{"id":25593,"date":"2011-11-21T10:45:39","date_gmt":"2011-11-21T08:45:39","guid":{"rendered":"https:\/\/nabarralde.eus\/emakumeek-ere\/"},"modified":"2011-11-21T10:45:39","modified_gmt":"2011-11-21T08:45:39","slug":"emakumeek-ere","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/emakumeek-ere\/","title":{"rendered":"Emakumeek ere"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

\n

H<\/span>ARTU mesedez tartetxo bat, irakurle estimatu hori, honako galdera honen inguruan gogoeta egiteko. Euskal Herriko historiaren protagonista izan diren zenbat izen ezagutzen dituzu? Saiatu gogoratzen horietako batzuk.<\/p>\n

Agian kazetari honi gertatu zaion gauza bera pasako zaizu. Pertsonaia historiko horiek gogoratzen hasi, eta burura datozkizun gehienak gizonezkoak direla konturatu! Jose Antonio Agirre, Andres de Urdaneta, Antso VI.a Jakituna, Joxe Miel Barandiaran, Bernardo Atxaga, Bernat Etxepare… Baina non dira emakumeak?<\/p>\n

Gabezia horretaz jabetuta, ekimen berritzaile eta kitzikagarria abian jarri du Eusko Ikaskuntzak. Abenduaren 3ko Euskararen Nazioarteko Eguna baliatuz, \u00abEuskal Herriko historia markatu duten emakume guztiei omenaldia\u00bb eskaini nahi die erakunde honek. Errekonozimendu hori gauzatzeko hainbat ekintza martxan jarri dituzte, gainera.<\/p>\n

Lola Valverde Lamsfus historialariaren laguntzarekin, euskal historian beren \u00abaztarna\u00bb utzi duten andreen zerrenda egin dute. \u00abGarai ezberdinetako, baita diziplina eta jarduera anitzeko\u00bb izenak bilatzen hasi, eta lista zabala osatzera iritsi dira: 44 lagun, orotara.<\/p>\n

Kopuru esanguratsu horretaz gain, oraindik eta interesgarriagoak dira emazte horien guztien istorioak. Tartean baitira Katalina de Erauso, Dolores Ibarruri, Elbira Zipitria edo Maialen Lujanbio bezalako erreferentzia ezagunak, baina baita historialari ofizialek ahaztutako beste hainbat istorio interesgarri ere. Horren adibide dira Marina Ulazia, XVIII. mendeko ola-emakume azpeitiarra; Kattalin Agirre, nazien aurkako erresistentziako kide lapurtarra; nahiz Eulalia Abaitua, euskal argazkilaritzaren aitzindaria.<\/p>\n

Okasiorako, aipatutako 44 emakume horiek guztiak jasotzen dituen elastikoa diseinatu du Kukuxumusuk eta 180 ale banatuko dituzte euskaltzaleen artean. Horietako bat lortu nahi izanez gero, kamisetan azaltzen diren lau emakumeren inguruan beste hainbeste galdera erantzun behar dira Eusko Ikaskun-tzak horretarako sortu duen web orrian (http:\/\/www.eusko-ikaskun-tza.org\/ene\/). Abenduaren 2a baino lehen erantzun zuzenak ematen dituztenen artean zozketa bat egingo dute antolatzaileek eta abenduaren 3an, Euskararen Nazioarteko Egunean, ezagutzera emango dute irabazleen zerrenda.<\/p>\n

