{"id":20450,"date":"2009-08-31T09:26:20","date_gmt":"2009-08-31T07:26:20","guid":{"rendered":"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroa-burujabe\/"},"modified":"2009-08-31T09:26:20","modified_gmt":"2009-08-31T07:26:20","slug":"nafarroa-burujabe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/nafarroa-burujabe\/","title":{"rendered":"Nafarroa, burujabe"},"content":{"rendered":"<p>\u00a0<\/p>\n<p>  <!--more-->  <br \/>Cada a\u00f1o, el aniversario de la batalla de Noain en la que Navarra perdi\u00f3 -manu militari- la independencia de la mayor parte de su territorio nos sirve de ocasi\u00f3n para revivir la memoria hist\u00f3rica y recuperar aquellas referencias que nos acompa\u00f1an en nuestra realidad presente. <\/p>\n<p>En efecto, la memoria hist\u00f3rica nos constituye. Nos guste o no. Sea una memoria negra, o rosa, o descolorida, o impresentable, o pol\u00edticamente incorrecta, es lo que forma y lo que explica en buena parte la comunidad que somos. Nuestra identidad, nuestros referentes colectivos, nuestra cohesi\u00f3n social, etc., pasan por ella. Podemos ignorarla, valorarla o despreciarla, pero ah\u00ed est\u00e1, en nosotros mismos, proyect\u00e1ndose en nuestra cotidianidad e incluso en nuestros planes de futuro. <\/p>\n<p>En esta ocasi\u00f3n, las circunstancias que vivimos, desde el orden internacional, la enorme crisis, la globalizaci\u00f3n o los cambios institucionales que se nos est\u00e1n imponiendo, nos llevan a una reflexi\u00f3n. Si en Noain, en 1521, perdimos para cinco siglos la soberan\u00eda de nuestro pueblo, hoy es m\u00e1s necesaria que nunca. <\/p>\n<p>Por poner un ejemplo, en los pa\u00edses occidentales entre los que se sit\u00faa cultural, social, econ\u00f3mica y geogr\u00e1ficamente el nuestro, la democracia es el sistema gen\u00e9rico, &#8216;normal&#8217;, de organizaci\u00f3n pol\u00edtica. Y decimos &#8216;normal&#8217; para referirnos a una sociedad normalizada, sin conflictos o, cuando los haya, donde los mismos se canalizan a trav\u00e9s de procedimientos de negociaci\u00f3n, arbitraje y jurisprudencia. Pero no es nuestro caso, ni siquiera formalmente. No se puede hablar de democracia cuando no hay pueblo soberano; no se puede llamar dem\u00f3crata a un modelo de gobernaci\u00f3n en el que el <em>demos<\/em> no ejerce, no est\u00e1 constituido, cuando de hecho ni siquiera est\u00e1 reconocido. Porque esto es lo que sucede; que no somos pueblo a efectos democr\u00e1ticos. Pol\u00edticos. <\/p>\n<p>S\u00ed, vagamente y a rega\u00f1adientes (y no siempre) reconocen que existe el pueblo cultural, que fuimos en la prehistoria de las cavernas, que permanecen lazos ling\u00fc\u00edsticos&#8230; Pero somos pueblo de <em>pastel<\/em>, de mentirijillas, sin car\u00e1cter de sujeto pol\u00edtico. Como explica Luis M\u00aa Mtz Garate, \u00ab\u00bfpor qu\u00e9 para los espa\u00f1oles o franceses sus pueblos respectivos lo son, y para nosotros no? \u00bfHay pueblos de primera divisi\u00f3n y pueblos de segunda? \u00bfNo le llamaban a eso racismo?\u00bb. <\/p>\n<p>Ya sabemos que sin tanto aparato anal\u00edtico y sin tanta explicaci\u00f3n esta triste realidad es un fen\u00f3meno evidente, patente, doloroso. Que no disfrutamos de un sistema democr\u00e1tico lo sentimos en la piel en las ilegalizaciones, cierres de peri\u00f3dicos, actuaciones de la Audiencia Nacional espa\u00f1ola, andanzas policiales, etc. Pero no podemos quedarnos en la eterna denuncia de la represi\u00f3n, en la queja pla\u00f1idera por el maltrato, pero limitada al momento del palo y tentetieso. Hemos de ir al fondo del asunto para entender cu\u00e1l es el problema que nos aqueja, cu\u00e1l la soluci\u00f3n y cu\u00e1les deben ser nuestras miras. Y, como en Noain en 1521, la madre del cordero, m\u00e1s all\u00e1 de las cifras de muertos y derrotados, es que nos sometieron colectivamente, que nos arrebataron la soberan\u00eda y la posibilidad de seguir ejerciendo en la historia como pueblo en s\u00ed mismo. <\/p>\n<p>Hoy, ante la profunda crisis econ\u00f3mica y los efectos perturbadores de la globalizaci\u00f3n, los Estados toman decisiones soberanas (a veces sorprendentes, en contra de sus ideolog\u00edas y ret\u00f3ricas oficiales) para defender sus intereses, para velar por lo que es suyo. A los vascos, a los navarros, se nos niega esta posibilidad. Por completo. Estamos suplantados por delegados espa\u00f1oles y franceses en todas las instituciones de alto rango que nos gobiernan. Absolutamente en todas. <\/p>\n<p>Nuestra colectividad no tiene ning\u00fan poder. No tiene quien la defienda. Somos de cabeza dura, pero ya han pasado cinco siglos para que aprendamos la