{"id":25351,"date":"2011-10-06T08:19:11","date_gmt":"2011-10-06T06:19:11","guid":{"rendered":"https:\/\/nabarralde.eus\/orain-dela-19000-urteko-bisonte-baten-garezurra-aurkitu-dute-mutrikun\/"},"modified":"2011-10-06T08:19:11","modified_gmt":"2011-10-06T06:19:11","slug":"orain-dela-19000-urteko-bisonte-baten-garezurra-aurkitu-dute-mutrikun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/orain-dela-19000-urteko-bisonte-baten-garezurra-aurkitu-dute-mutrikun\/","title":{"rendered":"Orain dela 19.000 urteko bisonte baten garezurra aurkitu dute Mutrikun"},"content":{"rendered":"<p><strong>Zatika topatu dute, eta osatu egin dute; Iberiako Penintsulan espezie horretan dagoen pieza oso bakarra da<\/strong><\/p>\n<p><em><img decoding=\"async\" style=\"margin-bottom: 5px; margin-right: 15px; float: left;\" alt=\"berria\" src=\"http:\/\/berria.info\/argazkiak_papera\/BERRIA\/d20111006\/p035_f01.jpg\" \/>Bison priscus<\/em> espezieko bisonte baten garezurra aurkitu dute  Mutrikun (Gipuzkoa), Kiputz IX aztarnategian. Orain dela 19.000 urte  inguru Mutrikuko leize batera erori, eta haren eskeletoa zatikatu egin  zen. 2006. urtean topatu zuten Munibe taldeko kideek, eta urteetako  lanaren ondorioz, garezurra pieza bakar batean aurkeztu dute orain.<\/p>\n<p>Pedro  Casta\u00f1osek, Aranzadi zientzia elkarteko paleontologoak, pieza \u00abbakar  eta berezi\u00bb gisa definitu du, Iberiako Penintsulan eta Europa  mendebaldean dauden espezie horretako garezurren artean hoberen  kontserbatuta dagoena delako. \u00abHorrelakoetan paleontologook esan  dezakegu ametsetako batzuk betetzen zaizkigula\u00bb. Egindako lanak  zortearekin eta kasualitatearekin batera tarteka \u00abhorrelako opariak\u00bb  dakartzala gaineratu du.<\/p>\n<p><strong>Aurkikuntza gehiago<\/strong><\/p>\n<p>Estepako  bisonteak Europan eta Asiako iparraldean bizi ziren; duela 10.000 urte  galdu zen espeziea, azken glaziazioarekin. 800 eta 900 kilo artean  pisatzen zuten, eta egungo bisonte europar eta amerikarrak  historiaurreko espezie horretatik etor daitezkeela jakinarazi dute.  Neanderthalgo gizakiak eta <em>Homo sapiens<\/em>-ak ehizatzen zuten; Mutrikun aurkitutako bisontea, ordea, erorita hil zen.<\/p>\n<p>Bisontearen  pieza aurkeztu zuten atzo; hala ere, aztarnategi horretan beste batzuk  ere badaudela ohartarazi du Casta\u00f1osek. Orain arte bisonteen 18 pieza,  elur oreinen 23 aztarna eta oreinen beste 48 aurkitu dituzte. Hartzenak,  ahuntzenak, azerienak eta lehoikume batenak ere topatu dituzte. Elur  oreinen piezen aurkikuntzak aipatu ditu bereziki Casta\u00f1osek, animalia  horien eskeletoak \u00abosorik\u00bb baitaude. \u00abEspezie horretan penintsulan  dagoen bilduma garrantzitsuena\u00bb izango dela iragarri du.  <\/p>\n<p>Lau  bider egin dituzte indusketak aztarnategian, eta guztira hainbat  espezietako 12.000 fosil baino gehiago aurkitu dituzte arkeologoek;   guztiak ia osorik daude.<\/p>\n<p><a title=\"Berria\" href=\"http:\/\/paperekoa.berria.info\/plaza\/2011-10-06\/035\/001\/orain_dela_19000_urteko_bisonte_baten_garezurra_aurkitu_dute_mutrikun.htm\">http:\/\/paperekoa.berria.info\/plaza\/2011-10-06\/035\/001\/orain_dela_19000_urteko_bisonte_baten_garezurra_aurkitu_dute_mutrikun.htm<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zatika topatu dute, eta osatu egin dute; Iberiako Penintsulan espezie horretan dagoen pieza oso bakarra da Bison priscus espezieko bisonte baten garezurra aurkitu dute Mutrikun (Gipuzkoa), Kiputz IX aztarnategian. Orain dela 19.000 urte inguru Mutrikuko leize batera erori, eta haren eskeletoa zatikatu egin zen. 2006. urtean topatu zuten Munibe taldeko kideek, eta urteetako lanaren ondorioz, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[79],"tags":[],"class_list":["post-25351","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nabarmena"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.7 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Orain dela 19.000 urteko bisonte baten garezurra aurkitu dute Mutrikun - Nabarralde<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Zatika topatu dute, eta osatu egin dute; Iberiako Penintsulan espezie horretan dagoen pieza oso bakarra da\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/nabarralde.eus\/orain-dela-19000-urteko-bisonte-baten-garezurra-aurkitu-dute-mutrikun\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Orain dela 19.000 urteko bisonte baten garezurra aurkitu dute Mutrikun - Nabarralde\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Zatika topatu dute, eta osatu egin dute; Iberiako Penintsulan espezie horretan dagoen pieza oso bakarra da\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/nabarralde.eus\/orain-dela-19000-urteko-bisonte-baten-garezurra-aurkitu-dute-mutrikun\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Nabarralde\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/nabarraldefundazioa\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2011-10-06T06:19:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/berria.info\/argazkiak_papera\/BERRIA\/d20111006\/p035_f01.