Elastikoa lortzen dutenek paparrean eramango dituzte aurreran-tzean euskal emakume garrantzitsu horien guztien izen eta irudiak -lerro hauen azpian ikus daitekeen moduan-. Eta alboan, honako lema hau: \u00abGaur egungo euskal emakumeon aitzindari, eredu eta bidegileak: guztiak menderaezinak\u00bb.<\/p>\n

l Matilde Uitzi (Huici): <\/strong>Una de las primeras mujeres abogadas del Estado. Miembro del Comit\u00e9 Nacional de Mujeres Antifascistas. Socia del Lyceum Club.<\/p>\n

l Marie Coulon. <\/strong>Conocida como Madame d’Abbadie d’Arrast, esta escritora ocup\u00f3 cargos relevantes en organizaciones feministas francesas.<\/p>\n

l Mar\u00eda de Maeztu. <\/strong>Pionera de la pedagog\u00eda moderna y de la liberaci\u00f3n de la mujer en Espa\u00f1a (Vitoria 1882-Chile 1948).<\/p>\n

l Dolores Ibarruri. <\/strong>(Gallarta 1895-Madrid 1989) Hist\u00f3rica dirigente del Partido Comunista de Espa\u00f1a, sali\u00f3 al exilio al acabar la Guerra Civil y volvi\u00f3 en la Transici\u00f3n.<\/p>\n

l 3 de diciembre. <\/strong>Para conmemorar el D\u00eda Internacional del Euskera (Euskararen Nazioarteko Eguna) de este a\u00f1o, la Sociedad de Estudios Vascos, Eusko Ikaskuntza, rinde homenaje a las mujeres que han marcado la historia de Euskal Herria.<\/p>\n

l Concurso. <\/strong>Se sortear\u00e1n 180 camisetas dise\u00f1adas por Kukuxumusu entre los que contesten bien al cuestionario (http:\/\/www.eusko-ikaskuntza.org\/ene\/) sobre las mujeres que aparecen en el dibujo.<\/strong><\/p>\n

l 44 nombres propios. <\/strong>Matilde Uitzi (Huici), Tomasa Lauzirika, Julia Alvarez Resano, Juana II Labrit, Frantziska Iratxeta, Inesa de Gaxen, Kasilda Hernaez, Madalen Jauregiberri (Madeleine Jaureguiberry), Bitxori Etxaluz, Elbira Zipitria, Marie Coulon, Ernestina Champourcin, Margarita de Valois (Margarita de Navarra), Benita Asas Manterola, Ana Belasko (Ana de Velasco), Bizenta Mogel (Vicenta Antonia Moguel), Marina Ulazia, Katarina Bourbon (Catalina de Borbon), Polixene Trabudua, Kristina Etxaluz, Emiliana Zubeldia, Madalen Larralde (Madeleine), Todda Azenariz (Toda Aznarez), Maria de Maeztu, Juana de Asbaje (Sor Juana In\u00e9s de la Cruz), Dolores Ibarruri, Korisanda Andoins (Corisande), Maravillas Lanberto (Lamberto), Teresa Cabarrus, Kattalin Agirre (Aguirre), Maialen Lujanbio, Maria Hoztako, Alexandrina Izko, Maria Goiri (Goyri), Josepa Sarralde, Eulalia Abaitua, Katalina de Erauso (La Monja Alf\u00e9rez), Martina Ibaibarriaga, Marga And\u00fcraine (Marga de Andurain), Julene Azpeitia, Maria Arangola, Oneka Durr, Rita Barrenetxea, Lurdes Iriondo.<\/p>\n

l Kattalin Agirre.<\/strong> Nacida en Ziburu, fue miembro de la Red Com\u00e8te, distinguida por ayudar a cruzar el Bidasoa a los aviadores aliados ca\u00eddos en la II Guerra Mundial.<\/p>\n

l Juana III Labrit.<\/strong> Reina de Navarra (siglo XVI). Hizo oficial el protestantismo en sus dominios y mand\u00f3 traducir la Biblia al euskera por Joanes Lizarraga.<\/p>\n

l Ernestina Champourcin.<\/strong> Poetisa alavesa de gran calidad (Vitoria 1905-Madrid 1999). Por su adscripci\u00f3n republicana estuvo exiliada en Toulouse, Par\u00eds y Mexico. Regres\u00f3 a Madrid en la Transici\u00f3n.<\/p>\n

