Aste honetan I\u00f1igo Saldisek eta Xabier Minak Nabarralden argitaratutako bi artikuluek atentzioa deitu didate. Izenburu esanguratsua zuen I\u00f1igo Saldiserenak: \u00abSabino y su paradigma en el siglo XXI\u00bb. Xabierrena ildo beretik doha. <\/p>\n
I\u00f1igo Saldiseren artikulua Xabierrena baina lasaiagoa da eta garapen historikoaren haritik doa. Hemen ditugu zati interesgarri batzuk: <\/p>\n
\u00abEl territorio originario vizca\u00edno, independiente, m\u00edtico, que pact\u00f3 de t\u00fa a t\u00fa con el reino de Espa\u00f1a, es algo rotundamente falso. Este err\u00f3neo planteamiento deriva del desconocimiento hist\u00f3rico de Sabino debido en parte a la inexistencia, en su \u00e9poca, de una historiograf\u00eda recogida y publicada, como hoy existe.\u00bb <\/p>\n
\u00abSon contempor\u00e1neos suyos, por ejemplo, los del grupo de Iru\u00f1ea, \u00ablos Euskaros\u00bb, entre los que podemos encontrar a Campion, [\u2026] u otros, con posiciones, [\u2026] muy diferentes a las que defendi\u00f3 Sabino.\u00bb <\/p>\n
\u00abAs\u00ed desde el siglo XVI encontramos escritos que nos hablan de Euskal Herria, a la que \u00e9l llam\u00f3 Euzkadi, intent\u00e1ndole dar as\u00ed un err\u00f3neo matiz pol\u00edtico del que carec\u00eda, ya que el poder pol\u00edtico propio hab\u00eda sido sustituido por el de una potencia extranjera. Ambos t\u00e9rminos realmente son apropiados para hablar de folklore, gastronom\u00eda, deportes, paisaje, poes\u00eda, m\u00fasica, literatura etc.\u00bb <\/p>\n
Lehenengo parrafoarekin ados nago. Egia da ez dela inoiz Bizkaia independienterik izan eta Sabinok historiaren ilunean galdutako 1200 urteko Bizkaiaren konkistaren berririk ez duela. Oraindik hainbat eta hainbat abertzalek, batez ere jeltzaleek foruen abolizioa dute bere aurrekaririk garrantzitsuena bezala, maila bereko paktu mitiko horren hausturaren lekuko. <\/p>\n
Nabarraldekide eta Jeltzale bezala honek nire Jeltzale \u00abfedea\u00bb galtzeko arrazoirik ematen al dit ba? Honek bigarren parrafora narama. Egia da Sabinoren garaikideak ziren \u00abEuskaro\u00bb taldeak beste historia bat defendatzen zuela. Nafarroa Osoaren estatutasuna alegia. Historia al da herri baten burujabetzarako nahia justifikatzeko arrazoia? Hori diotenek Sabinori kritikatzen dioten faltsukeria berdinean jausi dira, nire ustez. Antso Handia euskaldunen errege bilakatu nahi dute. Nafarroa euskal estatutasunaren erakunde onargarri bakartzat aurkeztu nahi dute. Ez al da egia Araba, Bizkaia eta Gipuzkoa mende gehiago izan direla Foru sistemapean Gaztelarekin harremanean, Nafarroako lurralde baino? Ez al da egia hiru lurraldeetan mende eta mende askotan eroso bizi izan direla egoera horretan? Beraz historia hiru lurralde horien Espainiartasunaren justifikatzailea al da? <\/p>\n
Historiaren aurrekari txarrenek ere aspektu positibo bat dute: historia iragana dela. Historiak egoera baten zergatia azaltzeko balio du. Historiak nazio baten burujatza eskaera nondik etor daitekeen jakiteko balio du. Baina historiak, batez ere, askoren mitoak biluzik uzteko ere balio du. Bai Sabinorenak, bai Espainiarenak. Baina baita Nafarroarenak ere. <\/p>\n
Sabino Aranaren emaririk garrantzitsuena beraz, ez da ustezko Bizkaiaren jatorrizko independentzia, \u00abEuskadi da Euskotarren aberria\u00bb esaldiaren atzean agertzen den indarra baizik. Burujabetzarako gako bakarra, herri batek burujabetzarako duen nahia delako. Eta nik burujabetzak bi kontzeptu bateratu bezala ulertzen ditut: <\/p>\n
