haiek dira benetako arazo guretzat, haiek ditugu arazo, eta haiek eragozten digute garapen normal bat izatea edozein mailatan: hizkuntzan, kulturan, ekonomian, gizartean, eta abarretan. [\u2026] Egunero darabiltzagun hitzak ditugu barreneko pentsamoldearen adierazgarri. Ezin susmatuzkoa da zein mailatarainoko kolonizaziora behartzen gaituzten. [\u2026] Egia tristea da, hain zuzen, Nafarroaren eta Kataluniaren kontra sortutakoa dela gaur egungo sistema politiko espainola. Haien demokrazia errespetatuta, hitzetan eta muinean, sekula ez dugu erabat lortuko, ez haiek eta ez guk, gure nazioa burutan ateratzerik. Betiere osagai sakabanatuak izango gara, haien nahi orokorraren mendekoak\u00bb.<\/p>\n Liburuak, bada, euskal errealitatearen hainbat alderdi ditu hizpide, eta sendotasun eta asertibotasun injekzio halako bat da, pentsamendu ofizialaren kontrako babes ezkutu bat, huraxe transmititzen baitute bozgorailu mediatiko espainolek, itxuraz demokratikoak izanagatik sustrai totalitarioa baitute zoritxarrez. Bada konponbide bat, ordea, eta liburuko esaldi hau ulertzean datza: \u00abHerri baten existentzia objektiboak ez du bermatzen haren iraupena. Horrez gainera, beharrezkoa du boterea erabiltzea, izateko nahia edukitzea eta hori berariaz adieraztea\u00bb.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Un tema recurrente en diversos medios de comunicaci\u00f3n espa\u00f1oles es aquel que dice que el Pa\u00eds Vasco y Catalunya no han tenido jam\u00e1s un Estado propio, con lo cual su historia no podr\u00eda ser considerada una historia nacional dado que se tratar\u00eda de una parte de la historia de Espa\u00f1a. Los espa\u00f1oles, claro est\u00e1, s\u00ed que tendr\u00edan un pasado nacional. Los vascos y los catalanes, en cambio, no. Ello se explicar\u00eda mediante las conclusiones a las que ha llegado el \u00e1mbito cient\u00edfico espa\u00f1ol, despu\u00e9s de m\u00faltiples estudios, seg\u00fan las cuales el origen de Espa\u00f1a se encontrar\u00eda en el Big Bang. Es cierto que la Conferencia Episcopal Espa\u00f1ola mantiene un punto de discrepancia en esta cuesti\u00f3n, ya que considera la creaci\u00f3n del mundo obra de Dios y no la consecuencia de una explosi\u00f3n cosmol\u00f3gica, con lo cual, seg\u00fan ella, Espa\u00f1a no ser\u00eda el fruto de una expansi\u00f3n del universo, sino de una voluntad divina. Pero se trata s\u00f3lo de un matiz intrascendente, ya que, m\u00e1s all\u00e1 de la duda eclesi\u00e1stica de si el nacimiento de Espa\u00f1a se produjo en el primero o en el sexto d\u00eda de la Creaci\u00f3n, es decir, si fue con la creaci\u00f3n de la Tierra o con la creaci\u00f3n de los humanos, tanto la Conferencia Episcopal Espa\u00f1ola como la ciencia coinciden en que la antig\u00fcedad ser\u00eda la misma. <\/p>\n Me temo, por todo ello, que el libro \u201cParadigma nafarra\/El paradigma navarro\u201d, de Luis M\u00aa. Mart\u00ednez Garate, publicado estos d\u00edas por Nabarralde, ser\u00e1 recibido como una herej\u00eda en los ambientes cient\u00edficos y eclesi\u00e1sticos espa\u00f1oles, ya que tiene la osad\u00eda de afirmar con pruebas documentales no s\u00f3lo que los vascos no son espa\u00f1oles sino que tuvieron su Estado hasta que fue ocupado por Espa\u00f1a y Francia. Y adem\u00e1s lo hace de manera di\u00e1fana, ilustrativa y amena con el fin de aumentar la autoestima vasca, de dotarla de argumentos irrebatibles y, en definitiva, de fortalecer su conciencia nacional. En tan s\u00f3lo 115 p\u00e1ginas, que en realidad son la mitad puesto que est\u00e1 en dos idiomas, euskera y espa\u00f1ol, Mart\u00ednez Garate desmonta un mont\u00f3n de t\u00f3picos sobre la pretendida espa\u00f1olidad de los vascos a trav\u00e9s de diversos \u00e1mbitos entre los cuales hallamos la historia, la memoria, la identidad, la naci\u00f3n, el territorio, la lengua y la emancipaci\u00f3n.<\/p>\n En este fragmento, el autor nos habla del Estado de los vascos: \u201cNavarra es el eje de la realidad vasca, su centralidad pol\u00edtica. Por eso es tan importante la memoria de los hechos que acompa\u00f1aron y sustentaron la conquista y la dominaci\u00f3n, de los intentos de asimilaci\u00f3n y de todos los acontecimientos de los siglos XIX, XX y XXI. Navarra es el \u00fanico Estado hist\u00f3rico del pueblo vasco, con todos los atributos y trascendencia que el t\u00e9rmino conlleva. (\u2026) Sin la existencia de un Estado navarro independiente y los restos de su soberan\u00eda tras las conquistas \u2013el llamado sistema foral\u2013, el euskera habr\u00eda pasado casi con seguridad a engrosar la lista de lenguas muertas\u201d.