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Nabarralde\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@Nabarralde\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@Nabarralde\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Maite Alustiza\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"1 minuto\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/orain-dela-19000-urteko-bisonte-baten-garezurra-aurkitu-dute-mutrikun\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/orain-dela-19000-urteko-bisonte-baten-garezurra-aurkitu-dute-mutrikun\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Nabarralde\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56\"},\"headline\":\"Orain dela 19.000 urteko bisonte baten garezurra aurkitu dute Mutrikun\",\"datePublished\":\"2011-10-06T06:19:11+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/orain-dela-19000-urteko-bisonte-baten-garezurra-aurkitu-dute-mutrikun\\\/\"},\"wordCount\":265,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/orain-dela-19000-urteko-bisonte-baten-garezurra-aurkitu-dute-mutrikun\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/berria.info\\\/argazkiak_papera\\\/BERRIA\\\/d20111006\\\/p035_f01.jpg\",\"articleSection\":[\"Nabarmena\"],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/orain-dela-19000-urteko-bisonte-baten-garezurra-aurkitu-dute-mutrikun\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/orain-dela-19000-urteko-bisonte-baten-garezurra-aurkitu-dute-mutrikun\\\/\",\"name\":\"Orain dela 19.000 urteko bisonte baten garezurra aurkitu dute Mutrikun - Nabarralde\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/orain-dela-19000-urteko-bisonte-baten-garezurra-aurkitu-dute-mutrikun\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/orain-dela-19000-urteko-bisonte-baten-garezurra-aurkitu-dute-mutrikun\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/berria.info\\\/argazkiak_papera\\\/BERRIA\\\/d20111006\\\/p035_f01.jpg\",\"datePublished\":\"2011-10-06T06:19:11+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56\"},\"description\":\"Zatika topatu dute, eta osatu egin dute; Iberiako Penintsulan espezie horretan dagoen pieza oso bakarra da\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/orain-dela-19000-urteko-bisonte-baten-garezurra-aurkitu-dute-mutrikun\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/orain-dela-19000-urteko-bisonte-baten-garezurra-aurkitu-dute-mutrikun\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/orain-dela-19000-urteko-bisonte-baten-garezurra-aurkitu-dute-mutrikun\\\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\\\/\\\/berria.info\\\/argazkiak_papera\\\/BERRIA\\\/d20111006\\\/p035_f01.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\\\/\\\/berria.info\\\/argazkiak_papera\\\/BERRIA\\\/d20111006\\\/p035_f01.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/orain-dela-19000-urteko-bisonte-baten-garezurra-aurkitu-dute-mutrikun\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/es\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Orain dela 19.000 urteko bisonte baten garezurra aurkitu dute Mutrikun\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/\",\"name\":\"Nabarralde\",\"description\":\"Kultur Ekimenak eta Sustapenak\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56\",\"name\":\"Nabarralde\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Nabarralde\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/es\\\/author\\\/nagusia\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Orain dela 19.000 urteko bisonte baten garezurra aurkitu dute Mutrikun - Nabarralde","description":"Zatika topatu dute, eta osatu egin dute; Iberiako Penintsulan espezie horretan dagoen pieza oso bakarra da","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/nabarralde.eus\/orain-dela-19000-urteko-bisonte-baten-garezurra-aurkitu-dute-mutrikun\/","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"Orain dela 19.000 urteko bisonte baten garezurra aurkitu dute Mutrikun - Nabarralde","og_description":"Zatika topatu dute, eta osatu egin dute; Iberiako Penintsulan espezie horretan dagoen pieza oso bakarra da","og_url":"https:\/\/nabarralde.eus\/orain-dela-19000-urteko-bisonte-baten-garezurra-aurkitu-dute-mutrikun\/","og_site_name":"Nabarralde","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/nabarraldefundazioa","article_published_time":"2011-10-06T06:19:11+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/berria.info\/argazkiak_papera\/BERRIA\/d20111006\/p035_f01.