l Maialen Lujanbio.<\/strong> Destacada bertsolari, la primera mujer en ganar el Campeonato de Bertsoraris de Euskal Herria en la edici\u00f3n de 2009.<\/p>\n

l Inesa de Gaxen.<\/strong> Natural de Baja Navarra, fue acusada de brujer\u00eda en Hondarribia, pero no admiti\u00f3 serlo. Al final, fue quemada en la hoguera en\u00a0 el siglo XVII.<\/p>\n

l Margarita de Valois.<\/strong> (1492-1549). M\u00e1s conocida como Margarita de Navarra, apoy\u00f3 a los reformistas religiosos de los que formaba parte y escribi\u00f3 obras muy notables como El Heptamer\u00f3n.<\/p>\n

l Eulalia Abaitua. <\/strong>Pionera de la fotograf\u00eda vasca (Bilbao 1853- 1943).<\/p>\n

l Kasilda Hernaez.<\/strong> Miliciana anarquista que destac\u00f3 por su valor en la defensa de Donostia en los d\u00edas del alzamiento franquista.<\/p>\n

l Benita Asas Manterola.<\/strong> Sufragista, pedagoga, presidenta de la ANME, dirigi\u00f3 diversas publicaciones feministas (Donostia, 1873-Bilbao, 1968).<\/p>\n

l Katalina de Erauso<\/strong> (La monja Alf\u00e9rez).(Donostia 1592- M\u00e9xico 1650) Vivi\u00f3 numerosas aventuras bajo la apariencia de hombre.<\/p>\n

l Bitxori Etxaluz.<\/strong> Activista republicana de Eibar. Fue ella quien llev\u00f3 a su municipio, desde Bilbao, la noticia de que se iba a proclamar la II Rep\u00fablica.<\/p>\n

l Ana Belasko (Ana de Velasco).<\/strong>Defensora de la fortaleza de Marcilla contra los castellanos que pretend\u00edan derribarla en 1516.<\/p>\n

l Rita Barrenetxea.<\/strong>(Bilbao 1750, Madrid 1795). Ilustrada del c\u00edrculo de Pe\u00f1aflorida, form\u00f3 parte de la Real Sociedad Matritense de Amigos del Pa\u00eds.<\/p>\n

l Elbira Zipitria.<\/strong> Pedagoga guipuzcoana (1906-1982), destac\u00f3 por su labor en la clandestinidad en la ense\u00f1anza del euskera.<\/p>\n

l Polixene Trabudua.<\/strong> C\u00e9lebre oradora nacionalista vizcaina (1912-2004).<\/p>\n

l Lurdes Iriondo.<\/strong>Cantautora y escritora (Donostia, 1937-Urnieta, 2005). Form\u00f3 parte del grupo Ez Dok Hamairu, renovador de la canci\u00f3n vasca.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

http:\/\/www.noticiasdegipuzkoa.com\/2011\/11\/20\/ocio-y-cultura\/cultura\/emakumeek-ere-euskal<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