<\/p>\n En el apartado dedicado a la identidad, Mart\u00ednez Garate habla de la importancia de mantener viva la conciencia nacional para no sucumbir a las estrategias del dominador: \u201cSi una sociedad dominada no plantea su propia memoria hist\u00f3rica, de hechos y de lugares, ese espacio ser\u00e1 autom\u00e1tica e inmediatamente ocupado por los de la sociedad correspondiente a la estructura pol\u00edtica dominante. As\u00ed lo experimentamos los vascos en la cotidianeidad m\u00e1s vulgar. A trav\u00e9s del imaginario con el que se ha representado peyorativamente a nuestra sociedad, el vasco aparece bruto, aunque noble; un poco tonto, pero despierto para algunas labores; tal vez alguno, \u201cversolari\u201d y, sobre todo, fundamentalmente aldeano. Espa\u00f1oles y franceses, en cambio, se muestran reyes, generales, presidentes, cient\u00edficos, literatos, m\u00fasicos y pintores. Todo un ejemplo de intoxicaci\u00f3n \u201cno identitaria\u201d. (\u2026) Dicho de otro modo: si no somos capaces de tener un punto de vista propio, nuestra centralidad, geogr\u00e1fica o territorial s\u00ed, pero sobre todo hist\u00f3rica y social, adoptaremos indefectiblemente la de quienes a lo largo del proceso hist\u00f3rico conquistaron y ocuparon nuestro pa\u00eds, le arrebataron su soberan\u00eda y minoraron y persiguieron su lengua, cultura e instituciones pol\u00edticas propias\u201d.<\/p>\n Finalmente, \u201cParadigma nafarra\/El paradigma navarro\u201d aborda el lavado de cerebro a que ha sido sometido el pueblo vasco: \u201cEl problema no somos nosotros para Espa\u00f1a y Francia. Ellos son nuestro problema real, ellos constituyen el problema que nos impide un desarrollo \u201cnormal\u201d a cualquier nivel: ling\u00fc\u00edstico, cultural, econ\u00f3mico, social, etc. (\u2026) Los t\u00e9rminos que utilizamos cotidianamente indican nuestro pensamiento de fondo. La colonizaci\u00f3n a la que estamos sometidos alcanza niveles insospechados. (\u2026) La triste realidad es que el actual sistema pol\u00edtico espa\u00f1ol est\u00e1 creado precisamente contra Navarra y contra Catalunya. Respetando su \u201cdemocracia\u201d, en su letra y en su trasfondo, nunca conseguiremos, ni unos ni otros, nuestra realizaci\u00f3n nacional plena. Siempre seremos elementos dispersos y subordinados a su voluntad \u201cgeneral\u201d.<\/p>\n El libro, como vemos, aborda diferentes aspectos de la realidad vasca y constituye una inyecci\u00f3n de firmeza y asertividad como escudo de protecci\u00f3n contra el pensamiento oficial, que es aquel que transmiten los grandes altavoces medi\u00e1ticos espa\u00f1oles cuya ra\u00edz, pese a su apariencia democr\u00e1tica, es tristemente totalitaria. Hay una soluci\u00f3n, sin embargo, y se encuentra en la comprensi\u00f3n de esta frase del libro: \u201cLa existencia objetiva de un pueblo no es garant\u00eda de su supervivencia. Es necesario adem\u00e1s que ejerza poder, que tenga voluntad de ser y que lo manifieste expl\u00edcitamente\u201d.<\/p>\n Un tema recurrent en diversos mitjans de comunicaci\u00f3 espanyols \u00e9s aquell que diu que Catalunya i el Pa\u00eds Basc no han tingut mai un Estat propi, per la qual cosa la seva hist\u00f2ria no podria ser considerada una hist\u00f2ria nacional, at\u00e8s que es tractaria d’una part de la hist\u00f2ria d’Espanya. Els espanyols, \u00e9s clar, s\u00ed que en tindrien, de passat nacional. Els bascos i els catalans, en canvi, no. Aix\u00f2 s’explicaria gr\u00e0cies a les conclusions a qu\u00e8 ha arribat l’\u00e0mbit cient\u00edfic espanyol, despr\u00e9s de m\u00faltiples investigacions, segons les quals l’origen d’Espanya es trobaria en el Big Bang. \u00c9s cert que la Confer\u00e8ncia Episcopal Espanyola mant\u00e9 un punt de discrep\u00e0ncia en aquesta q\u00fcesti\u00f3, ja que considera la creaci\u00f3 del m\u00f3n obra de D\u00e9u i no pas la conseq\u00fc\u00e8ncia d’una explosi\u00f3 cosmol\u00f2gica, ra\u00f3 per la qual, segons ella, Espanya no seria el fruit d’una expansi\u00f3 de l’univers, sin\u00f3 d’una voluntat divina. Per\u00f2 es tracta nom\u00e9s d’un mat\u00eds intranscendent, ja que, m\u00e9s enll\u00e0 del dubte eclesi\u00e0stic de si el naixement d’Espanya es va produir en el primer o en el sis\u00e8 dia de la Creaci\u00f3, \u00e9s a dir, si va ser amb la creaci\u00f3 de la Terra o amb la creaci\u00f3 dels humans, tant la Confer\u00e8ncia Episcopal Espanyola com la ci\u00e8ncia coincideixen en qu\u00e8 l’antiguitat seria la mateixa.<\/p>\nParadigma navarro<\/strong><\/strong><\/h2>\n
El paradigma nacional<\/h1>\n