lecci\u00f3n de Noain y recuperemos lo que nos quitaron. Lo que hoy, con m\u00e1s raz\u00f3n que nunca, nos es imprescindible. Porque lo exigen los acontecimientos y porque lo proclaman los tiempos. Nafarroa, burujabe. Hoy, Navarra, Estado soberano. <\/p>\n<h1>Nafarroa, burujabe<\/h1>\n<p>Nafarroak bere lurralde gehienaren askatasuna (<em>manu militari<\/em>) galdu zuen Noaingo batailan, eta urtemuga hau memoria historikoa suspertzeko eta garaiko erreferentzia haiek berreskuratzeko zaigu baliagarri. <\/p>\n<p>Hain zuzen, memoria historikoak eratzen gaitu. Gustuko izan ala ez. Memoria beltza, edo arrosa, edo kolore gabekoa, edo gaitzesgarria, edo politikoki desegokia\u2026 garen gizataldea osatzen eta azaltzen duena da neurri handi batean. Gure nortasuna, gure talde erreferentziak, gure gizarte batasuna, etab. Hartatik pasatzen dira halabeharrez. <\/p>\n<p>Gaurko honetan, bizi dugun egoera, nazioartea, itzelezko krisia, globalizazioa edo inposatzen ari zaizkigun erakunde aldaketek, hausnarketa saio batera garamatzate. Noainen, 1521ean, gure herriaren burujabetza bost menderako galdu bagenuen, egun inoiz baino beharrezkoagoa dugu. <\/p>\n<p>Adibide bati lotzearren, gure herria kultura, gizarte, ekonomia eta geografia mailan mendebaldeko herrien artean dago, eta bertan demokrazia da sistema orokor \u00abnormala\u00bb politikaren antolakuntzari dagokiola. \u00abNormal\u00bb diogu gizarte normalizatu bati erreferentzia egiteko, istilurik gabeko gizartea, edo izango balira ere, hauek negoziazio, arbitratze eta jurisprudentzia prozeduren bitartez bideratuko dituena. Baina ez da gure kasua, ezta formalki ere. Ez daiteke demokraziaz hitz egin herri burujaberik ez bada; gobernatzeko modu bati ezin zaio demokratikoa deitu demos-ak ez badu jarduten, ez bada osatua, izatez aitortua ere ez bada. Hau baita gertatzen dena; demokratikoki eta politikoki ez gara herri. <\/p>\n<p>Bai, oso azaletik eta gogoz kontra (eta ez beti gainera) herri kulturala badela onartzen dute, haitzuloen historiaurrean izan ginela, hizkuntza loturek badirautela\u2026 Baina kartoizko herria gara, txantxetakoa, subjektu politiko izaerarik batere gabekoa. Luis Mtz Garatek ongi zioen \u00abzergatik espainiar edo frantsesentzat euren herriak izan badira, eta guretzat ez? Badira lehen mailako herriak eta bigarren mailakoak? Ez zitzaion horri arrazakeria deitzen?\u00bb <\/p>\n<p>Badakigu hainbesteko analisi tresnarik gabe eta hainbesteko azalpenik gabe errealitate triste hau ageriko fenomenoa dela, begien bistakoa, mingarria. Ilegalizazioen kontura sentitzen dugu larruan sistema demokratiko batez ez dugula gozatzen; egunkariak ixten dituztenean, espainiar Auzitegi Nazionalaren jardueran, poliziaren ibilaldietan, etab. Baina ezin gara errepresioaren betiko salaketan gelditu, tratu txarraren kexu negartian, makilkadaren uneari mugaturik\u2026 Gaiaren sakonera jo behar dugu arazoa ulertzeko, irtenbidea non eta gure helburuak zein. Eta Noainen 1521ean, hor dago koxka!, hildako eta garaituen zenbatekoez haratago, talde gisa azpiratu gintuzten, burujabetza kendu ziguten eta historian gure kabuz aritzeko aukera ebatsi. <\/p>\n<p>Gaur, ekonomia krisi larriaren eta globalizazioaren ondorio aztoratzaileen aurrean, Estatuek erabaki subiranoak hartzen dituzte (batzuetan harrigarriak ere, markatutako ideologiaren eta erretorika ofizialen kontra) euren interesak defendatzeko, eurena dena zaintzeko. Euskaldunoi, nafarroi, aukera hau ukatzen zaigu. Zeharo. Espainiar eta frantses ordezkariek gure tokia hartu dute gobernatzen gaituzten goi mailako erakunde orotan. Guzti guztietan. <\/p>\n<p>Gure taldeak ez du inolako botererik. Ez du defendatuko duenik. Burugogorrak gara, baina bost mende joan dira jada Noaingo lezioa ikas dezagun eta kendu ziguten hura berriz har dezagun. Gaur, inoiz baino arrazoi handiagoaz, ezinbestekoa dugu. Gertakariek eskatzen baitute eta garaiak aldarrikatzen. Nafarroa burujabe. Gaur, Nafarroa, estatu subiranoa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[78],"tags":[],"class_list":["post-20450","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-egunekoa"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Nafarroa, burujabe - Nabarralde<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroa-burujabe\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Nafarroa, burujabe - Nabarralde\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u00a0\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroa-burujabe\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Nabarralde\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/nabarraldefundazioa\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2009-08-31T07:26:20+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Nabarralde\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@Nabarralde\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@Nabarralde\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Angel