HARTU mesedez tartetxo bat, irakurle estimatu hori, honako galdera honen inguruan gogoeta egiteko. Euskal Herriko historiaren protagonista izan diren zenbat izen ezagutzen dituzu? Saiatu gogoratzen horietako batzuk. Agian kazetari honi gertatu zaion gauza bera pasako zaizu. Pertsonaia historiko horiek gogoratzen hasi, eta burura datozkizun gehienak gizonezkoak direla konturatu! Jose Antonio Agirre, Andres de Urdaneta, Antso […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[79],"tags":[],"class_list":["post-25593","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nabarmena"],"yoast_head":"\nEmakumeek ere - Nabarralde<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Emakumeek ere euskal Euskal Herrian mendeetan zehar jazo diren gertakari eta aldaketen protagonistak ezagutzera emateko ekimena abian jarri du eusko ikaskuntzak, abenduaren 3ra begira\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/nabarralde.eus\/emakumeek-ere\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Emakumeek ere - Nabarralde\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Emakumeek ere euskal Euskal Herrian mendeetan zehar jazo diren gertakari eta aldaketen protagonistak ezagutzera emateko ekimena abian jarri du eusko ikaskuntzak, abenduaren 3ra begira\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/nabarralde.eus\/emakumeek-ere\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Nabarralde\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/nabarraldefundazioa\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2011-11-21T08:45:39+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Nabarralde\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@Nabarralde\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@Nabarralde\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Joseba Imaz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/emakumeek-ere\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/emakumeek-ere\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Nabarralde\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56\"},\"headline\":\"Emakumeek ere\",\"datePublished\":\"2011-11-21T08:45:39+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/emakumeek-ere\\\/\"},\"wordCount\":976,\"commentCount\":0,\"articleSection\":[\"Nabarmena\"],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/emakumeek-ere\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/emakumeek-ere\\\/\",\"name\":\"Emakumeek ere - Nabarralde\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2011-11-21T08:45:39+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56\"},\"description\":\"Emakumeek ere euskal Euskal Herrian mendeetan zehar jazo diren gertakari eta aldaketen protagonistak ezagutzera emateko ekimena abian jarri du eusko ikaskuntzak, abenduaren 3ra begira\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/emakumeek-ere\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/emakumeek-ere\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/emakumeek-ere\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/es\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Emakumeek ere\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/\",\"name\":\"Nabarralde\",\"description\":\"Kultur Ekimenak eta Sustapenak\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56\",\"name\":\"Nabarralde\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Nabarralde\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/es\\\/author\\\/nagusia\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Emakumeek ere - Nabarralde","description":"Emakumeek ere euskal Euskal Herrian mendeetan zehar jazo diren gertakari eta aldaketen protagonistak ezagutzera emateko ekimena abian jarri du eusko ikaskuntzak, abenduaren 3ra begira","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/nabarralde.eus\/emakumeek-ere\/","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"Emakumeek ere - Nabarralde","og_description":"Emakumeek ere euskal Euskal Herrian mendeetan zehar jazo diren gertakari eta aldaketen protagonistak ezagutzera emateko ekimena abian jarri du eusko ikaskuntzak, abenduaren 3ra begira","og_url":"https:\/\/nabarralde.eus\/emakumeek-ere\/","og_site_name":"Nabarralde","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/nabarraldefundazioa","article_published_time":"2011-11-21T08:45:39+00:00","author":"Nabarralde","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@Nabarralde","twitter_site":"@Nabarralde","twitter_misc":{"Escrito por":"Joseba Imaz","Tiempo de lectura":"5 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/emakumeek-ere\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/emakumeek-ere\/"},"author":{"name":"Nabarralde","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#\/schema\/person\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56"},"headline":"Emakumeek ere","datePublished":"2011-11-21T08:45:39+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/emakumeek-ere\/"},"wordCount":976,"commentCount":0,"articleSection":["Nabarmena"],"inLanguage":"es"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/emakumeek-ere\/","url":"https:\/\/nabarralde.eus\/emakumeek-ere\/","name":"Emakumeek ere - Nabarralde","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#website"},"datePublished":"2011-11-21T08:45:39+00:00","author":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#\/schema\/person\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56"},"description":"Emakumeek ere euskal Euskal Herrian mendeetan zehar jazo diren gertakari eta aldaketen protagonistak ezagutzera emateko ekimena abian jarri du eusko ikaskuntzak, abenduaren 3ra begira","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/emakumeek-ere\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/nabarralde.eus\/emakumeek-ere\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/emakumeek-ere\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Emakumeek ere"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#website","url":"https:\/\/nabarralde.eus\/","name":"Nabarralde","description":"Kultur Ekimenak eta Sustapenak","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/nabarralde.eus\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#\/schema\/person\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56","name":"Nabarralde","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g","caption":"Nabarralde"},"url":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/author\/nagusia\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25593","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25593"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25593\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25593"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25593"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25593"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}