1) Herri bat bere buruaz jabetzea, hau da, bere burua herri bat bezala ikustea, erabakiak batasun batean hartzeko gai izango den pertsona askeen multzoa. Ba al dute zazpi herrialdetako Euskadi Sabindarreko edo Nafarroa Osoko biztanleek burujabetza hori? Euskal Herri kulturalaren lurraldeetan bizi direnek beren burua kolektiboki erabakiak hartuko dituen sujetu bezala ikusten al dute? <\/p>\n
2) Behin bere naziotasunaz jabetu (konturatu) den herri honek bere etorkizuna bideratzeko intentzioa eduki behar du. Bere etorkizunaren jabe. Bere buruaren jabe. Euskal sujetu horrek, hiru lurraldez besterik osatuturiko sujetu minimizatuaren kasuan ere, ba al du bere etorkizuna marko-juridiko independiente berri baten bidez bideratzeko nahirik? <\/p>\n
Eta hor dator hirugarren parrafoaren kritika. Euskadi Sabindarra, zerbait bada, kontzeptu politikoa da, nahiz eta I\u00f1igo Saldisek ez onartu. Euskadi nazionalismo erromantiko europarraren bidea hartuz Sabinok sortzen duen kontzeptu politiko paregabea delako, orduko Euskal Herri kontzeptu kulturaletik askoz harantzago doana. Eta Kanpion eta besteek lortu ezin izan zutena lortu zuen: arrakasta. Neologismoa dela? Bai jauna. Kontzeptu berria, aurrekari historikorik ez duena? Noski. Ez al zen bere garaian Eneko Haritza errege hautatua izan eta ez al zen Iru\u00f1eako Erresuma euskaldunen borondatetik sortu, nahiz eta aurrekaririk ez eduki? Ez al zegoen historia ba aldaketa horien aurka? <\/p>\n
Sabinoren gakoa, herri nahia bideratzearena izan zen. Nafarroako Erresumak, ez zuen euskal itsasaldeko lurraldeetan arrakasta izateko aukerarik. Euskadi eta ikurrinak euskaldunen sinbolo bihurtu ziren, bai iparraldean eta baita erbestean ere, hainbat lurraldetako euskaldunak batuz. Eta Euskadi eta bere sinboloak Nafarroako Erresumaren garaietatik euskaldunek izan duten proiektu arrakastatsuena bihurtu dira. <\/p>\n
Euskaditasun horrek Nafarroa Garaian izan duen arrakasta txikia izan da, dudarik gabe. Eta horren zergatia, abertzaleek Nafarroaren Estatuaren ezagutza eza izan da dudarik gabe. Izan ere abertzaletasun demokratikoak ez du argi jokatu bere nazio eraikuntzan nafarroa garaitarrei Euskadi kontzeptu arrotza saldu nahian. Nik euskadikeria deitzen dudana. Eta nik argi daukat Nafartasun hori azaldu eta zabaldu egin behar dela gainontzeko euskal lurraldeetan horiek betidanik Gaztela izan direlaren mitoa hausteko, euskaldunen historia amankomun eza salatzen dutenen gezurrak agerian uzteko. <\/p>\n
Abertzaletasunak eta konkretuki nire alderdiak, asko du egiteke eta aitortzeke, euskal gatazka oraindik XIX. mendeko gertakarietan oinarritzen duelako. Eta bira guztiak, batez ere EAJ-ren tamainako ontzi handietan, makalak izan ohi dira. Baina badirudi orain batzuek Sabinoren tranpa berean jausti nahi dutela, Nafarroa Osoa Euskal Herriaren erreferente politiko bakartzat bihurtzea, alegia. Historia omen dago alde. Baina borondatea? <\/p>\n
Ahatik, Xabier Minaren artikulua askoz gogorragoa da. Ezker iraultzaileak, Krutwig-en Vasconia-ko garaietatik bultzatutako euskadi kontzeptuaren mesprezua darabil Xabier Minak. Eta hau ez da kasualitatea. Ezker iraultzaileak orain dela urte asko hasitako prozesuaren adibide esanguratsua delako. Irakur dezagun parrafotxoren bat: <\/p>\n
\u00abOtra cosa es que los sabinianos bizkaitarras nos hayan vendido y nos vendan la marca Euskadi como el no va m\u00e1s de la vasquidad mientras miran para otro lado porque, atendiendo al primario instinto de conservaci\u00f3n, conviene a sus intereses de partido.\u00bb <\/p>\n
[\u2026] \t\t<\/p>\n
\u00abPorque si hablamos de Euskadi\u2026 siempre tendremos a un espa\u00f1ol diciendo que eso es, para empezar, un neologismo y luego adem\u00e1s un invento folkl\u00f3riko y carca producto del XIX.\u00bb <\/p>\n