Rekalde\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/nafarroa-burujabe\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/nafarroa-burujabe\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Nabarralde\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56\"},\"headline\":\"Nafarroa, burujabe\",\"datePublished\":\"2009-08-31T07:26:20+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/nafarroa-burujabe\\\/\"},\"wordCount\":1143,\"commentCount\":0,\"articleSection\":[\"Egunekoa\"],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/nafarroa-burujabe\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/nafarroa-burujabe\\\/\",\"name\":\"Nafarroa, burujabe - Nabarralde\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2009-08-31T07:26:20+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/nafarroa-burujabe\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/nafarroa-burujabe\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/nafarroa-burujabe\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/es\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Nafarroa, burujabe\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/\",\"name\":\"Nabarralde\",\"description\":\"Kultur Ekimenak eta Sustapenak\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56\",\"name\":\"Nabarralde\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Nabarralde\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/nabarralde.eus\\\/es\\\/author\\\/nagusia\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Nafarroa, burujabe - Nabarralde","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroa-burujabe\/","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"Nafarroa, burujabe - Nabarralde","og_description":"\u00a0","og_url":"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroa-burujabe\/","og_site_name":"Nabarralde","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/nabarraldefundazioa","article_published_time":"2009-08-31T07:26:20+00:00","author":"Nabarralde","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@Nabarralde","twitter_site":"@Nabarralde","twitter_misc":{"Escrito por":"Angel Rekalde","Tiempo de lectura":"6 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroa-burujabe\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroa-burujabe\/"},"author":{"name":"Nabarralde","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#\/schema\/person\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56"},"headline":"Nafarroa, burujabe","datePublished":"2009-08-31T07:26:20+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroa-burujabe\/"},"wordCount":1143,"commentCount":0,"articleSection":["Egunekoa"],"inLanguage":"es"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroa-burujabe\/","url":"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroa-burujabe\/","name":"Nafarroa, burujabe - Nabarralde","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#website"},"datePublished":"2009-08-31T07:26:20+00:00","author":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#\/schema\/person\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroa-burujabe\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroa-burujabe\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/nafarroa-burujabe\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Nafarroa, burujabe"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#website","url":"https:\/\/nabarralde.eus\/","name":"Nabarralde","description":"Kultur Ekimenak eta Sustapenak","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/nabarralde.eus\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/nabarralde.eus\/#\/schema\/person\/597064be2999f8f5251a2dd9bd90ac56","name":"Nabarralde","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/eb923fe5afac9095da877b906a6d3b9e9a55a2361912ca85b1232801e983cef8?s=96&d=mm&r=g","caption":"Nabarralde"},"url":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/author\/nagusia\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20450","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20450"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20450\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20450"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20450"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nabarralde.eus\/es\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20450"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}