![](\"http:\/\/www.kronika.net\/uploads\/kronika\/g_100206xabiergaztelua.jpg\")
<\/p>\n
Euskal herriko historian ba\u00adrrena ibiltzeko aukera izan\u00ad\u00adgo da datozen egunetan hernanin. hernaniko udalak eta amaiur 1512-2012-nafa\u00adrroa bizirik elkarteak antolatuta, bost solasaldi izango dira biterin, arratsaldeko 20:00e\u00adtan hasita. lehenengoa datorren asteartean, otsailaren 9an izango da, gipuz\u00adkoa, biz\u00adkaia eta arabaren ga\u00adleraraino arituko dira: ixga\u00adrren mendetik 1300 urtera. Angel Rekalde nabarraldeko kidea izango da hizlaria. bes\u00adte so\u00adla\u00adsaldi bat ere izango da da\u00adtorren astean; zehazki ostegunean, hilaren 11n, eta az\u00adter\u00adtuko da historiaurretik ixga\u00ad\u00adrren mendera arteko ga\u00adraia, hau da, iru\u00f1eako erre\u00adsuma\u00adren sorrerainokoa. be\u00f1i agirre hernaniarrak emango ditu azalpenak. berau ere nabarraldeko kidea da.
hilaren 16an, berriz, na\u00adfarroa garaiaren konkista izan\u00adgo dute hizketagai. 1512 urtean zentratuko dira eta ai\u00adtzin\u00adda\u00adriak eta ondorioak azalduko dituzte. handik bi egunetara, hilaren 18an eman\u00adgo zaio ja\u00adrraipena la\u00adpurdi, baxe\u00adnabarre eta zu\u00adberoa frantzia\u00adpean geratu zi\u00adreneko kontaketarekin. eta az\u00adken solasaldia hilaren 23an izango da eta bertan azalduko dira soberaniaren aztarnak.
solasaldiak dohainik dira, baina aurretik izena eman behar zen. <\/p>\n
1512-2012, nafarroa bizirik elkartearen sentsibilizazio kanpaina <\/strong> \u00abfaltsifikazioei aurre\u00bb <\/strong> \u00a0<\/p>\n Otsailaren 16an, asteartean, hirugarren solasaldiaren txanda izango da: nafarroa garaiaren konkista. aitzindariak eta ondorioak izenekoa, eta 1512 urtera eramango gaituzte azalpenek. bertan kontatuko dute hernani noiz eta zergatik erre zen, besteak beste. solasaldira joateko aukerarik ez dutenek hementxe dute garai hartako egoeraren azalpen txiki bat. be\u00f1i agirre nabarraldeko ki\u00addeak kontatu dizkio kroni\u00adka\u00adri solasaldiaren xehetasunak. <\/p>\n hernani erre, gaztelarrek laguntzarik ez jasotzeko<\/strong> benetako asmoa, nafarroa menperatzea<\/strong> inbasioa, aita santuaren bulda aitzaikiatzat hartuta<\/strong> kapitulazioa eta inkisizioa<\/strong>
1512-2012, nafarroa bizirik elkartea helburu jakinarekin sortu da, nabarraldek bultzatua eta hainbat pertsonaia publikok babestua. \u00ab2012 urtean, 500 urte beteko dira 1512ko konkistatik, hau da, historiaren manipulazioak ituntzat aurkeztu digun inbasiotik. luzea da nafar erresumak jasan dituen erasoen zerrenda, baina 1512koa garrantzitsuena izan zen, eta galdutako askatasunaren ikur bilakatu da. eta jadanik iragarrita dago agintariek historia berriz ere manipulatuko du\u00adte\u00adla. herriaren kontzien\u00adtzia\u00a0 fal\u00adtsutuko dute, 500 urte be\u00adtetzera doan biolentzia-egoera bat lausotzen ahaleginduko dira\u00bb, diote 1512-2012 na\u00adfarroa bizirik elkarteko kideek. eta horren harira antolatu dituzte her\u00adnanin egitekoak diren bost solasaldi ho\u00adriek. herri ezberdinetan egiten ari diren sentsibilizazio kan\u00adpai\u00adnaren barru\u00adan, hain zuzen. <\/p>\n
\u00absentsibilizazio kanpaina honekin jendarteari deia egin nahi zaio 1512ko konkistaren 500garren urteurrena gainean dugula, gure historiaren oroitzapena berreskuratzeko, eta, beraz, faltsifikazioei aurre egiteko\u00bb, gaineratu dute. eta azaldu dute kolokan ez dagoela iraganaren inguruko interpretazio bat ala beste, gaur egungo egoera eta etorkizunaren aurreko eztabaida baizik. \u00abmanipulazioak, azken batean, nafarroak erabakitzeko ahotsik ez duen egoera hau legezkotzat jotzeko asmoa du. itunaren ideia faltsuak estali nahi du nafarroa ez dela burujabe, asimilazio prozesuan dagoela, akulturazioan, berezko erakundeak ukatzen direla, bere nortasuna, hizkuntza, kultura…\u00bb.<\/p>\n1512, Hernani erre zuteneko urtea<\/h1>\n
1200 urtean, gasteiz zazpi hilabetez setiatu eta suntsitu ondoren, gaztelarrek honda\u00adrri\u00adbiraino sartu eta hernani beretu egin zuten, beste hainbat herrirekin batera. 1512an, na\u00adfarroa garaia\u00adren inbasio garai\u00adan, hernanik harresiak eta do\u00adrreak zituen inguruan eta\u00a0 kokapen estrategikoa zuenez, hernaniarrek nahi ala nahi ez, parte zuzena hartu behar izan zuten konkistan eta ondorengo sarraskietan.