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"Nabarralde","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@Nabarralde","twitter_site":"@Nabarralde","twitter_misc":{"Escrito por":"Maite Alustiza","Tiempo de lectura":"1 minuto"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/orain-dela-19000-urteko-bisonte-baten-garezurra-aurkitu-dute-mutrikun\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/orain-dela-19000-urteko-bisonte-baten-garezurra-aurkitu-dute-mutrikun\/"},"author":{"name":"Nabarralde","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#\/schema\/person\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56"},"headline":"Orain dela 19.000 urteko bisonte baten garezurra aurkitu dute Mutrikun","datePublished":"2011-10-06T06:19:11+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/orain-dela-19000-urteko-bisonte-baten-garezurra-aurkitu-dute-mutrikun\/"},"wordCount":265,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/orain-dela-19000-urteko-bisonte-baten-garezurra-aurkitu-dute-mutrikun\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/berria.info\/argazkiak_papera\/BERRIA\/d20111006\/p035_f01.jpg","articleSection":["Nabarmena"],"inLanguage":"es"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/orain-dela-19000-urteko-bisonte-baten-garezurra-aurkitu-dute-mutrikun\/","url":"https:\/\/nabarralde.eus\/orain-dela-19000-urteko-bisonte-baten-garezurra-aurkitu-dute-mutrikun\/","name":"Orain dela 19.000 urteko bisonte baten garezurra aurkitu dute Mutrikun - Nabarralde","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/orain-dela-19000-urteko-bisonte-baten-garezurra-aurkitu-dute-mutrikun\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/orain-dela-19000-urteko-bisonte-baten-garezurra-aurkitu-dute-mutrikun\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/berria.info\/argazkiak_papera\/BERRIA\/d20111006\/p035_f01.jpg","datePublished":"2011-10-06T06:19:11+00:00","author":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#\/schema\/person\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56"},"description":"Zatika topatu dute, eta osatu egin dute; Iberiako Penintsulan espezie horretan dagoen pieza oso bakarra da","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/orain-dela-19000-urteko-bisonte-baten-garezurra-aurkitu-dute-mutrikun\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/nabarralde.eus\/orain-dela-19000-urteko-bisonte-baten-garezurra-aurkitu-dute-mutrikun\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/orain-dela-19000-urteko-bisonte-baten-garezurra-aurkitu-dute-mutrikun\/#primaryimage","url":"http:\/\/berria.info\/argazkiak_papera\/BERRIA\/d20111006\/p035_f01.jpg","contentUrl":"http:\/\/berria.info\/argazkiak_papera\/BERRIA\/d20111006\/p035_f01.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/orain-dela-19000-urteko-bisonte-baten-garezurra-aurkitu-dute-mutrikun\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Orain dela 19.000 urteko bisonte baten garezurra aurkitu dute Mutrikun"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#website","url":"https:\/\/nabarralde.eus\/","name":"Nabarralde","description":"Kultur Ekimenak eta Sustapenak","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/nabarralde.eus\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#\/schema\/person\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56","name":"Nabarralde","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g","caption":"Nabarralde"},"url":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/author\/nagusia\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25351","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25351"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25351\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25351"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25351"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25351"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}