(fikzio intelektuala, baina bere ideietan oinarritua)
1. Euskal Herria ez da nostalgia: proiektu politiko bat da
Euskal Herria ez da iragan folkoriko baten erreplika.
Ez da museo bat, ez postal bat, ez turismo-bulego bateko logotipo bat.
Euskal Herria subjektu politiko bat da, bere hizkuntzagatik, bere kulturagatik eta bere borondateagatik.
Eta subjektu politiko batek bere etxea antolatzeko eskubidea du.
Ez du baimenik eskatu behar.
2. Euskara ez da aukera bat: egitura nazionalaren bizkarrezurra da
Ez dago euskal burujabetzarik euskararik gabe.
Ez dago naziorik, ez dago askatasunik.
Euskara ez da “defenditu” behar: erabili, hedatu, digitalizatu, normalizatu, unibertsalizatu behar da.
Euskarak ez du lekurik bigarren mailako hizkuntzen edo “tokiko ñabarduren” artean.
Euskara hizkuntza osoa da, eta hala tratatu behar dugu.
3. Zazpiak bat ez da esaldi poetiko bat: programa politiko bat da
Hegoaldea eta Iparraldea ez dira aparteko lurraldeak, estatuen marrazkien ondorio baizik.
Muga mentala muga fisikoa baino kaltegarriagoa da.
Eremu bakar batean antolatutako politika linguistikoa, ekonomikoa eta kultural gabe, ez dago nazio osorik.
Zazpiak bat ez da folklore bat,
estrategia bat da.
4. Burujabetza ez da banderetako kontua: botere banaketaren kontua da
Independentzia ez da helburu mistiko bat.
Independentzia tresna bat da:
- gure hizkuntza babesteko,
- gure kultura sendotzeko,
- gure etorkizuna erabakitzeko.
Burujabetza praktikoa behar dugu, ez liturgikoa:
ekonomiaren kontrola, hezkuntzaren kontrola, informazioaren kontrola, teknologia propioa.
5. Ezin dugu Europa ulertu Europa ulertu gabe
Euskal Herriak ez du bere lekua aurkituko Espainiaren eta Frantziaren menpe jarraituz.
Europak beste mapa bat behar du, eta map horretan nazio txikiek ere badute tokia.
Euskaldunok ez gara “atal regional” bat;
Europako kultura-hizkuntza historiko bat gara,
eta hala tratatu behar gaituzte.
6. Teknologia ez da etsai: aukera estrategikoa da
Digitalizazioa da gure garaiko inprentaren baliokidea.
Euskara adimen artifizialetan, datu-baseetan, softwareetan txertatzen ez bada,
bere ahotsa desagertuko da munduaren zaratan.
Baina kontrakoa ere egia da:
Euskara teknologian txertatzen bada, bizirik iraungo du mendeetan.
7. Kritikotasuna ez da deserosoa: beharrezkoa da
Egia ez dago alderdi batean, ez erakunde batean, ez akademia batean.
Egia ez dago dogman.
Gure herriak ez du behar obedientzia intelektuala;
pentsamendu zorrotza behar du,
eta eraiki beharrean dagoenari galdera ausartak egiteko ausardia.
Nire garaian bezala, oraindik ere:
inork ez ninduke gustura izango,
baina horixe da intelektual baten betebeharra.
8. Euskal Herria ez da itxi behar: munduratu behar da
Nazioa sendotzeko, ez da “itxi” behar —zabaldu behar da.
Kultura propio sendo batek ez du beldurrik beste kulturak ezagutzeko.
Kosmopolitismoa eta identitatea ez dira etsai.
Euskaldun izatea ez da muga bat:
abiapuntua da.
9. Immigrazioaren auzia: herritartasun aktiboaren bidez euskalduntzea
Euskaldun bihurtzen da euskara eta kultura partekatua egiten dituena.
Ez jatorria, ez odola, ez folklorea.
XXI. mendeko Euskal Herriak beste aldetik etorritako hiritarrak euskaldundu eta integratu behar ditu,
beren nortasuna errespetatuz, baina gure nazio-proiektuan parte hartu ahal izateko tresnak eskainiz.
10. Euskal Herriak ez du itxaron behar: bere burua hartu behar du eskuetan
Ez Espainiak, ez Frantziak, ez Europak ekarriko digute askatasuna.
Ez dugu besteen onarpenaren zain egon behar.
Nazio batek bere askatasuna bere borondatearekin egiten du.
Ez inoren onespenarekin.
Amaierako oihua
Euskal Herriak ez du konformatu behar.
Euskal Herriak ausardia behar du.
Eta ausardia horren izena da:
EUSKARA + KULTURA + BURUJABETZA.
https://zuzeu.eus/euskal-herria/krutwig-xxi-mendeko-manifestua-chatgpt/