1512ko uztailean, uru\u00adme\u00adan barrena sartu ziren lehenengo oste espainiarrak iru\u00f1a har\u00adtzera, eta uztailaren 24an erori zen hiriburua. azaroan, nafa\u00adrroako joan albret erregearen eta la palicen osteen adar bat iru\u00f1a berreskuratzeko guduan ari zen berriro. eta bien bitartean, beste adar ba\u00adtek irun, oiar\u00adtzun, erren\u00adteria eta hernani har\u00adtu eta erre egin zituen iru\u00ad\u00f1an gotortuak ziren gaztelarrek laguntzarik jaso ez zezaten. \u00a0<\/p>\n
1512ko urtean, gaztelan, joa\u00adna eroa zen erregina titularra, baina, honen eroaldia zela-eta, bere aita fernando ii.a ara\u00adgoikoak gobernatzen zuen (ka\u00adtolikoa, faltsarioa edota inki\u00adsidorea ere deitua). urte har\u00adtan, frantziako luis xii.a\u00adren eta aragoiko fernando ii.aren arteko gerra piztu zen. ingalaterrak ere bazuen honetan interesik, espainiarra ga\u00adrai\u00adlea izanez ge\u00adro, ehun ur\u00adteko gerran galdutako aki\u00adtania berreskuratuko bai\u00adtzuen.
hori horrela, fernando ii.ak ingalaterrako erregearekin hitzarmena egin zuen frantziarren kontra. hala eta guztiz ere, aragoi-gaztelako erresumaren benetako asmoa ez zen frantziarren kontra aritzea, nafarroa haien pean jartzea baizik. nafarroako erresuma oso egoera ahulean zegoen militar arloan eta gainera, egungo araba, bizkaia eta gipuzkoako lur gehiena gaztelaren pean zegoen 1200eko inbasioez geroztik. <\/p>\n
fernando ii.a aragoikoak\u00a0 julio ii.a aita santuak emandako \u00b4pastor ille caelestis` delako bulda aitzakiatzat hartuta, na\u00adfarroa garaiaren inbasioa mar\u00adtxan jarri zuen.\u00a0 bulda hori, or\u00addea, ez zen existitzen. geroztik eginarazia da.
uztailaren 10ean, donosti\u00adal\u00addean zeuden oste espainiarrak urumea ibaian gora egin eta goizuetan barrena sartu ziren. ekialdetik, berriz, tara\u00adzo\u00adna eta erriberritik abiatu zi\u00adren erronkarialdeko ihesbidea mozteko asmoz. hilaren 17an, fernando ii.ak albako dukeari agindu zion gasteiztik atera eta iru\u00f1arantz abiatzeko.
uztailaren 24an, fer\u00adnando logro\u00f1on zain zegoela, si\u00adnatu zen iru\u00f1ako kapitulazi\u00adoa eta joan iii.a albret eta ka\u00adtalina i.a nafarroako errege-erre\u00adginak ihes egin zuten biar\u00adnora. gaztelarrek espaini\u00adako zaindariaren eguna, santi\u00ada\u00adgo eguna, aukeratu zuten iru\u00ad\u00f1an sartzeko: uztailaren 25a.\u00a0 gainera, 1512ko abuztuaren hasieran, al\u00adba\u00adko dukearen os\u00adteak doni\u00adbane garazin sartu ziren.<\/p>\n
fernando ii.ak nafar hiritarrak bere alde jartzea nahi izan zuen, horregatik,\u00a0 nafa\u00adrroako funtzionario eta jaun\u00adtxoen pribilejioak errespetatuko zituela zin egin zuen iru\u00f1ako kapitulazioan. baina, ez zituen garrantzizko karguak nafarren eskuetan jarri. gainera, cisneros kardinalak gaztelu eta dorreak suntsiarazi zituen nafarrei birkonkistarako aukera galarazteko, he\u00adrriak sakeatu zituen, emakumezkoak bortxatu, jendea torturatu, hil. villalba jeneral es\u00adpai\u00adniarrak \u00b4herriari izu osa\u00adsun\u00ad\u00adtsua inposatzea beharrezkoa zela` esan zuen.
1512ko irailaren 21ean, erro\u00admako elizaren laguntzaz, fer\u00adnan\u00addok inkisizio santua\u00adren tri\u00adbu\u00adnal modernoa ezarri zuen. in\u00adki\u00adsizioak ehunka nafar sutan bi\u00adzirik erretzera kondenatu zituen.
azken ahalegina 1521ean<\/strong>
iru\u00f1a eta donibane garazi erori ondoren, gainerako na\u00adfar herriak ere segidan erori ziren, baina, ez borroka borti\u00adtzetan inbasoreei aurre egin ga\u00adbe. gainera, ondorengo ur\u00adte\u00adetan ere, nafarroa garaia berreskuratzeko nafar-biarnesen ahaleginak etengabeak izan ziren.
azkenekoa 1521ean hasi zen, jauntxo gaztelarrek ko\u00admu\u00adneroekin zuten guda zibila aprobetxatuta. oste nafarrek mai\u00adatzean berreskuratu zuten iru\u00f1a eta bertan zauritu zuten gaz\u00adtelarren alde ari zen loio\u00adla\u00adko i\u00f1igo. nafarrek logro\u00f1o har\u00ad\u00adtzea ere lortu zuten, baina, os\u00adte gaztelarrak komuneroen kon\u00adtrako gudu\u00adan garaile izan on\u00addoren, nafarren aurka bildu zi\u00adren berriro. noaingo sarraski\u00ada (1521-vi-30), amai\u00adur\u00adko setioa (1522-vii-19) eta hon\u00addarribia\u00adko galerarekin (1524-iii-25) amaitu ziren nafa\u00adrroa garaia berres\u00adkura\u00adtzeko ahaleginak. <\/p>\n