Nik Xabier Minari, Nafarrek (Nafarroa Garaia edo Beherean) azken ehun urteetan beren estatutasuna berpizteko izan duten arrakastarengatik galdetuko nioke. Katalanek Aragoiko Koroa beste biderik ez al dute bere naziotasuna defendatzeko? Jarrera hau ez al da Euskadikeriaren ispilu den Nafarkeria? Ez al da Xabier Mina Euskadi folklorikoari esker abertzale? Abertzale hitza ez al da Aranaren neologismoa? Sabindar abertzaletasun hori gabe, seguraski euskal lurralde guztiak egungo Nafarroa Garaia bezain Espainiarrak izango liratekeelako. Askori min eragiten badie ere, Euskadi asmakizunak besteen eskaera historikoek baina eraginkortasun handiagoa izan dutelako, jatorriz euskalduna ez den etorkin asko euskadi proiektura erakarriz. Euskadi gabe asimilazio espainiarraren arrakasta paregabea izango litzatekeelako. Egun Nafarroa Garaian (Espainiak konkistatutako azken erreinua) eta Iparraldean (Nafarroa estatu legitimoaren hilobia) bizi den asimilazio maila berbera izango luketeelako Araba, Bizkaia eta Gipuzkoak. <\/p>\n
Nire galdera argia da: Nafarkeria eta Euskadikeriaren arteko borroka suntsitzailea nahiago al dugu Euskaditasun eta Nafartasunaren elkarlana baino? Zein jokamoldek eramango gaitu euskaldunen burujabetzaruntz? Benetan bateraezin al dira Euskadi eta Nafarroa kontzeptu politikoak? Nik behintzat nafartasun eta euskaditasunaren sinergiak bideratu nahi ditut. Bestela jai daukagulako. Bi kontzeptuek dutelako potentziala. Bi kontzeptu ezberdin baina ez kontrajarri daudelako hitz horien atzean. <\/p>\n
Euskal burujabetza nahi dutenei, eta EAJ-ren jatorri sabindarra mesprezatzen dutenei, Irujoren hitz handiak gogoratu nahi dizkiet. Irujo izan baitzen, euskal abertzaletasun sabindarra eta nafarroaren estatutasuna bateragarri bihurtu nahi izan zuen gizon handia. XX. mendeko euskotar eta nafar handienetakoa. Eta seguru asko gauzak hobe egongo lirateke jeltzaleok eta nafarrek kasu gehiago egin izan bagenio: <\/p>\n
\u00abNaparroa es la forma hist\u00f3rica de los vascos. Estos encuentran en la Monarqu\u00eda-Pirenaica las instituciones hist\u00f3ricas, las gestas gloriosas, los blasones de triunfos pret\u00e9ritos. Euzkadi es, por el contrario, el producto de la concepci\u00f3n filos\u00f3fica, del acto de voluntad de los vascos de constituir su naci\u00f3n sobre las bases de su pueblo, su lengua, sus instituciones y su peculiar genio civil.\u00bb <\/p>\n
\u00abImporta menos que el organismo estatal se denomine Naparroa, como la llam\u00f3 Sancho el Mayor, o Euzkadi, seg\u00fan la concepci\u00f3n de Sabino Arana. Nosotros, que nos sentimos y queremos ser vascos con la historia, pero que lo ser\u00edamos de igual modo sin la historia o contra la historia, no habr\u00edamos de re\u00f1ir una batalla trascendente para la vida y el porvenir de nuestro pa\u00eds, porque \u00e9ste se denomine por el hist\u00f3rico y glorioso nombre de Naparroa, o por el moderno de Euzkadi, impuesto por la voluntad coincidente de todos los partidos y organizaciones leales a la Rep\u00fablica. Ansiamos la unidad vasca, constituida al amparo de un organismo estatal con personalidad propia y los medios adecuados para labrar nuestra cultura y poder ofrecerla en colaboraci\u00f3n con los restantes pueblos del mundo al acervo humano del progreso y del saber.\u00bb <\/p>\n
Historiarekin edo historiaren aurka. Hala bedi.<\/em><\/p>\nPublicado por aberri.com argitaratua<\/h3>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[81],"tags":[],"class_list":["post-21279","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-eztabaida"],"yoast_head":"\n